Ninh Bình: Rà soát, chấn chỉnh vi phạm đê điều

Hoạt động đóng tàu thủy trên bãi sông Đáy, đoạn qua địa bàn xã Nghĩa Sơn, tỉnh Ninh Bình. Ảnh: Nam Dương.

Điểm danh vi phạm

Đầu tháng 8/2026, Tổ công tác liên ngành do UBND tỉnh Ninh Bình thành lập đang tiến hành rà soát, kiểm tra việc chấp hành các quy định của pháp luật về đất đai, xây dựng, đê điều, phòng chống thiên tai, giao thông đường thủy nội địa, khoáng sản, bảo vệ môi trường và các quy định pháp luật khác có liên quan tại 70 xã, phường trong tỉnh.

Theo báo cáo của UBND các xã, phường thuộc diện rà soát, kiểm tra, tại các xã, phường này hiện có tới 583 cảng, bến, bãi tập kết nằm trên nhiều tuyến đê sông, như sông Hồng, sông Đáy, sông Ninh Cơ, sông Đào, sông Hoàng Long… Nhiều xã có số lượng bến, bãi lớn như xã Hải Thịnh có 51, xã Xuân Trường có 36, xã Nghĩa Sơn có 28, xã Cát Thành có 22, xã Ninh Cường có 21, phường Thiên Trường có 16 bến, bãi…

Kết quả rà soát, kiểm tra của chính quyền 70 xã cho thấy hầu hết trong số 583 cảng, bến, bãi trên đều có vi phạm, phổ biến là hoạt động không phép, vi phạm về quy hoạch, vi phạm giấy phép hoạt động, vi phạm về đất đai, vi phạm an toàn giao thông đường thủy, tập kết vật liệu trái phép trên bãi; xây dựng nhà xưởng, lán tạm, trụ cẩu, trạm trộn bê tông hoặc các công trình khác trong khu vực có yêu cầu bảo vệ đê điều.

Trong số 16 bến, bãi trên tuyến đê hữu sông Đào thuộc địa bàn phường Trường Thi, chính quyền phường thống kê có đến 8 doanh nghiệp vi phạm. Trong đó, Công ty cổ phần công nghiệp tàu thủy Sông Đào xây dựng nhà điều hành, nhà ăn, hội trường, nhà kho các tổ sản xuất, nhà phân xưởng cấu kiện, nhà phân xưởng vỏ, nhà dây chuyền sơ chế tôn, nhà tời, lán để xe, kho đựng phế thải… khi chưa được UBND tỉnh cấp phép. Công ty cổ phần Vân Cầu xây dựng nhiều hạng mục trong hành lang bảo vệ đê kè, hành lang thoát lũ như tường bao, trụ cổng, nhà điều hành, nhà ăn, nhà xưởng, kho, mố cẩu, nhà bảo vệ ven sông, hàng rào sát kè.

Tại xã Xuân Trường, nơi có 36 bến, bãi, chính quyền xã xác định trên tuyến đê tả sông Ninh Cơ hiện hàng chục cơ sở, doanh nghiệp vi phạm về đê điều, vi phạm về đất đai, vi phạm an toàn giao thông đường thủy, vi phạm về môi trường. Ngoài các vi phạm này còn có trường hợp vi phạm xây nhà kiên cố trong phạm vi bảo vệ đê điều, hành lang thoát lũ.

 Tại xã Nghĩa Sơn, trên đê tả sông Đáy, chính quyền xã xác định Công ty TNHH đóng tàu Mạnh Tuấn vi phạm về giấy phép hoạt động vi phạm về đất đai, vi phạm về môi trường; Công ty TNHH Trường Dung, Công ty đóng tàu Minh Khoát, Công ty TNHH đóng tàu Đại Dương… cũng có những vi phạm tương tự.

Tìm giải pháp xử lý

Con số thống kê của UBND phường Nam Định báo cáo tại buổi làm việc với Tổ công tác liên ngành tỉnh Ninh Bình vào ngày 5/8 vừa qua cho thấy: Trên địa bàn phường hiện có 7 cơ sở bến, bãi ven sông. Qua công tác kiểm tra, rà soát, chính quyền phường xác định một số đơn vị còn tập kết vật liệu xây dựng hoặc cấu kiện bê tông trong phạm vi bãi sông, chưa bảo đảm đúng quy định về quản lý hành lang thoát lũ, bảo vệ đê điều. UBND phường đã phối hợp với Hạt Quản lý đê Mỹ Thành tiến hành kiểm tra thực địa, lập biên bản làm việc, yêu cầu các đơn vị khẩn trương di chuyển vật liệu, thu dọn hiện trường và chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật.

Phần lớn các bến, bãi trên địa bàn được hình thành từ nhiều năm trước, trong đó có những trường hợp tồn tại trước thời điểm Luật Đê điều được ban hành. Qua nhiều lần thay đổi về địa giới hành chính, cơ chế quản lý đất đai cũng như hệ thống pháp luật liên quan đến đê điều, giao thông đường thủy nội địa và bảo vệ môi trường, việc xác định nguồn gốc đất, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và xử lý các tồn tại gặp không ít khó khăn.

Bên cạnh nguyên nhân khách quan, vẫn còn một số tổ chức, cá nhân chưa chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật; việc khắc phục các tồn tại sau kiểm tra còn chậm, chưa triệt để. Công tác quản lý nhà nước ở một số thời điểm trước đây chưa thật sự quyết liệt dẫn đến một số vi phạm kéo dài nhiều năm, chưa được xử lý dứt điểm.

Từ thực tế trên, ông Trần Văn Chánh - Phó Chủ tịch UBND phường Nam Định đề nghị các sở, ngành chuyên môn của tỉnh Ninh Bình hướng dẫn, hỗ trợ địa phương trong việc phân loại, xử lý các trường hợp còn tồn tại; tháo gỡ khó khăn liên quan đến hồ sơ pháp lý, đất đai, đê điều, giao thông đường thủy nội địa và bảo vệ môi trường; kiến nghị các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động bến, bãi ven sông, rà soát quy hoạch các khu vực tập kết, trung chuyển vật liệu xây dựng phù hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch phòng, chống lũ và các quy định hiện hành.

Theo đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Ninh Bình, thực tiễn cho thấy, các hoạt động trên phát sinh tình trạng sử dụng đất không đúng mục đích, xây dựng công trình không đúng quy hoạch hoặc chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép; tập kết vật liệu trên bãi sông gây ảnh hưởng đến dòng chảy, an toàn giao thông đường thủy, môi trường và cảnh quan khu vực, vi phạm các quy định của pháp luật về đất đai, xây dựng, đê điều, phòng chống thiên tai, bảo vệ môi trường, tài nguyên nước, giao thông đường thủy nội địa.

Việc rà soát, kiểm tra các bến, bãi ven sông trên địa bàn tỉnh nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật, chấn chỉnh công tác quản lý nhà nước; đánh giá thực trạng công tác quản lý, sử dụng đất trên bãi sông, hành lang giao thông đường thủy, việc thực hiện các thủ tục đầu tư, xây dựng của các tổ chức, cá nhân; đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm an toàn giao thông đường thủy, phòng chống sạt lở bờ sông, bảo vệ môi trường và tài nguyên thiên nhiên.