Những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 11/2026

Giáo dục tiểu học bắt buộc áp dụng theo quy định mới

Nghị định số 353/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ có hiệu lực từ ngày 1/11/2026.

Theo Điều 13, đối tượng giáo dục tiểu học bắt buộc là trẻ em từ 6 đến 14 tuổi chưa hoàn thành chương trình giáo dục tiểu học. Chương trình áp dụng là chương trình giáo dục phổ thông cấp tiểu học do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.

Nghị định quy định các tiêu chuẩn công nhận đạt chuẩn giáo dục tiểu học bắt buộc, trong đó tỷ lệ trẻ em 6 tuổi vào lớp 1 phải đạt ít nhất 98%; tỷ lệ trẻ em 11 tuổi hoàn thành chương trình tiểu học phải đạt ít nhất 95%. Đối với xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, tỷ lệ trẻ em 11 tuổi hoàn thành chương trình tiểu học phải đạt ít nhất 85%.

Các tiêu chuẩn này là căn cứ để đánh giá kết quả thực hiện giáo dục tiểu học bắt buộc tại địa phương.

Một tiết học của các em học sinh mầm non trên địa bàn phường Quỳnh Mai. Ảnh tư liệu: M.H

Thu thập dữ liệu làm lộ thông tin nhạy cảm có thể bị phạt đến 120 triệu đồng

Nghị định 363/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực dữ liệu, có hiệu lực từ ngày 11/11/2026. Trong đó quy định mức phạt đối với hành vi thu thập, tạo lập dữ liệu không được phép của chủ thể, làm lộ thông tin nhạy cảm và ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân hoặc an ninh quốc gia.

Theo quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 8, cá nhân vi phạm hành vi nêu trên có thể bị phạt từ 40 triệu đồng đến 60 triệu đồng. Mức phạt đối với tổ chức bằng hai lần mức phạt đối với cá nhân, tương ứng từ 80 triệu đồng đến 120 triệu đồng.

Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động quản trị, vận hành cơ sở dữ liệu từ 6 đến 9 tháng theo quy định.

Mức phạt cụ thể phụ thuộc vào hành vi vi phạm và các tình tiết liên quan. Vì vậy, không nên hiểu mức 120 triệu đồng là mức phạt áp dụng chung cho mọi hành vi vi phạm trong lĩnh vực dữ liệu.

Ban đại diện cha mẹ học sinh không được thu, quản lý tiền hỗ trợ

Từ ngày 15/11/2026, Thông tư số 81/2026/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh chính thức có hiệu lực, thay thế Thông tư số 55/2011/TT-BGDĐT.

Theo quy định mới, Ban đại diện cha mẹ học sinh không được đặt ra các khoản đóng góp bắt buộc. Việc hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện phải bảo đảm nguyên tắc tự nguyện, công khai, minh bạch và đúng phạm vi nhiệm vụ.

Trường hợp cần hỗ trợ cho một hoạt động cụ thể đã được xác định trong kế hoạch, Ban đại diện phải thông tin công khai về mục đích, nội dung, nhu cầu hỗ trợ và phương thức thực hiện. Cha mẹ học sinh tự nguyện quyết định việc hỗ trợ bằng cách cung cấp trực tiếp hàng hóa, dịch vụ cần thiết hoặc thanh toán trực tiếp cho đơn vị cung cấp.

Ban đại diện không được thu, tiếp nhận hoặc quản lý tiền hỗ trợ; không ấn định mức đóng góp, xác định mức bình quân hoặc tối thiểu, lập danh sách cha mẹ học sinh phải hỗ trợ hay yêu cầu bổ sung phần kinh phí còn thiếu.

Thông tư cũng quy định kinh phí hỗ trợ hoạt động của Ban đại diện không được sử dụng cho việc xây dựng, cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất, mua sắm thiết bị, chi trả thù lao cho cán bộ quản lý, giáo viên và các khoản chi không thuộc nhiệm vụ của Ban đại diện.

Quy định này nhằm phân định rõ trách nhiệm giữa Ban đại diện cha mẹ học sinh với cơ sở giáo dục, hạn chế tình trạng vận động đóng góp không đúng quy định. Việc tài trợ cho cơ sở giáo dục vẫn thực hiện theo quy định pháp luật riêng.

Kiểm tra các cơ sở kinh doanh hàng thực phẩm trên địa bàn đô thị Vinh. Ảnh tư liệu: Thu Huyền

Cơ sở kinh doanh thực phẩm phải sẵn sàng cung cấp hồ sơ truy xuất nguồn gốc trong 24 giờ

Từ ngày 15/11/2026, Thông tư số 63/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương quy định về cơ sở dữ liệu thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của bộ có hiệu lực.

Thông tư quy định việc tạo lập, quản lý, cập nhật, kết nối, chia sẻ và khai thác cơ sở dữ liệu thực phẩm, phục vụ công tác quản lý nhà nước về công nghiệp thực phẩm, an toàn thực phẩm, chất lượng hàng hóa và truy xuất nguồn gốc.

Đối với hoạt động truy xuất nguồn gốc, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải thiết lập và lưu trữ đầy đủ hồ sơ, tài liệu liên quan đến sản phẩm, bảo đảm có thể cung cấp, trích xuất khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền yêu cầu.

Thời gian lưu trữ hồ sơ tối thiểu là 12 tháng kể từ ngày hết hạn sử dụng đối với thực phẩm có hạn sử dụng; 60 tháng kể từ ngày sản xuất đối với thực phẩm không yêu cầu ghi ngày hết hạn sử dụng.

