Nhiều luật mới quan trọng có hiệu lực thời gian tới

Chiều ngày 23/4, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi) với 492/493 đại biểu Quốc hội tham gia biểu quyết tán thành thông qua. Luật có hiệu lực thi hành từ ngày 1/9/2026.

Về các nguyên tắc bảo đảm quyền tiếp cận thông tin, tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội, dự thảo Luật đã bổ sung các quy định nhằm bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân trên môi trường số, phù hợp với xu thế phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Quốc hội khóa XVI trong kỳ họp thứ nhất cũng biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng. Kết quả biểu quyết cho thấy, có 485/494 đại biểu Quốc hội tham gia tán thành với việc thông qua luật này.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thi đua, khen thưởng sẽ có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.

Về quỹ thi đua, khen thưởng, Chính phủ tiếp thu ý kiến cơ quan thẩm tra và đa số đại biểu Quốc hội, thống nhất giữ nguyên quy định trách nhiệm chi tiền thưởng như Luật hiện hành: “Người ra quyết định khen thưởng có trách nhiệm chi thưởng từ quỹ thi đua, khen thưởng do cấp mình quản lý…”

Toàn cảnh hội trường Diên Hồng chiều 23/4. Ảnh: quochoi

Cũng trong chiều ngày 23/4, các đại biểu tiến hành biểu quyết thông qua Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) với 492/492 đại biểu có mặt tán thành.

Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027.

Một nội dung đáng chú ý trong lần sửa đổi này là việc tiếp tục đẩy mạnh phân cấp thủ tục hành chính, bảo đảm cấp bộ chỉ thực hiện không quá 30% tổng số thủ tục hành chính thuộc lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo.

Theo đó, Chính phủ đã chuyển 8 thẩm quyền, thủ tục hành chính từ Bộ Dân tộc và tôn giáo về UBND cấp tỉnh. Việc lấy ý kiến đối với nội dung này đã được Bộ Dân tộc và tôn giáo thực hiện với chủ tịch UBND 34 tỉnh, thành phố và nhận được sự đồng thuận của hầu hết các địa phương về việc tiếp nhận các thẩm quyền được phân cấp.

Đây được xem là bước cụ thể hóa chủ trương đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước, phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Việc Quốc hội xem xét, biểu quyết thông qua Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) có ý nghĩa quan trọng trong tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân, đồng thời đáp ứng yêu cầu đổi mới phương thức quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và thích ứng với những vấn đề mới phát sinh trong thực tiễn, nhất là trên môi trường số.

Ngoài ra, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý với kết quả biểu quyết có 494/494 đại biểu Quốc hội có mặt tham gia biểu quyết tán thành.

Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027.

Một trong những nội dung lớn được tiếp thu, chỉnh lý là về lĩnh vực trợ giúp pháp lý (Điều 27 Luật Trợ giúp pháp lý hiện hành). Sau khi cân nhắc kỹ lưỡng, Chính phủ đề nghị giữ quy định của luật hiện hành, không mở rộng trợ giúp pháp lý sang lĩnh vực kinh doanh, thương mại nhằm bảo đảm đúng bản chất của trợ giúp pháp lý là chính sách an sinh xã hội, tập trung hỗ trợ các đối tượng yếu thế trong các lĩnh vực có ảnh hưởng trực tiếp đến quyền cơ bản của con người như dân sự, hình sự, hành chính.

Đồng thời, việc không mở rộng sang lĩnh vực kinh doanh, thương mại cũng phù hợp với điều kiện nguồn lực của Nhà nước và thực tế hiện nay doanh nghiệp đã được thụ hưởng nhiều chính sách hỗ trợ pháp lý và ưu đãi khác.

Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, chiều 23/4, các đại biểu tiến hành biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng có hiệu lực thi hành từ 1/1/2027.

Về giao dịch phải công chứng (sửa đổi, bổ sung Điều 3 của Luật Công chứng), Dự thảo Luật đã được chỉnh lý theo hướng không quy định danh mục cụ thể các giao dịch phải công chứng mà xác lập tiêu chí chung để xác định các giao dịch thuộc diện bắt buộc công chứng.

Cách tiếp cận này vừa góp phần thu hẹp phạm vi các giao dịch phải công chứng (giảm 6 loại giao dịch phải công chứng đang được quy định trong các nghị định của Chính phủ), vừa khắc phục nguy cơ chồng chéo, xung đột với các luật chuyên ngành, qua đó tạo thuận lợi, giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho tổ chức, cá nhân và nâng cao tính minh bạch, ổn định của hệ thống pháp luật.

Với 488/492 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội cũng đã thông qua Luật Hộ tịch (sửa đổi) với hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2027.

Về phân cấp triệt để thẩm quyền đăng ký hộ tịch, đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính và ủy quyền ký giấy tờ hộ tịch, Chính phủ đã rà soát, đánh giá toàn diện và nhận thấy các điều kiện, nguồn lực bảo đảm việc thực hiện đăng ký hộ tịch không phụ thuộc địa giới hành chính đã được bảo đảm.

Cụ thể, không hạn chế ủy quyền đối với giấy chứng tử nhằm bảo đảm giải quyết kịp thời; đối với Giấy khai sinh và Giấy chứng nhận kết hôn - là các giấy tờ hộ tịch gốc, quan trọng, việc quy định do lãnh đạo UBND cấp xã ký là cần thiết để bảo đảm tính chặt chẽ, trang trọng.