Những nhóm thực phẩm người cao tuổi nên hạn chế

Khi bước vào giai đoạn lão hóa, chức năng tiêu hóa, chuyển hóa và đào thải của cơ thể suy giảm, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường, loãng xương và suy giảm trí nhớ. Vì vậy, điều chỉnh chế độ ăn uống hợp lý giữ vai trò then chốt trong chăm sóc và bảo vệ sức khỏe người cao tuổi.

Những nhóm thực phẩm người cao tuổi nên hạn chế

Thực phẩm nhiều muối và natri

Muối là yếu tố làm tăng huyết áp và nguy cơ tim mạch ở người cao tuổi. WHO khuyến nghị không dùng quá 5g muối mỗi ngày; trong khi thực phẩm chế biến sẵn thường chứa lượng natri rất cao cần hạn chế. Giảm muối và thay thế bằng gia vị tự nhiên như tỏi, gừng, rau thơm giúp bảo vệ tim mạch an toàn hơn.

Thực phẩm giàu đường tinh luyện

Đường tinh luyện làm tăng nguy cơ thừa cân, rối loạn đường huyết và suy giảm nhận thức ở người cao tuổi. Các loại nước ngọt, bánh kẹo và thực phẩm chế biến sẵn chứa nhiều đường nhưng ít giá trị dinh dưỡng cần được hạn chế, thay vào đó nên ưu tiên trái cây tươi và thực phẩm có chỉ số đường huyết thấp.

Các loại thịt chế biến sẵn chứa nhiều natri và các chất bảo quản có hại cho sức khỏe

Thực phẩm chứa nhiều chất béo bão hòa và chất béo trans

Thịt mỡ, da động vật, sữa nguyên kem, bơ thực vật, đồ chiên rán và thức ăn nhanh là nguồn cung chất béo không lành mạnh. Những loại chất béo này làm tăng cholesterol xấu, giảm cholesterol tốt, gây viêm thành mạch và thúc đẩy xơ vữa động mạch.

Đặc biệt, chất béo trans - thường có trong thực phẩm chế biến công nghiệp, được xem là yếu tố nguy hiểm hàng đầu đối với tim mạch và đã bị hạn chế hoặc cấm sử dụng tại nhiều quốc gia.

Thực phẩm khó tiêu hóa

Hệ tiêu hóa người cao tuổi hoạt động chậm hơn, dễ bị đầy hơi và khó tiêu. Một số loại đậu, rau họ cải, hành, tỏi và ngô tuy giàu dinh dưỡng nhưng có thể gây khó chịu nếu ăn nhiều hoặc chế biến không phù hợp. Bên cạnh đó, gia vị cay nóng và thức ăn quá chua cũng dễ kích thích niêm mạc dạ dày, nhất là với người bị trào ngược hoặc viêm dạ dày.

Để giảm gánh nặng tiêu hóa, người cao tuổi nên ưu tiên các phương pháp chế biến như hấp, luộc, nấu mềm và ăn chậm, nhai kỹ.

Đồ uống có cồn và caffeine

Rượu bia và đồ uống chứa caffeine tác động mạnh hơn đến cơ thể người cao tuổi do khả năng chuyển hóa giảm. Rượu có thể gây tổn thương gan, tăng nguy cơ té ngã, rối loạn nhận thức và tương tác nguy hiểm với thuốc điều trị. Trong khi đó, caffeine dễ gây mất ngủ, tăng huyết áp và kích thích dạ dày.

Nếu không thể kiêng hoàn toàn, người cao tuổi nên giới hạn ở mức rất thấp và ưu tiên các loại đồ uống lành mạnh như nước lọc, trà thảo mộc hoặc trà xanh nhạt.

Thực phẩm giàu purin

Nội tạng động vật, hải sản, thịt đỏ và một số loại cá chứa nhiều purin - chất chuyển hóa thành axit uric. Ở người cao tuổi, khả năng đào thải axit uric kém dễ dẫn đến bệnh gút, viêm khớp, sỏi thận và tăng huyết áp. Thay vào đó, nên lựa chọn protein từ trứng, sữa ít béo, thịt gia cầm bỏ da và các loại cá ít purin.

Thực phẩm chế biến công nghiệp

Xúc xích, giăm bông, thịt hun khói và thực phẩm đóng gói sẵn thường chứa nhiều muối, chất bảo quản, phẩm màu và phụ gia. Một số chất như nitrit, nitrat, BHA, BHT được cảnh báo có liên quan đến ung thư và rối loạn nội tiết. Người cao tuổi cần đọc kỹ nhãn thực phẩm, hạn chế sản phẩm có danh sách thành phần dài và nhiều hóa chất.

Chế độ ăn uống lành mạnh cho người cao tuổi

Bên cạnh việc tránh các thực phẩm không có lợi, người cao tuổi nên ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt, protein nạc, thực phẩm giàu canxi, omega-3 và chất chống oxy hóa. Chia nhỏ bữa ăn trong ngày, uống đủ nước, duy trì cân nặng ổn định và bổ sung vitamin D, canxi hợp lý sẽ giúp cơ thể hấp thu dưỡng chất tốt hơn.

Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng, nhiều người cao tuổi có thể cải thiện sức khỏe rõ rệt chỉ bằng cách điều chỉnh chế độ ăn uống khoa học, thay vì phụ thuộc quá nhiều vào thuốc. Một thực đơn cân bằng, phù hợp với thể trạng chính là nền tảng quan trọng để sống khỏe, sống vui ở tuổi xế chiều.

Chung Thủy/VOV.VN (Tổng hợp)