Niềm mong mỏi của thân nhân gia đình liệt sĩ

Nỗi day dứt khôn nguôi

Ở khu 2, xã Phù Ninh, câu chuyện của cụ Trần Thị Hạnh - vợ liệt sĩ Nguyễn Thái Hồng một lòng sắt son thờ chồng, vượt khó nuôi con khiến nhiều người không khỏi xúc động. Liệt sĩ Nguyễn Thái Hồng hy sinh năm 1969 sau gần 5 năm tình nguyện tòng quân vào chiến trường. Ròng rã hơn nửa thế kỷ, cụ Hạnh không còn nước mắt để khóc dù vẫn chưa một lần được thắp nén hương bên phần mộ của chồng. Cuộc sống nhiều biến cố, hai người con trai lần lượt qua đời, chỉ còn lại người con gái ngày đêm phụng dưỡng mẹ già. Từng có lúc, gia đình gần như buông xuôi hy vọng tìm lại hài cốt liệt sĩ. Thế nhưng, tia hy vọng đã được thắp lên từ sự kết nối của Hội HTGĐLS tỉnh.

Thông qua các kênh thông tin, tháng 10/2025, gia đình cụ Hạnh tìm đến Hội HTGĐLS tỉnh để được tư vấn, hỗ trợ. Tháng 3 vừa qua, gia đình đã vào Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh Tây Ninh, bước đầu xác định được phần mộ có khả năng là của liệt sĩ Nguyễn Thái Hồng. Tuy nhiên, thông tin trên bia mộ còn chưa chính xác, buộc gia đình phải tiến hành giám định ADN kết hợp với phương pháp thực chứng để xác định chính xác danh tính. Hành trình phía trước còn nhiều gian nan, nhưng với gia đình cụ Hạnh, đó là cơ hội quý giá để đưa chồng trở về quê nhà.

Đại tá Phạm Quyết Chiến - Chủ tịch Hội HTGĐLS tỉnh tư vấn, hướng dẫn thân nhân các gia đình liệt sĩ những thủ tục cần thiết để trả lại danh tính cho liệt sĩ.

Ở tuổi 99, cụ Hà Thị Duyến ở khu 4, xã Tam Nông mong mỏi nhất là được biết chính xác nơi an nghỉ của chồng - liệt sĩ Phan Đình Chánh. Ông hy sinh năm 1968 trong một trận đánh càn và được đồng đội an táng tại Nghĩa trang Bình Nhâm, Bình Long. Gia đình đã đi tìm khắp nơi nhưng chưa có kết quả. Gần đây, thông tin về một phần mộ tại Nghĩa trang liệt sĩ Bình Dương trùng tên và năm hy sinh đã mở ra hy vọng mới cho gia đình.

Ông Phan Đình Tân, con trai liệt sĩ Phan Đình Chánh cho biết: Gia đình tôi đã được Hội HTGĐLS tỉnh hướng dẫn các phương pháp xác minh, từ đối chiếu thực chứng đến giám định ADN bằng hình thức xã hội hóa nhằm rút ngắn thời gian chờ đợi. Mẹ tôi tuổi cao, sức yếu, chúng tôi chỉ mong sớm có kết quả để đưa bố về quê, kịp cho mẹ tôi được an lòng.

Những câu chuyện như của gia đình cụ Hạnh hay cụ Duyến không phải là cá biệt. Theo thống kê, sau khi sáp nhập địa giới hành chính, Phú Thọ hiện có hơn 38.600 liệt sĩ. Tuy nhiên, đến nay mới chỉ có hơn 50% số liệt sĩ được đưa về an táng tại nghĩa trang quê nhà. Phần còn lại vẫn đang chờ xác định danh tính, đính chính thông tin hoặc tìm kiếm nơi an nghỉ. Con số ấy không chỉ phản ánh quy mô của công tác hậu chiến, mà còn cho thấy trách nhiệm nặng nề của các cấp, ngành trong việc tri ân người có công.