Đáng chú ý, cơ sở sản xuất, kinh doanh phải bảo đảm cung cấp được hồ sơ, tài liệu liên quan đến truy xuất nguồn gốc trong vòng 24 giờ kể từ khi nhận yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Khi phát hiện sản phẩm có nguy cơ mất an toàn hoặc nhận được yêu cầu của cơ quan chức năng, cơ sở sản xuất phải thực hiện truy xuất, xác định lô sản phẩm liên quan, rà soát hồ sơ, xác minh nguyên nhân và thông báo cho các đơn vị phân phối liên quan. Cơ sở kinh doanh cũng có trách nhiệm phối hợp truy xuất nguồn gốc theo quy định.

Thông tư số 63/2026/TT-BCT thay thế Thông tư số 11/2026/TT-BCT về truy xuất nguồn gốc thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công Thương.

Khách sạn, nhà nghỉ phải kiểm tra giấy tờ tùy thân của khách

Nghị định số 392/2026/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực an ninh, trật tự, có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.

Theo quy định mới, nhà nghỉ, khách sạn phải kiểm tra một trong các giấy tờ của khách gồm thẻ căn cước, thẻ căn cước công dân, hộ chiếu, thẻ thường trú hoặc thẻ tạm trú của người nước ngoài và các giấy tờ nhân thân khác có ảnh do cơ quan quản lý nhà nước Việt Nam cấp.

So với quy định trước đây, nghị định bổ sung thẻ căn cước, đồng thời không còn liệt kê chứng minh nhân dân trong nhóm giấy tờ được sử dụng để kiểm tra nhân thân của khách lưu trú.

Trường hợp khách không có giấy tờ tùy thân, sau khi bố trí khách vào phòng nghỉ, cơ sở kinh doanh phải thông báo ngay cho Công an cấp xã hoặc đồn Công an quản lý địa bàn.

Nghị định cũng sửa đổi, bổ sung các quy định về ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự, phương án bảo đảm an ninh, trật tự và thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh đối với các ngành, nghề liên quan.

Lao động Nghệ An đăng ký thi tuyển lao động lĩnh vực nông nghiệp, cơ khí sản xuất tại Hàn Quốc. Ảnh tư liệu: Nguyễn Hải

Tuyển dụng lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài phải công khai thông tin

Nghị định số 371/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định về tuyển dụng, quản lý người lao động Việt Nam làm việc cho tổ chức, cá nhân nước ngoài tại Việt Nam có hiệu lực từ ngày 15/11/2026.

Theo Điều 6 của nghị định, khi tuyển dụng lao động Việt Nam, tổ chức, cá nhân nước ngoài phải thông báo nhu cầu tuyển dụng đến cơ quan, tổ chức quản lý có thẩm quyền; đồng thời công khai thông tin tuyển dụng trên Sàn giao dịch việc làm quốc gia, cổng thông tin việc làm hợp pháp khác hoặc trang thông tin điện tử chính thức của tổ chức.

Tổ chức, cá nhân nước ngoài có thể trực tiếp tuyển dụng người lao động Việt Nam hoặc đề nghị cơ quan, tổ chức quản lý hỗ trợ tuyển dụng.

Quy định này làm rõ trách nhiệm thông báo, công khai nhu cầu tuyển dụng, tạo điều kiện để người lao động tiếp cận thông tin việc làm và giúp việc tuyển dụng được thực hiện theo đúng quy định.

Vay chứng khoán phải có tài sản bảo đảm tối thiểu 110% giá trị khoản vay

Thông tư số 145/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính quy định về hoạt động đăng ký, lưu ký, bù trừ và thanh toán giao dịch chứng khoán có hiệu lực từ ngày 16/11/2026.

Theo điểm a khoản 2 Điều 20, hoạt động vay và cho vay chứng khoán được thực hiện theo cơ chế thỏa thuận hoặc khớp lệnh giữa bên vay và bên cho vay. Bên vay phải có tài sản bảo đảm bằng tiền hoặc chứng khoán.

Giá trị tài sản bảo đảm phải đạt tối thiểu 110% giá trị khoản vay và đáp ứng các tiêu chí theo quy chế nghiệp vụ của Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam.

Lãi suất cho vay do các bên thỏa thuận. Khoản vay được hoàn trả bằng chứng khoán đã vay hoặc bằng tiền nếu được bên cho vay chấp thuận.

Hành vi làm giả vé xổ số dưới mọi hình thức để tham gia dự thưởng và lĩnh thưởng bị phạt tiền từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với cá nhân. Ảnh minh họa

Làm giả vé xổ số có thể bị phạt đến 100 triệu đồng

Từ ngày 30/11/2026, Nghị định số 389/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh xổ số chính thức có hiệu lực.

Theo khoản 5 Điều 8, hành vi làm giả vé xổ số dưới mọi hình thức để tham gia dự thưởng và lĩnh thưởng bị phạt tiền từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng đối với cá nhân.

Ngoài phạt tiền, người vi phạm còn bị tịch thu toàn bộ vé xổ số vi phạm và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp thu được từ hành vi vi phạm.

Nghị định quy định mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân trong lĩnh vực kinh doanh xổ số là 100 triệu đồng; đối với tổ chức là 200 triệu đồng. Mức phạt cụ thể được áp dụng căn cứ vào hành vi vi phạm và quy định tương ứng của nghị định.

Các chính sách nêu trên có thời điểm hiệu lực khác nhau trong tháng 11/2026. Tổ chức, cá nhân thuộc đối tượng áp dụng cần chủ động tìm hiểu văn bản liên quan để thực hiện đúng quy định.