Nhóm doanh nghiệp cảng biển bứt phá doanh thu nhưng phân hóa mạnh về lợi nhuận quý ba

Các doanh nghiệp đầu ngành và hệ sinh thái VIMC sớm về đích lợi nhuận

Hệ sinh thái của Tổng công ty Hàng hải Việt Nam (VIMC, mã chứng khoán MVN) ghi nhận hàng loạt điểm sáng trong bức tranh tài chính quý 3 và chín tháng đầu năm 2026. Công ty mẹ VIMC báo cáo doanh thu thuần quý 3 đạt 7.940 tỷ đồng, tăng 50% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế chín tháng đầu năm, công ty thu về 20.982 tỷ đồng doanh thu và 2.977 tỷ đồng lãi sau thuế, cùng tăng trên 54%. Với kết quả này, doanh nghiệp đã vượt 15% mục tiêu lợi nhuận cả năm.

Các công ty con tại cụm cảng phía Bắc cũng thể hiện phong độ ấn tượng. Công ty Cổ phần Cảng Hải Phòng (PHP) ghi nhận doanh thu thuần quý 3 đạt 930 tỷ đồng và lãi sau thuế 451 tỷ đồng, tăng lần lượt 33% và 52%. Tính chung chín tháng, doanh nghiệp đạt 1.547 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, chính thức vượt 2% kế hoạch cả năm. Tương tự, Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển Cảng Đình Vũ (DVP) hoàn thành 67% chỉ tiêu năm sau khi ghi nhận lợi nhuận trước thuế 307 tỷ đồng trong chín tháng, tăng 18%. Ở khu vực miền Trung, Công ty Cổ phần Cảng Đà Nẵng (CDN) báo lãi trước thuế chín tháng đạt 468,5 tỷ đồng, hoàn thành 89% kế hoạch năm.

Bên ngoài hệ sinh thái VIMC, Công ty Cổ phần Tập đoàn Gemadept (GMD) tiếp tục khẳng định vị thế đầu ngành với kết quả kinh doanh vượt trội. Quý 3 năm 2026, doanh nghiệp đạt gần 2.210 tỷ đồng doanh thu thuần, tăng 42%. Lũy kế chín tháng, lợi nhuận trước thuế đạt gần 2.977 tỷ đồng, tăng 68%. Mức lợi nhuận này giúp công ty hoàn thành 83% kế hoạch doanh thu và vượt 6% chỉ tiêu lợi nhuận trước thuế theo kịch bản đăng ký ban đầu.

Áp lực chi phí tài chính và biến động giá vốn kéo lùi đà tăng trưởng

Trái ngược với đà bứt phá của nhóm dẫn đầu, một số doanh nghiệp lớn lại ghi nhận tình trạng doanh thu tăng nhưng lợi nhuận đi xuống do sức ép từ chi phí. Điển hình là Công ty Cổ phần Dịch vụ biển Tân Cảng (TOS), dù doanh thu thuần quý 3 tăng mạnh 69% lên 2.299 tỷ đồng, lãi sau thuế lại giảm 16% xuống còn 271,5 tỷ đồng. Nguyên nhân cốt lõi đến từ việc chi phí tài chính tăng gần 33% do môi trường lãi suất cao và công ty đẩy mạnh đầu tư tài sản cố định để nâng cao năng lực hoạt động. Cùng với đó, những biến động về địa chính trị đẩy giá năng lượng và chi phí vận tải quốc tế tăng cao đã kéo theo sự đội lên của giá vốn.

Công ty Cổ phần Tập đoàn Container Việt Nam (VSC) cũng rơi vào tình trạng tương tự khi doanh thu thuần quý 3 tăng 11% đạt gần 935 tỷ đồng nhưng lãi sau thuế lao dốc 61%, chỉ còn 45 tỷ đồng. Chi phí tài chính tăng đột biến 184% lên mức 291 tỷ đồng, chủ yếu do gánh nặng lãi vay, kết hợp cùng sự gia tăng của chi phí bán hàng đã đánh bay thành quả từ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Lũy kế chín tháng, lợi nhuận trước thuế của doanh nghiệp giảm 2% xuống mức 446 tỷ đồng, mới chỉ hoàn thành 59% kế hoạch năm.

Ngay trong hệ sinh thái VIMC, Công ty Cổ phần Cảng Quy Nhơn (QNP) và Công ty Cổ phần Cảng Sài Gòn (SGP) cũng ghi nhận lợi nhuận quý 3 suy giảm lần lượt 12% và 32% dù doanh thu vẫn duy trì đà tăng. Đối với Cảng Quy Nhơn, sự vắng bóng của các khoản lợi nhuận được chia từ công ty liên kết và việc mất đi ưu đãi giảm tiền thuê đất đã đẩy giá vốn hàng bán tăng hơn 15 tỷ đồng, tác động tiêu cực trực tiếp vào lợi nhuận.

Sự khởi sắc về doanh thu của toàn ngành bắt nguồn từ sự sôi động của dòng chảy thương mại toàn cầu. Theo số liệu phân tích thị trường, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam trong quý 3 năm 2026 tăng 29,6%, kéo theo sản lượng hàng hóa qua cảng biển tăng ước tính 21,7%. Nhu cầu tích trữ hàng hóa cuối năm và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng là bệ phóng vững chắc cho ngành vận tải biển. Tuy nhiên, bài toán quản trị chi phí tài chính, tối ưu hóa giá vốn và nâng cao hiệu suất khai thác vẫn là yếu tố quyết định tạo nên sự phân hóa lợi nhuận giữa các doanh nghiệp trên đường đua cuối năm.