Nỗ lực trả lại tên và đưa các anh về đất mẹ

Thực tế cho thấy, quá trình tìm kiếm, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ ngày càng đối mặt với nhiều khó khăn. Thông tin lưu trữ thiếu đồng bộ, sai lệch; nhân chứng ngày càng ít; địa hình chiến trường thay đổi; nhiều phần mộ đã di dời qua nhiều lần... khiến việc xác minh trở nên phức tạp. Trong bối cảnh đó, việc ứng dụng khoa học công nghệ, đặc biệt là giám định ADN được coi là giải pháp quan trọng, song chi phí cao vẫn là rào cản với nhiều gia đình khó khăn.

Hài cốt Liệt sĩ Vũ Đình Tân ở xã Đại Đình được di chuyển đưa về quê hương an táng trong niềm xúc động của người thân và bà con lối xóm.

Trước thực trạng đó, Hội HTGĐLS tỉnh với vai trò là cầu nối, đồng hành cùng thân nhân liệt sĩ trong hành trình tìm lại người thân. Từ đầu năm đến nay, Hội đã kiện toàn tổ chức, tư vấn, cung cấp thông tin và hỗ trợ cho hơn 200 gia đình liệt sĩ. Không chỉ dừng ở việc hướng dẫn thủ tục, Hội còn trực tiếp kết nối với các cơ quan chức năng, các tỉnh, thành phố, các đơn vị liên quan để xác minh thông tin, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các gia đình.

Ngay sau lễ phát động “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ", hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947-27/7/2027) tổ chức tại tỉnh Quảng Trị vào đầu tháng 4 vừa qua, Ban Chỉ đạo Quân khu 2 về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515 Quân khu 2) cũng đã tổ chức hội nghị triển khai thực hiện nhiệm vụ tìm kiếm quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ giai đoạn 2026-2030. Trong đó, trọng tâm là “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”.

Hội HTGĐLS tỉnh đã xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, bám sát chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 515 các cấp.

Đại tá Phạm Quyết Chiến - Chủ tịch Hội HTGĐLS tỉnh cho biết: "Hội tiếp tục duy trì thường xuyên công tác tiếp dân, tư vấn, hỗ trợ thân nhân gia đình liệt sĩ, trong đó sẽ phân loại, ưu tiên giải quyết theo mức độ cấp thiết, nhất là những gia đình có thân nhân cao tuổi, hoàn cảnh khó khăn. Đặc biệt, hướng đến kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ, Hội đang khẩn trương phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan, chính quyền địa phương triển khai khảo sát các gia đình liệt sĩ trong tỉnh có nhu cầu di chuyển hài cốt liệt sĩ từ Nghĩa trang liệt sĩ Tân Biên, tỉnh Tây Ninh và Nghĩa trang liệt sĩ Củ Chi, TP Hồ Chí Minh về quê bằng phương tiện ô tô tập trung miễn phí dự kiến từ 25 - 30 hài cốt, đóng góp vào chiến dịch 500 ngày đêm. Đồng thời, tiếp tục tư vấn, hướng dẫn thủ tục cho thân nhân gia đình liệt sĩ di chuyển hài cốt về quê bằng tàu hỏa miễn phí.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày đất nước hòa bình, nhưng hành trình tìm kiếm, xác định danh tính liệt sĩ vẫn chưa khép lại. Với các gia đình, đó không chỉ là trách nhiệm mà còn là nghĩa tình, là mong mỏi thiêng liêng. Với toàn xã hội, đó là lời nhắc nhở về sự hy sinh to lớn của các thế hệ đi trước, để từ đó tiếp tục hành động, góp phần đưa các anh trở về trọn vẹn trong lòng đất mẹ quê hương.

Những hoạt động thiết thực không chỉ góp phần hiện thực hóa mong ước của các gia đình, mà còn thể hiện sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Mỗi hài cốt liệt sĩ được xác định danh tính, mỗi chuyến xe đưa các anh trở về quê hương là thêm một gia đình được vơi đi nỗi đau, thêm một câu chuyện đoàn tụ được viết tiếp.