Nhiều đồng tiền châu Á chao đảo vì nỗi lo bong bóng AI và giá dầu

Ảnh minh họa - Ảnh: Nikkei Asia

Tâm lý hoài nghi gia tăng khi các tập đoàn công nghệ sở hữu hạ tầng điện toán đám mây quy mô siêu lớn (hyperscaler) tiếp tục chạy đua rót vốn vào AI. Giới đầu tư chưa thấy lộ trình rõ ràng để những khoản đầu tư khổng lồ này tạo ra mức tăng trưởng đủ bù đắp chi phí.

Vào thứ Tư (21/10) tuần trước, Meta Platforms, công ty mẹ của mạng xã hội Facebook, công bố kết quả kinh doanh quý 3/2026, ghi nhận dòng tiền tự do âm lần đầu tiên kể từ khi niêm yết vào năm 2012.

Trên thị trường chứng khoán, tính đến phiên thứ Hai (26/10), chỉ số bán dẫn Philadelphia, thước đo diễn biến cổ phiếu của các doanh nghiệp chip lớn tại Mỹ, đã giảm 12,2% so với đầu tháng 10, dù tăng 2,82% trong phiên này.

ĐÀI TỆ VÀ PESO LIÊN TIẾP MẤT GIÁ

Biến động trên thị trường chứng khoán Mỹ đã lan sang Đài Loan, nơi ngành bán dẫn, với đầu tàu là nhà sản xuất chip theo hợp đồng TSMC có quan hệ kinh doanh chặt chẽ với các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ.

Trong phiên ngày 20/10, đài tệ có lúc giảm xuống vùng 32,5-33 đài tệ đổi 1 USD, mức yếu nhất trong một năm rưỡi.

“Tâm lý bất định đi kèm đợt điều chỉnh của chứng khoán Mỹ đang lan sang đồng nội tệ thông qua đà giảm của chứng khoán Đài Loan”, ông Takahiro Hori, nhà kinh tế thị trường cấp cao tại ngân hàng Mizuho, nhận định với tờ báo Nikkei Asia.

Bên cạnh nỗi lo về AI, giá dầu thô tăng cũng gia tăng sức ép bán ra đối với các đồng tiền châu Á. Nhiều nền kinh tế trong khu vực phụ thuộc phần lớn vào năng lượng nhập khẩu, nên giá dầu cao vừa làm tăng chi phí nhập khẩu, vừa gây thêm áp lực lạm phát.

Trong phiên ngày 26/10, đồng peso Philippines giảm xuống vùng 64 peso đổi 1 USD, mức thấp nhất từ trước đến nay.

Triển vọng giá dầu hạ nhiệt trong ngắn hạn vẫn mong manh khi căng thẳng tại Trung Đông tiếp tục leo thang. Lực lượng Houthi tại Yemen, được Iran hậu thuẫn, đang đẩy mạnh tấn công Saudi Arabia. Hôm 21/10, tờ New York Times đưa tin Mỹ và Israel đã xây dựng kế hoạch tấn công Iran trở lại sau cuộc bầu cử Quốc hội giữa nhiệm kỳ của Mỹ vào ngày 3/11, dù Tổng thống Mỹ Donald Trump chưa phê duyệt kế hoạch này.

Với các nền kinh tế châu Á phụ thuộc vào nhập khẩu năng lượng, đồng nội tệ suy yếu càng đẩy chi phí nhập khẩu tăng cao, bào mòn sức mua và gây sức ép lên nền kinh tế. Những khó khăn này có thể khiến nhà đầu tư tiếp tục bán ra đồng tiền của các nền kinh tế này, tạo thành vòng luẩn quẩn.

NỖ LỰC PHÒNG VỆ CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG

Trước sức ép trên thị trường ngoại hối, Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc (BOK) và Ngân hàng Trung ương Ấn Độ (RBI) đã triển khai nhiều biện pháp hỗ trợ đồng nội tệ.

Trong phiên 26/10, đồng won tăng lên mức 1.319 won đổi 1 USD, mạnh nhất trong khoảng hai năm. Đồng tiền này vẫn lên giá dù chỉ số Kospi, vốn chịu ảnh hưởng lớn từ cổ phiếu Samsung Electronics và hãng chế tạo chip nhớ SK Hynix, đã giảm khoảng 40% so với đỉnh hồi tháng 6.

Theo các nhà phân tích, đồng won nhận được sự hỗ trợ từ hai yếu tố. Trước hết là lập trường cứng rắn của BOK trong cuộc chiến chống lạm phát. Hôm 22/10, cơ quan này giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3%, sau hai lần tăng vào tháng 7 và tháng 8, đồng thời để ngỏ khả năng tiếp tục nâng lãi suất.

Bên cạnh đó, nhu cầu thực tế đối với chip nhớ cũng góp phần nâng đỡ đồng won. Trong tháng 9, Hàn Quốc ghi nhận thặng dư thương mại cao kỷ lục, khoảng 50 tỷ USD.

Tại Ấn Độ, đồng rupee có lúc giảm xuống vùng 96,5-97 rupee đổi 1 USD vào đầu tháng 10, mức yếu nhất trong 4 tháng rưỡi, trước khi phục hồi về vùng 94 rupee đổi 1 USD.

Đà phục hồi này phần lớn nhờ các biện pháp hỗ trợ của RBI. Cơ quan này đã thiết lập cơ chế cung cấp USD cho các công ty dầu khí quốc doanh, đồng thời hạn chế giao dịch phái sinh tiền tệ nhằm kiềm chế tình trạng đầu cơ.

Tuy nhiên, các biện pháp chính sách không phải lúc nào cũng đủ sức đảo chiều thị trường. Hôm 22/10, Ngân hàng Trung ương Philippines (BSP) tăng lãi suất nhưng vẫn chưa thể ngăn đồng peso mất giá, trong bối cảnh lạm phát tại nước này ở mức trên 7%.

“BSP lâu nay vẫn thận trọng với việc tăng lãi suất, khiến chính sách tiền tệ phản ứng chậm so với diễn biến lạm phát”, ông Toru Nishihama, nhà kinh tế trưởng tại viện nghiên cứu Daiichi Life Research Institute, nhận định với Nikkei Asia.

Ngay cả với đồng rupee, tính bền vững của đà phục hồi vẫn là dấu hỏi.

“Mỗi khi ngân hàng trung ương đưa ra biện pháp bảo vệ đồng nội tệ, nhà đầu tư lại mua vào đồng rupee, nhưng lực mua này thiếu tính bền vững”, ông Shinya Harui, nhà phân tích ngoại hối cấp cao tại công ty chứng khoán Nomura Securities, chỉ ra.

Nỗi lo về làn sóng đầu tư vào AI và giá dầu cao nhiều khả năng còn kéo dài, tiếp tục gây sức ép lên đồng tiền tại các nền kinh tế mới nổi châu Á. Trong bối cảnh đó, khả năng phản ứng chính sách của từng ngân hàng trung ương có thể là yếu tố then chốt định hình diễn biến tỷ giá.