Những lưu ý quan trọng khi bổ sung vitamin cho người có vấn đề về thận

Thận đóng vai trò là bộ lọc tinh vi của cơ thể, chịu trách nhiệm loại bỏ chất thải, cân bằng điện giải và điều hòa huyết áp. Vitamin không trực tiếp điều trị bệnh thận, nhưng chúng là những mắt xích không thể thiếu trong các phản ứng sinh hóa giúp thận vận hành trơn tru.

Ở người khỏe mạnh, một chế độ ăn uống cân bằng thường cung cấp đủ lượng vitamin cần thiết. Tuy nhiên, đối với những người đang gặp các vấn đề về thận, nhu cầu này có sự thay đổi đáng kể do quá trình hấp thu kém, hạn chế trong chế độ ăn kiêng hoặc mất mát vi chất trong quá trình lọc máu.

Tự ý sử dụng thực phẩm chức năng mà không có sự tư vấn của chuyên gia y tế là một rủi ro cực kỳ lớn.

1. Các nhóm vitamin thiết yếu cho người bệnh thận

Thông thường, nhóm vitamin tan trong nước được ưu tiên hàng đầu vì chúng dễ dàng được đào thải nếu dư thừa, giúp giảm áp lực lên thận.

Nhóm vitamin B (B6, B12 và Axit folic): Đây là những nhân tố quan trọng trong việc hình thành tế bào hồng cầu. Người bệnh thận mạn tính thường đối mặt với nguy cơ thiếu máu do thận không sản xuất đủ erythropoietin. Việc bổ sung đủ vitamin B giúp hỗ trợ quá trình tạo máu và duy trì năng lượng cho cơ thể.

Vitamin C: Vitamin C cần thiết cho miễn dịch và quá trình lành vết thương, nhưng ở người bệnh thận, việc bổ sung cần được kiểm soát chặt chẽ. Khi chuyển hóa, vitamin C tạo ra oxalate – chất này có thể tích tụ do thận đào thải kém, làm tăng nguy cơ hình thành sỏi thận.

Vitamin D: Thận đóng vai trò kích hoạt vitamin D từ dạng thụ động sang dạng hoạt động. Khi thận suy yếu, sự thiếu hụt vitamin D xảy ra phổ biến, dẫn đến các bệnh lý về xương và rối loạn chuyển hóa canxi.

Đối với bệnh nhân đang điều trị lọc máu (chạy thận nhân tạo), nhu cầu vitamin hoàn toàn khác biệt. Quá trình lọc máu không chỉ loại bỏ độc tố mà còn vô tình lấy đi các vitamin tan trong nước. Do đó, những bệnh nhân này thường được chỉ định các dòng vitamin chuyên biệt cho thận. Các sản phẩm này được thiết kế với công thức tối ưu: Giàu vitamin nhóm B, lượng vitamin C vừa đủ và hoàn toàn không chứa các khoáng chất gây hại như kali.

2. Các loại vitamin và thực phẩm chức năng cần thận trọng

Không phải thực phẩm chức năng nào cũng an toàn. Một số sản phẩm có thể gây tổn thương nhu mô thận hoặc tương tác bất lợi với thuốc điều trị, đặc biệt ở người có bệnh lý thận.

Vitamin tan trong chất béo (A, E, K): Khác với nhóm tan trong nước, các vitamin A, E và K tích tụ trong mô mỡ và gan. Ở bệnh nhân thận, khả năng đào thải các chất này kém hơn nhiều so với người bình thường. Sự tích tụ vitamin A quá mức có thể gây ra các triệu chứng ngộ độc như đau khớp, khô da và tổn thương gan, gián tiếp gây thêm áp lực cho thận.

Khoáng chất cần thận trọng: Nhiều loại vitamin tổng hợp có chứa kali và phốt pho. Đây là hai rào cản lớn đối với người suy thận. Khi thận không thể loại bỏ kali dư thừa, nồng độ chất này trong máu tăng cao có thể gây loạn nhịp tim nguy hiểm. Tương tự, dư thừa phốt pho sẽ rút canxi từ xương, làm xương giòn và dễ gãy.

Thảo dược và các thành phần bổ sung: Nhiều người có thói quen sử dụng các loại trà thảo mộc hoặc thực phẩm chức năng không rõ nguồn gốc để giải độc thận. Tuy nhiên, nhiều loại thảo dược chứa các kim loại nặng hoặc các hoạt chất gây viêm thận cấp tính. Việc tự ý sử dụng các sản phẩm này mà không có sự tư vấn của chuyên gia y tế là một rủi ro cực kỳ lớn.

Cần thận trọng với các loại thảo dược chứa kim loại nặng.

3. Nguyên tắc khi sử dụng vitamin cho người bệnh thận

Để đảm bảo việc bổ sung vitamin mang lại lợi ích mà không gây hại, người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

Cá nhân hóa liều lượng:Không có một công thức chung cho tất cả mọi người. Liều lượng phụ thuộc vào giai đoạn bệnh thận, kết quả xét nghiệm máu và chế độ dinh dưỡng hàng ngày.

Ưu tiên nguồn thực phẩm tự nhiên: Trước khi tìm đến thuốc bổ, hãy cố gắng tối ưu hóa thực đơn với các thực phẩm ít kali và phốt pho nhưng giàu vitamin như súp lơ xanh, quả mọng và lòng trắng trứng.

Kiểm tra nhãn sản phẩm: Luôn đọc kỹ bảng thành phần, tránh các sản phẩm có ghi chứa thêm các thành phần hoặc khoáng chất không cần thiết.

Tham vấn chuyên gia:Đây là bước quan trọng nhất vì dược sĩ hoặc bác sĩ sẽ là người quyết định loại vitamin nào phù hợp với tình trạng lâm sàng của bạn.

DS. Vũ Thùy Dương