Nhiều người mắc cúm A nhập viện diễn biến nặng, suy hô hấp nhanh

Bệnh nhân cúm A nặng điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Chỉ sốt nhẹ nhưng nhanh chóng suy hô hấp

Tại Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, bệnh nhân H.X.T (72 tuổi) mắc cúm A biến chứng nặng. Tuy đã hết sốt, nhưng bệnh nhân vẫn đang phải điều trị tích cực, phổi tổn thương nặng, còn đang phải thở máy với nồng độ oxy hỗ trợ khoảng 40%.

Theo người nhà, bệnh nhân H.X.T có tiền sử tăng huyết áp nhiều năm, đang điều trị thuốc thường xuyên và từng bị tai biến mạch máu não. Cách đây 1 tuần, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốt cao, ho khạc đờm, khó thở tăng dần và suy hô hấp; kết quả xét nghiệm nhanh dương tính với cúm A.

Qua thăm khám, các bác sĩ ghi nhận tình trạng bệnh nhân viêm phổi nặng, tổn thương phổi ảnh hưởng đáng kể đến khả năng trao đổi khí, phải được hỗ trợ hô hấp với nồng độ oxy khoảng 40–50% để duy trì oxy máu; các chỉ số nhiễm khuẩn tăng cao. Bệnh nhân được điều trị cúm A, đồng thời điều trị tình trạng nhiễm khuẩn và hỗ trợ hô hấp tích cực.

ThS.BS Lê Thị Huyền, Trung tâm Hồi sức tích cực cho biết: “Một trong những yếu tố khiến quá trình điều trị gặp khó khăn là tiền sử tai biến mạch máu não, đặc biệt là đợt nhồi máu não gần đây của bệnh nhân, khiến khả năng ho và khạc đờm suy giảm. Trong khi đó, viêm phổi làm tăng tiết dịch đường hô hấp. Khi người bệnh không thể ho khạc hiệu quả, đờm dễ ứ đọng, gây khó khăn cho việc làm sạch đường thở, ảnh hưởng đến thông khí và làm tăng nguy cơ các biến chứng hô hấp. Người bệnh vẫn đang trong giai đoạn cấp của bệnh, tổn thương phổi còn nặng và cần tiếp tục được hỗ trợ, chăm sóc đường thở, theo dõi sát. Do khả năng ho khạc kém, quá trình điều trị có thể kéo dài...".

Cũng mắc cúm A biến chứng nặng, bệnh nhân nam P.V.T (73 tuổi) đang điều trị tại Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cũng trong tình trạng suy hô hấp nặng. Bệnh nhân có tiền sử mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và thường xuyên phải sử dụng thuốc khí dung tại nhà trong khoảng 3-4 tháng gần đây.

Khoảng 4 ngày trước khi nhập viện, người bệnh có biểu hiện ho, khạc đờm trắng, khó thở tăng dần, kèm mệt mỏi và ăn uống kém. Tuy bệnh nhân chỉ sốt nhẹ, khoảng 38°C, nhưng tình trạng khó thở ngày càng nghiêm trọng, nên gia đình đã đưa đến cơ sở y tế gần nhà thăm khám và được xét nghiệm xác định mắc cúm A.

Do suy hô hấp nặng, người bệnh phải thở oxy qua mặt nạ có túi dự trữ với lưu lượng lên tới 15 lít/phút, sau đó được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương để tiếp tục điều trị.

Theo các bác sĩ, khi vào Khoa Cấp cứu, bệnh nhân đã trong tình trạng kích thích, vật vã, thở nhanh, da niêm mạc nhợt; phổi có nhiều ran bất thường. Trước tình trạng suy hô hấp nghiêm trọng, các bác sĩ khẩn trương đặt ống nội khí quản, hỗ trợ hô hấp và triển khai các biện pháp hồi sức tích cực. Tuy nhiên, bệnh tiếp tục diễn biến nhanh, bệnh nhân xuất hiện các rối loạn toàn thân nghiêm trọng và không cải thiện dù đã được hồi sức tích cực.

Cúm A không bình thường với người già, người có bệnh nền, trẻ em

ThS.BS Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cảnh báo: Với trẻ nhỏ, người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính, cúm A có thể gây viêm phổi, làm nặng thêm các bệnh lý sẵn có, dẫn đến suy hô hấp và những biến chứng nguy hiểm.

Đặc biệt, với người mắc COPD, đường thở thường bị viêm và tắc nghẽn kéo dài, khiến chức năng hô hấp suy giảm. Khi mắc cúm A, tình trạng viêm đường hô hấp và tăng tiết dịch có thể làm nặng thêm tình trạng tắc nghẽn sẵn có. Đồng thời, tổn thương phổi do cúm có thể làm giảm khả năng trao đổi khí, khiến người bệnh nhanh chóng rơi vào suy hô hấp.

Theo đó, cúm A là bệnh nhiễm trùng đường hô hấp do virus cúm gây ra, lây truyền chủ yếu qua các hạt dịch tiết đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện. Bệnh thường có các biểu hiện ban đầu như: Sốt, ho, đau họng, đau mỏi cơ thể và mệt mỏi.

ThS.BS Phạm Văn Phúc cũng khuyến cáo, người dân cần chủ động tiêm vaccine phòng cúm hằng năm, đặc biệt là các nhóm có nguy cơ cao. Bên cạnh đó, cần duy trì vệ sinh tay, che miệng và mũi khi ho, hắt hơi, giữ không gian sống thông thoáng và hạn chế tiếp xúc gần với người đang có triệu chứng mắc bệnh. Người mắc cúm nên hạn chế tiếp xúc với người khác để giảm nguy cơ lây nhiễm.

Đặc biệt, khi trẻ em hoặc người thuộc nhóm nguy cơ cao xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ mắc bệnh cúm, gia đình nên đưa người bệnh đi khám sớm để được đánh giá và hướng dẫn điều trị phù hợp; chú ý không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Người mắc cúm cần được đưa tới cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu như: Khó thở, thở nhanh, tím tái, đau tức ngực, lơ mơ, kích thích bất thường hoặc sức khỏe xấu đi nhanh chóng… Ở trẻ em, các dấu hiệu như khó thở, rút lõm lồng ngực, li bì, co giật, không uống được hoặc có biểu hiện mất nước cần được xử trí y tế kịp thời.

Bác sĩ cũng lưu ý, mức độ nặng của cúm không thể chỉ đánh giá qua mức độ sốt; không phải sốt nhẹ là mắc cúm nhẹ. Người bệnh cần được theo dõi sát diễn biến hô hấp và những thay đổi bất thường của sức khỏe để phát hiện sớm dấu hiệu chuyển nặng, điều trị kịp thời.