Những yếu tố nào sẽ đưa du lịch 'vươn mình' thành ngành kinh tế mũi nhọn?

Trong giai đoạn phát triển mới, điểm đến Việt Nam không chỉ cần độc đáo, khác biệt mà còn cần sự hỗ trợ đồng bộ của công nghệ và tư duy quản lý, vận hành mới. (Ảnh: Vương Công Nam/Vietnam+)

Một trong những trọng tâm của du lịch thời gian này là việc xây dựng và hoàn thiện Đề án “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới.” Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Nguyễn Trùng Khánh cho biết quá trình xây dựng Đề án được triển khai trong thời gian rất ngắn, yêu cầu cao cả về tiến độ lẫn chất lượng nhằm bảo đảm tính toàn diện của nội dung.

Vì thế, những cuộc gặp mặt “bàn tròn” gấp rút giữa lãnh đạo ngành với các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý góp phần bổ sung ý kiến đóng góp về nội dung dự thảo Đề án.

Chuyển đổi số và nhân lực song hành

Thông tin từ Cục Du lịch Quốc gia, một trong những nội dung quan trọng của Đề án là xác định mục tiêu phát triển du lịch đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Mặc dù toàn ngành hiện đã phục hồi và lấy lại đà tăng trưởng cao, song việc hiện thực hóa các mục tiêu đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa và đóng góp khoảng 14% GDP vào năm 2030 vẫn là thách thức rất lớn, bởi đại dịch COVID-19 đã kéo lùi tăng trưởng ngành chậm lại khoảng 5 năm.

Để đạt được các mục tiêu kể trên, lãnh đạo ngành nhấn mạnh cần những giải pháp mang tính đột phá, sáng tạo và sự tập trung nguồn lực ở mức cao nhất. Theo đó, nhiều vấn đề cần được tháo gỡ đồng bộ như chính sách thị thực, đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm, xúc tiến quảng bá và đặc biệt là chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Sau hơn 9 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 08-NQ/TW, du lịch Việt Nam đạt được nhiều kết quả nổi bật, được đánh giá là một trong những điểm đến có tốc độ tăng trưởng hàng đầu thế giới. Quan trọng hơn cả là nhận thức của toàn xã hội về vai trò của du lịch có chuyển biến rõ nét, vị thế của ngành trong phát triển kinh tế - xã hội ngày càng được khẳng định.

Những cuộc giao thương, hội chợ quốc tế góp phần giúp du lịch Việt Nam xúc tiến, quảng bá hình ảnh. (Ảnh: Xuân Mai/Vietnam+)

Đáng chú ý, thời gian qua, nhiều địa phương triển khai hiệu quả Nghị quyết số 08-NQ/TW, tiêu biểu như Hà Nội, Hải Phòng, Ninh Bình, Quảng Ninh, Đà Nẵng, Khánh Hòa… góp phần tạo chuyển dịch mạnh mẽ từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy phát triển kinh tế thị trường trong lĩnh vực du lịch.

Trước yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả kinh tế của ngành, Cục trưởng Nguyễn Trùng Khánh khẳng định giờ đây du lịch không chỉ cần tăng trưởng số lượng khách, mà quan trọng hơn là phải gia tăng thực chất và tính bền vững bằng giá trị thu được. Nhiều vấn đề lớn như chất lượng, quy mô doanh nghiệp, phát triển nguồn nhân lực, chính sách thúc đẩy chuyển đổi số cũng cần được xem xét.

Để có thể chuyển đổi mạnh mẽ, du lịch Việt cần những giải pháp mang tính đột phá, sáng tạo và tập trung nguồn lực ở mức cao nhất; tháo gỡ đồng bộ chính sách từ thị thực, đầu tư hạ tầng, phát triển sản phẩm đến xúc tiến quảng bá và đặc biệt là chuyển đổi số.

