Những cánh đồng 'cải tiến' ở Hợp Thành

Người dân xóm Bản Đông, xã Hợp Thành bón phân hữu cơ cho lúa nếp Vải.

Vụ mùa năm nay, Hợp Thành gieo cấy trên 470ha lúa, trong đó 260ha lúa nếp Vải, giống lúa đặc sản của địa phương. Lần đầu tiên, xã triển khai mô hình sản xuất lúa nếp Vải theo hướng hữu cơ trên diện tích gần 80ha tại 12 xóm, với 450 hộ tham gia.

Để triển khai mô hình, Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Hợp Thành phối hợp với các xóm rà soát diện tích, lựa chọn hộ đủ điều kiện; lập dự toán, tổ chức lựa chọn đơn vị cung ứng vật tư theo quy định; phân công cán bộ phụ trách từng xóm và kiểm tra định kỳ.

Tham gia mô hình, các hộ sử dụng phân bón hữu cơ khoáng, chế phẩm xử lý đồng ruộng trong quá trình trồng và chăm sóc lúa, thay thế một phần vật tư hóa học. Các hộ được cán bộ chuyên môn hướng dẫn, kiểm tra trong suốt quá trình sản xuất, đồng thời điều chỉnh phương pháp chăm sóc, sử dụng nước và phân bón hợp lý. Qua đó, góp phần giảm chi phí, bảo đảm cây lúa sinh trưởng, phát triển tốt.

Lúa nếp Vải được Hợp Thành lựa chọn để mở rộng sản xuất theo hướng hữu cơ bởi đây là sản phẩm đặc sản đã có chỗ đứng trên thị trường. Những năm qua, từ lúa nếp Vải, người dân địa phương chế biến thành nhiều sản phẩm như gạo nếp Vải đặc sản, cốm, cơm cháy, bánh chưng, được người tiêu dùng ưa chuộng. Qua đó, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và thu nhập của người sản xuất, chế biến.

Cùng với việc phát triển vùng nguyên liệu, xã đã triển khai nhiều chính sách hỗ trợ như cấp chứng chỉ VietGAP, hỗ trợ sản xuất cốm nếp Vải, quảng bá sản phẩm, thiết kế và in bao bì, thẩm định giá, lắp biển quảng bá, tập huấn kỹ thuật sản xuất lúa nếp Vải. Đầu năm 2025, sản phẩm gạo nếp Vải Ôn Lương được công nhận OCOP 4 sao.

Người dân xã Hợp Thành nhận vật tư nông nghiệp triển khai mô hình sản xuất lúa nếp Vải theo hướng hữu cơ.

Bên cạnh mô hình sản xuất lúa nếp Vải theo hướng hữu cơ, những năm qua, Hợp Thành thử nghiệm nhiều phương thức sản xuất mới trên đồng ruộng, từ kỹ thuật tưới, phương pháp cấy đến chăm sóc lúa.

Năm 2025, tại cánh đồng xóm Bản Đông, 101 hộ dân tham gia mô hình sản xuất lúa giảm phát thải trên diện tích 12ha, áp dụng kỹ thuật tưới khô, ướt xen kẽ và phương pháp canh tác cải tiến SRI. Mô hình giúp tiết kiệm tới 30% nước tưới, giảm 30 đến 50% lượng khí metan, đồng thời giảm sử dụng phân đạm và thuốc bảo vệ thực vật.

Ông Nguyễn Hữu Hiếu, Phó Chủ tịch UBND xã Hợp Thành, cho biết: Thông qua các mô hình canh tác lúa cải tiến, địa phương hướng tới thay đổi tư duy, phương pháp sản xuất của người dân theo hướng hiện đại, nâng cao chất lượng lúa gạo và từng bước hình thành vùng nguyên liệu tập trung phục vụ chế biến sâu các sản phẩm từ nếp Vải Hợp Thành.

Từ những mô hình cụ thể trên đồng ruộng, Hợp Thành đang từng bước hình thành vùng sản xuất lúa theo quy trình ổn định, giảm tác động đến môi trường và đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Mục tiêu của địa phương là xây dựng vùng nguyên liệu chất lượng, tạo nền tảng nâng cao giá trị và phát triển các sản phẩm từ nếp Vải theo hướng bền vững.