Những điểm đến 'Vì Hòa bình'

Từ Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải đến dòng Thạch Hãn

Điểm đến đầu tiên của hành trình bắt đầu từ Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải, nơi từng là giới tuyến quân sự tạm thời chia cắt đất nước suốt hai thập kỷ. Không gian mang nhiều ký ức lịch sử ấy được lựa chọn làm nơi diễn ra lễ khai mạc Lễ hội Vì Hòa bình cùng nhiều hoạt động khác trong chuỗi sự kiện này.

Không xây dựng một sân khấu tách biệt, chương trình đưa toàn bộ không gian di tích trở thành một phần của câu chuyện nghệ thuật. Cầu Hiền Lương, kỳ đài, nhà trưng bày và dòng sông Bến Hải không chỉ là bối cảnh mà còn là những “chứng nhân” kể lại hành trình thống nhất đất nước bằng ngôn ngữ của âm nhạc, ánh sáng và công nghệ trình diễn hiện đại.

Di tích Quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải là nơi diễn ra lễ khai mạc cùng nhiều hoạt động ý nghĩa trong khuôn khổ Lễ hội Vì Hòa bình năm 2026 - Ảnh: L.A

Điểm nhấn của đêm khai mạc là nghi thức rung chuông “Ước nguyện hòa bình”. Tiếng chuông ngân lên bên dòng sông từng là ranh giới chia cắt hai miền đất nước không chỉ gợi nhắc về một thời kỳ lịch sử của dân tộc mà còn gửi đi thông điệp về sự hàn gắn, đoàn kết và khát vọng hòa bình đến bạn bè quốc tế. Từ biểu tượng của chia cắt, Hiền Lương-Bến Hải hôm nay trở thành điểm hẹn của hòa bình.

Nếu Hiền Lương kể câu chuyện về ngày đất nước nối liền một dải thì Thành Cổ và sông Thạch Hãn-những địa danh gắn với mất mát, hy sinh lại nhắc nhở về sự tri ân những người nằm xuống để đất nước có ngày hòa bình. Những ngày tháng bảy, khi màn đêm buông xuống, sông Thạch Hãn sáng rực bởi hàng nghìn đóa hoa đăng lặng lẽ xuôi dòng.

Ánh nến phản chiếu trên mặt nước tạo nên không gian tưởng niệm trang nghiêm. Không gian tĩnh lặng, như muốn dành thời khắc thiêng liêng nhất để du khách tưởng nhớ những người mãi nằm lại trên đất này. Hoạt động thả hoa đăng không chỉ là nghi lễ tri ân mà còn góp phần gìn giữ đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về giá trị của độc lập, tự do và hòa bình.

Tưởng niệm, tri ân và khát vọng hòa bình

Mạch nguồn tri ân được nối tiếp bằng lễ thắp nến kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh-Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2026). Chiến tranh kết thúc, mảnh đất Quảng Trị trở thành nơi yên nghỉ của hàng vạn anh hùng liệt sĩ. Vì thế, mỗi dịp tháng bảy, vùng đất này lại trở thành điểm hội tụ của hành trình tri ân từ khắp mọi miền đất nước.

Đêm 26/7 năm nay, hoạt động thắp nến được tổ chức đồng loạt tại các nghĩa trang liệt sĩ, nhà tưởng niệm liệt sĩ trên toàn tỉnh và Bến thả hoa bờ Nam, sông Thạch Hãn, phường Quảng Trị. Khi hàng vạn ngọn nến cùng được thắp sáng, không gian tri ân lan tỏa từ những nghĩa trang quốc gia đến từng địa phương, tạo nên điểm nhấn ý nghĩa nhất của Lễ hội Vì Hòa bình.

Du khách dâng hương tại Đài tưởng niệm trung tâm Thành Cổ Quảng Trị - Ảnh: L.A

Tại Quảng Trị, mỗi địa danh đều kể câu chuyện hòa bình. Góp vào đó, địa đạo Vịnh Mốc đưa chúng ta trở về với những tháng ngày cả nước sục sôi đánh Mỹ, trở về với “ngôi làng nhỏ” dưới lòng đất-nơi sức sống và ý chí con người trở nên vĩ đại hơn bao giờ hết. Trong lòng đất sâu hàng chục mét, người dân Vịnh Mốc đã tạo dựng một hệ thống địa đạo dài gần 2km với đầy đủ không gian sinh hoạt, hội trường, giếng nước, nhà hộ sinh...

