Những bức ảnh đẹp nhất trong hành trình 10 ngày làm nên lịch sử của Artemis II

Tàu vũ trụ Orion được tên lửa đẩy SLS đưa khỏi bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa phi hành đoàn Artemis II bay tới Mặt Trăng, đánh dấu nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm.

Nhiệm vụ được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Trong ảnh là khoảnh khắc tên lửa đẩy SLS rời bệ phóng.

Chuyến bay dự kiến kéo dài 10 ngày và lập nhiều kỷ lục, trong đó có kỷ lục đạt khoảng cách xa Trái Đất nhất là hơn 406.000 km, nhiều hơn vài ngàn km so với phi hành đoàn đang giữ kỷ lục Apollo 13, được thiết lập năm 1970.

Sứ mệnh Artemis đã trải qua nhiều trở ngại và bị chậm tiến độ. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau hàng loạt đợt hoãn và hủy phóng. Tháng 2/2026, NASA cũng phải lùi lịch phóng Artemis II sau khi gặp vấn đề trong cuộc tổng duyệt nạp nhiên liệu. (Trong ảnh là mô phỏng tàu Orion ngoài không gian).

Tuy nhiên, với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, Orion đã hoạt động tương đối trơn tru từ sau khi phóng. Trong ảnh là tàu Orion được chụp bằng camera trên thân vào ngày thứ hai của sứ mệnh. Góc chụp đã cung cấp góc nhìn độc đáo về khoang tàu vũ trụ này trong môi trường không gian.

Phi hành đoàn gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA), đều an toàn.

Đến ngày thứ ba của sứ mệnh, NASA gây sốt khi công bố những hình ảnh đầu tiên được phi hành đoàn Artemis II gửi về, cho thấy toàn cảnh Trái đất trên đường tới Mặt trăng. Bức ảnh đầu tiên được chỉ huy Reid Wiseman chụp ngày 3/4, cho thấy một phần Trái Đất nhìn qua cửa sổ khoang tàu vũ trụ Orion.

Bức thứ hai thể hiện toàn cảnh Trái Đất, với đại dương xanh, đất liền màu nâu và nhiều khối mây trắng, cùng hiện tượng cực quang màu xanh lục ở hai cực hành tinh.

Không lâu sau, phi hành gia Christina Koch đăng tải một bức ảnh chụp Trái đất bởi iPhone 17 Pro Max. Bà đang nhìn ra ngoài qua một trong những cửa sổ chính của tàu vũ trụ Orion về phía Trái đất, khi phi hành đoàn đang di chuyển về phía Mặt trăng.

Cũng trong ngày thứ ba của sứ mệnh Artemis II, phi hành đoàn công bố bức ảnh đầu tiên chụp cận cảnh Mặt trăng. Điểm ấn tượng trên bức ảnh là một phần của lưu vực Orientale, đánh dấu lần đầu tiên mắt người có thể quan sát được khu vực này. Trước đây, chỉ có các thiết bị chụp ảnh chuyên dụng mới từng nhìn thấy khu vực này trên Mặt Trăng.

Đến ngày thứ năm của sứ mệnh, tàu Orion đã tiếp cận Mặt trăng ở khoảng cách gần, sẵn sàng cho chuyến bay vòng quanh Mặt trăng cũng là nhiệm vụ quan trọng nhất.

Khi bay ra phía sau Mặt trăng, các phi hành gia Artemis II chứng kiến "Trái đất lặn" (Earthset) - hành tinh xanh khuất sau Mặt trăng theo tầm nhìn từ tàu Orion, lúc 18h41 ngày 6/4 (5h44 ngày 7/4 giờ Hà Nội). Vài phút sau, tín hiệu vô tuyến và laser, vốn cho phép trao đổi thông tin hai chiều giữa tàu Orion và Trái đất, cũng bị Mặt trăng chặn lại, dẫn đến gián đoạn liên lạc khoảng 40 phút.

Trong chuyến bay vòng quanh Mặt trăng, phi hành đoàn Artemis II cũng chụp ảnh được vòng đồng tâm của bồn trũng Orientale. Chúng mang đến cho giới khoa học cái nhìn hiếm hoi về cách các vụ va chạm dữ dội định hình bề mặt thiên thể, giúp tinh chỉnh những mô hình về sự hình thành hố trũng và lịch sử địa chất của Mặt trăng.

Phi hành đoàn Artemis II đồng thời chụp được và công bố cận cảnh hố Vavilov trên rìa bồn trũng Hertzsprung lớn và lâu đời hơn. Phần bên phải ảnh cho thấy sự chuyển đổi từ vật chất nhẵn mịn bên trong sang địa hình gồ ghề hơn gần rìa.

Sáng ngày 7/4 (giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II chụp cảnh tượng "Trái đất mọc" (Earthrise) từ cửa sổ tàu Orion. Đây là khi hành tinh xanh xuất hiện lại từ rìa Mặt trăng theo góc nhìn của phi hành đoàn. Lúc này, tàu Orion rời bán cầu khuất Mặt trăng, khôi phục liên lạc với Trái đất sau khoảng 40 phút gián đoạn.

Từ 20h35 ngày 6/4 (7h35 ngày 7/4 giờ Hà Nội), Mặt trời đi qua phía sau Mặt trăng theo góc nhìn của Artemis II. Khác với nhật thực kéo dài vài phút mà con người thấy từ mặt đất, thời gian quan sát trên tàu Orion là 53-57 phút, gấp khoảng 7 lần. Trong ảnh, vành nhật hoa (lớp ngoài cùng của khí quyển Mặt Trời) tạo thành quầng sáng bao quanh đĩa Mặt Trăng tối đen, để lộ những chi tiết thường bị che mờ do Mặt trời quá sáng.

Sau khi hoàn tất chuyến bay vòng quanh Mặt trăng, phi hành đoàn Artemis II bắt đầu hướng về Trái đất, chuẩn bị hoàn tất sứ mệnh. Trong ảnh là Mặt trăng (trái) và Trái đất (phải) nhìn từ tàu Orion trong ngày thứ 7 của sứ mệnh.

Sáng 11/4 (giờ Hà Nội), Artemis II đã sẵn sàng đáp xuống Trái đất. Theo NASA, lúc gần 7h sáng, tàu Orion đi vào tầng khí quyển với vận tốc gần Mach 35. Phi hành đoàn chịu tải tối đa khoảng 3,9G. Liên lạc bị gián đoạn khoảng 6 phút do lớp plasma bao quanh tàu. Sau đó vài phút, dù sẽ bung ra để hãm tốc độ rơi của Orion về khoảng 30km/h. Khi đáp xuống Thái Bình Dương, Orion cùng phi hành đoàn Artemis II hoàn tất quãng đường lịch sử hơn 1,1 triệu km.