Do đó, tham gia góp ý dự thảo Đề án, các chuyên gia cho rằng cần làm rõ mô hình tăng trưởng dựa trên giá trị gia tăng, trải nghiệm và công nghệ trong Đề án; đồng thời nâng cao kỹ năng số cho nguồn nhân lực, xây dựng cơ chế tài chính mang tính đột phá cho hạ tầng và xúc tiến, quảng bá.

Đâu là trụ cột để phát triển đột phá?

Để định vị rõ mô hình phát triển du lịch Việt Nam trong kỷ nguyên mới, Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, Đào tạo và Môi trường (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch), ông Đặng Hà Việt cho rằng cần thúc đẩy quản trị du lịch dựa trên dữ liệu, xây dựng nền tảng cơ sở dữ liệu du lịch quốc gia, đẩy mạnh ứng dụng AI, Big Data, bản sao số (Digital Twin) trong quản trị điểm đến, nâng cao trải nghiệm du khách và hiệu quả quản lý.

“Đề án cần xác định rõ chuyển đổi số, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là những trụ cột đột phá của ngành du lịch trong giai đoạn tới,” ông Hà Việt nhấn mạnh. Bên cạnh đó, theo ông toàn ngành cũng cần chú trọng các xu hướng mới như: du lịch xanh, carbon thấp, chuyển đổi năng lượng và xây dựng hệ thống chỉ số đánh giá chất lượng tăng trưởng của ngành trong bối cảnh mới.

Trong khi đó, theo Phó Giám đốc Trường đại học Phenikaa, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Thị Minh Hòa, để làm rõ hơn mục tiêu phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, Đề án cần bổ sung các phân tích định lượng về đóng góp của du lịch vào GDP, đồng thời có so sánh, đối chiếu trong nước và quốc tế để làm rõ vai trò mũi nhọn của ngành.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Trần Thị Minh Hòa cho rằng du lịch cần được đặt trong mối liên kết chặt chẽ với công nghiệp văn hóa, thể thao và các sự kiện lớn nhằm tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao sức hấp dẫn điểm đến. Đặc biệt, phát triển kinh tế tư nhân, cơ chế hợp tác công-tư và các doanh nghiệp lớn cần được nhấn mạnh vai trò hơn nữa trong việc hình thành hệ sinh thái du lịch có sức cạnh tranh trong khu vực và quốc tế.

Bên cạnh đó, Đề án cần cập nhật các xu hướng mới như tác động của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đối với du lịch, sự xuất hiện của trào lưu “du lịch chậm” (slow travel); đồng thời vị chuyên gia này lưu ý cần rà soát kỹ các chỉ tiêu tăng trưởng có tính khả thi, phù hợp thực tiễn.

"Biểu tượng" quen thuộc của du khách quốc tế khi trải nghiệm điểm đến Thủ đô Hà Nội. (Ảnh minh họa: CTV/Vietnam+)

Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam Nguyễn Thị Thu Phương đánh giá dự thảo Đề án đã có bước hoàn thiện rõ nét về kết cấu, nội dung và tính logic so với các lần dự thảo trước. Song, để tăng tính thuyết phục và đáp ứng yêu cầu khi trình các cấp có thẩm quyền, bà cho rằng Đề án cần tiếp tục làm rõ nội hàm “kỷ nguyên mới,” khẳng định rõ hơn vai trò của du lịch không chỉ là ngành kinh tế tổng hợp, liên ngành mà còn là lĩnh vực gắn chặt với công nghiệp văn hóa, sức mạnh mềm quốc gia.

Bà Nguyễn Thị Thu Phương cũng nhấn mạnh yêu cầu làm nổi bật tính đột phá của Đề án thông qua các cơ chế, chính sách cụ thể về phân cấp, phân quyền, chính sách vượt trội cho doanh nghiệp, cùng cơ chế liên kết giữa du lịch với văn hóa, thương mại, giao thông, đô thị và các ngành liên quan.

Đặc biệt, trong bối cảnh tổ chức lại không gian phát triển và mô hình chính quyền địa phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch cho rằng cần làm rõ định hướng phát triển các trung tâm, điểm đến du lịch gắn với sáng tạo, văn hóa và lợi thế đặc thù của từng vùng, miền./.