Không chỉ là công trình quân sự độc đáo, Vịnh Mốc còn là biểu tượng của khát vọng được sống. Giữa mưa bom bão đạn, 17 em bé đã cất tiếng khóc chào đời trong lòng địa đạo, minh chứng cho ý chí vượt lên nghịch cảnh của con người Việt Nam. Đó cũng là lý do địa đạo Vịnh Mốc trở thành một điểm đến không thể thiếu trong hành trình khám phá Lễ hội Vì Hòa bình.

Nếu các di tích lịch sử mang đến góc nhìn trực diện về chiến tranh thì không gian triển lãm tranh của danh họa Lê Bá Đảng, danh họa thế giới, người con ưu tú của quê hương Quảng Trị lại mở ra cách tiếp cận khác về hòa bình thông qua nghệ thuật.

Dự kiến triển lãm sẽ trưng bày hơn 100 tác phẩm ở nhiều thể loại khác nhau như: Sơn dầu, sơn nước, lebadanggraphy, các tác phẩm điêu khắc gỗ, gốm, đồng, thủy tinh… theo 3 chủ đề chính: Con người và chiến tranh; thiên nhiên và tâm linh; khát vọng hòa bình. Qua ngôn ngữ hội họa, những ký ức về chiến tranh không còn chỉ là nỗi đau mà được chuyển hóa thành khát vọng sống, khát vọng hòa hợp và phát triển.

Sôi nổi các hoạt động văn hóa, thể thao

Không chỉ khai thác giá trị của các di tích lịch sử, Lễ hội Vì Hòa bình năm 2026 còn đưa nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch đến với các tuyến di sản, tạo cơ hội để người dân và du khách trực tiếp tham gia. Có thể kể đến như: Ngày hội “Đạp xe Vì Hòa bình” tại Di tích quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải và Thành Cổ Quảng Trị.

Các giải chạy Marathon quốc tế gồm: Giải chạy địa hình Phong Nha Wild Trail tại Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, xã Phong Nha và giải chạy quốc tế Quang Tri Amazing Marathon tại các phường Đồng Hới, Đồng Thuận. Lễ hội Khinh khí cầu tại Di tích Quốc gia đặc biệt Đôi bờ Hiền Lương-Bến Hải. Concert quốc gia tại phường Đồng Hới. Các hoạt động kỷ niệm 100 năm Cà phê Khe Sanh tại xã Khe Sanh. Qua đó, các không gian từng gắn với chiến tranh được tiếp thêm sức sống bằng các hoạt động cộng đồng, góp phần đưa di sản đến gần hơn với thế hệ trẻ.

Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Minh Tuấn cho biết, Lễ hội Vì Hòa bình không chỉ là một sự kiện văn hóa mà còn là chiến lược xây dựng Quảng Trị trở thành không gian văn hóa vì hòa bình mang tầm quốc gia và quốc tế. Thông qua các hoạt động của lễ hội nhằm khẳng định ý nghĩa và giá trị của hòa bình; tôn vinh tinh thần đoàn kết, hữu nghị; lan tỏa thông điệp hòa bình tới Nhân dân trong nước và bạn bè quốc tế. Tưởng niệm, tri ân các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc; qua đó góp phần giáo dục truyền thống yêu nước, khơi dậy lòng tự hào dân tộc và tinh thần yêu chuộng hòa bình, đặc biệt trong thế hệ trẻ.

Quảng bá tiềm năng, lợi thế, các giá trị văn hóa, du lịch của tỉnh Quảng Trị; thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của địa phương. Xây dựng Quảng Trị trở thành không gian văn hóa, điểm đến vì hòa bình; tăng cường quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Quảng Trị với các địa phương và tổ chức, cá nhân trong, ngoài nước có chung thông điệp hòa bình, yêu chuộng hòa bình.

“Chúng tôi hướng tới việc biến những chứng tích chiến tranh, những di sản đau thương của quá khứ thành động lực phát triển. Để Quảng Trị hôm nay không còn là biểu tượng của sự chia cắt, mà trở thành điểm hẹn của sự hàn gắn, tri ân và khát vọng hướng tới tương lai”, ông Lê Minh Tuấn nhấn mạnh.