Nới hạn mức chỉ định thầu, nâng giá trị mua sắm nhỏ lên 100 triệu đồng

Nhà thầu thi công trên cao tốc Bắc - Nam. Ảnh: Quốc Khánh

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc thay mặt Chính phủ ký ban hành Nghị định 349/2026/NĐ-CP ngày 9/9/2026, sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Đấu thầu về lựa chọn nhà thầu.

Một trong những điểm đáng chú ý là Nghị định 349 bổ sung cơ chế loại trừ báo giá có mức chênh lệch lớn khi xác định giá gói thầu. Theo đó, chủ đầu tư phải đăng tải yêu cầu báo giá trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia và các đơn vị quan tâm gửi báo giá trong thời hạn tối thiểu 3 ngày làm việc kể từ ngày đăng tải.

Trường hợp có nhiều hơn một báo giá, chủ đầu tư lấy giá trung bình. Khi xác định giá trung bình, nếu có báo giá hoặc hạng mục trong báo giá cao hơn hoặc thấp hơn 30% so với giá trung bình, chủ đầu tư có quyền loại trừ báo giá hoặc hạng mục này để xác định giá trung bình.

Đối với các gói thầu mua thuốc, hóa chất, vật tư xét nghiệm, thiết bị y tế, linh kiện, phụ kiện và vật tư thay thế sử dụng cho thiết bị y tế, chủ đầu tư căn cứ yêu cầu chuyên môn để quyết định tiêu chí kỹ thuật và tổ chức lấy báo giá. Nếu có từ 2 báo giá trở lên, chủ đầu tư được lựa chọn báo giá cao nhất phù hợp với khả năng tài chính và yêu cầu chuyên môn.

Nghị định cũng quy định trách nhiệm của các bên trong việc cung cấp báo giá. Đơn vị cung cấp báo giá phải bảo đảm thông tin về giá phù hợp với khả năng cung cấp và không vi phạm quy định về cạnh tranh, bán phá giá hoặc nâng khống giá. Trường hợp chủ đầu tư đã tuân thủ đầy đủ quy định về thu thập báo giá, bảo đảm công khai, minh bạch thì không phải chịu trách nhiệm đối với vi phạm của đơn vị cung cấp báo giá.

Về chỉ định thầu, Nghị định 349 bổ sung trường hợp gói thầu đã đăng tải thông báo mời thầu, mời quan tâm hoặc mời sơ tuyển nhưng không có nhà thầu nộp hồ sơ; tất cả hồ sơ dự thầu không đáp ứng hồ sơ mời thầu; hoặc tất cả nhà thầu không đáp ứng yêu cầu để thực hiện gói thầu.

Một số trường hợp đặc thù khác cũng được bổ sung vào diện chỉ định thầu, gồm gói thầu mua sắm từ các hoạt động thanh lý, giải thể, phá sản và hàng hóa được mua thông qua giao dịch trên sàn giao dịch hàng hóa.

Đáng chú ý, hạn mức áp dụng chỉ định thầu cũng được nâng lên. Đối với gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án, hạn mức được nâng từ 500 triệu đồng lên không quá 1 tỷ đồng.

Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức chỉ định thầu đối với dịch vụ tư vấn được nâng từ 800 triệu đồng lên không quá 3 tỷ đồng. Với gói thầu dịch vụ phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp và hỗn hợp, hạn mức được nâng từ 2 tỷ đồng lên không quá 3 tỷ đồng.

Nghị định 349 đồng thời nâng hạn mức đối với các gói thầu hoặc nội dung mua sắm nhỏ được cơ quan, đơn vị tự quyết định. Theo quy định mới, các khoản mua sắm có giá không quá 100 triệu đồng, thay vì 50 triệu đồng như trước đây, do thủ trưởng cơ quan, đơn vị quyết định.

Người đứng đầu cơ quan, đơn vị phải chịu trách nhiệm về quyết định mua sắm, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và không phải thực hiện một số điều kiện, quy trình lựa chọn nhà thầu theo quy định. Tuy nhiên, việc mua sắm vẫn phải bảo đảm đầy đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định hoặc thực hiện theo quy trình chỉ định thầu rút gọn.

Nghị định cũng bổ sung cách xử lý một số tình huống trong đấu thầu qua mạng và không qua mạng.

Trường hợp gói thầu chỉ có một nhà thầu tham dự và hồ sơ dự thầu cơ bản đáp ứng yêu cầu nhưng không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật đối với hàng hóa là vật tư, thiết bị thông thường, thông dụng, sẵn có trên thị trường, nếu tổng giá trị các hạng mục này không quá 1% giá gói thầu, chủ đầu tư có thể xem xét cho phép nhà thầu bổ sung hoặc thay thế. Giá hàng hóa bổ sung, thay thế không được cao hơn đơn giá đã chào.

Trong quá trình đánh giá hồ sơ, nếu thời gian đánh giá kéo dài khiến hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất hết hiệu lực, chủ đầu tư được yêu cầu nhà thầu khôi phục hiệu lực của hồ sơ và bảo đảm dự thầu tương ứng. Nếu nhà thầu không chấp thuận hoặc từ chối khôi phục, hồ sơ không được tiếp tục xem xét, đánh giá nhưng nhà thầu không bị xử lý vi phạm theo quy định pháp luật về đấu thầu.

Nghị định 349/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành kể từ ngày 9/9/2026.