NSƯT Tất Bình: Vợ lập điện thờ, tôi không thích đâu nhưng tôn trọng, miễn sao cô ấy vui

Vai nữ chính trong "Những người sống bên tôi" lúc đầu không phải dành cho Lan Hương

"Những người sống bên tôi" ông làm đạo diễn, vợ ông – NSND Lan Hương đóng vai chính. Ngoài sự hợp vai, hỏi thật ông, có yếu tố nào vì là người nhà mà giao vai chính không?

- Đầu tiên trong kế hoạch của tôi, vai mà Minh Hằng đóng là để cho Hương, cũng là vai rất hay (Minh Hằng vào vai cô bạn thân khá cá tính của Nguyệt Hà). Nhưng khi viết xong mang cho anh Khải Hưng - người sáng lập chương trình Văn nghệ chủ nhật xem thì anh bảo: "Để con Mít nó đóng luôn" (Mít là tên thân mật của Hương). Tôi bảo có được không? "Tao thấy được" – NSND Khải Hưng nói. Thế là tôi về nhà bảo Hương: "Em đóng". Hương cũng mừng lắm. Tôi phải thêm một số chi tiết cho vai Nguyệt Hà để phù hợp hơn với Lan Hương.

NSND Lan Hương và diễn viên Quốc Tuấn.

Về cảm xúc cá nhân nếu mà có thì mỗi lần làm phim tôi phải giao cho "người nhà" chứ? Hương đóng được rất nhiều loại vai, hiền, dữ, ác nghiệt cũng được. Chỉ có cái là Hương hơi bị hạn chế về chiều cao và nhìn gương mặt lúc nào cũng thấy sự hiền hậu ngây thơ. Còn lại các yếu tố khác đều ổn.

Mỗi lần đi làm phim, tôi đều đưa Hương đi cùng vì nhà chỉ có 2 vợ chồng, tôi đi làm phim dài ngày không nỡ để cô ấy ở nhà lủi thủi một mình. Nếu mà "người nhà" thì để Hương đóng luôn nhưng tôi chỉ để cô ấy làm hậu cần, đỡ phải trả tiền cho người ngoài thôi.

Những cảnh tình cảm của NSND Lan Hương với Quốc Tuấn mà trước mặt là ông chồng làm đạo diễn thì chắc không thể "bung" hết được như bình thường?

- Ai cũng nghĩ như thế vì tưởng đó là chuyện. Trong phim có những cảnh Hương và Quốc Tuấn phải ôm ấp tình cảm nhưng khi quay, cả hai chỉ ôm ở phần vai, còn nửa phần dưới cứ choãi ra không chạm vào nhau. Tôi đang ngồi monitor nhảy bổ ra: "Ơ hay nhờ, thế này thì xây hầm chữ A à? Đứng sát lại và ôm chặt vào". Sau đó tôi cũng rút kinh nghiệm, cảnh nào tình cảm là tôi cáo bận "té" đi đâu đó để phó đạo diễn phụ trách, cho hai anh chị ấy tự nhiên.

Nghệ sĩ Tất Bình nói về cảnh quay "nhạy cảm" của vợ - NSND Lan Hương với diễn viên Quốc Tuấn. Video Quốc Đạt.

Quá trình quay có câu chuyện hậu trường nào đáng nhớ không thưa ông?

- Có một lần đoàn đang quay trong nhà thì bỗng nhiên có người đàn ông lò dò đi vào. Anh quay phim bằng một bản năng tự nhiên đã văng tục chửi.

Hóa ra đó là ông chủ nhà. Tôi sạm mặt không biết nói gì. Hết cảnh quay ông chủ nhà gọi tôi lên và đuổi luôn. Tôi nói thế nào cũng không xin được, đành phải thỏa thuận cho thêm 4 tiếng đồng hồ nữa để thu quân. Trong 4 tiếng đó tôi lọc tất cả các phân đoạn nhân vật có bối cảnh ở ngôi nhà này để quay cuốn gói, chứ không thể hôm nay cái cổng này mai cổng kia được. Hôm sau đi tìm bối cảnh khác thì chỉ quay cảnh cận thôi.

Các đạo diễn ra trường quay hay lên sân khấu nhiều khi "sấm sét" lắm, như đạo diễn NSND Khải Hưng, Lê Hùng. Với ông thì sao?

- Tôi chưa bao giờ phải nặng lời với diễn viên nào. Tôi không quát tháo, không xé kịch bản hay văng nọ kia đâu. Khả năng thị phạm của tôi tốt, vì tôi vốn là dân tay năm tay mười. Ra trường quay tôi chỉ hỏi diễn viên hiểu cảnh đó chưa, hiểu thế nào… Nếu chưa đúng thì tôi sẽ thị phạm. Nhưng rời khỏi bối cảnh thì tôi cũng… tới bến đấy.

"Cuộc sống tuổi hưu của tôi là sáng ra quán làm ấm chè, cafe với các bạn già" - NSƯT Tất Bình nói. Ảnh: Quốc Đạt

Tôi đi nhậu về nhà là được Hương phát ngay cho cái chậu và bình nước chanh

Cuộc sống tuổi hưu của ông hàng ngày diễn ra thế nào?

- Cuộc sống tuổi hưu của tôi là như thế này đây! Sáng ra quán làm ấm chè, cafe với các bạn già. Trước đây tháng nào tôi, NSND Khải Hưng, đạo diễn Nguyễn Hữu Phần cũng gặp nhau cafe, nước chè. Giờ anh Phần mất rồi nhóm chỉ còn tôi và anh Hưng, vẫn ngồi với nhau thường xuyên. "Chém gió" đến trưa thì về nấu nướng hai vợ chồng già ăn với nhau. Chiều thì lướt web xong lại cơm nước, đi ngủ.

Không có thời gian cho tập thể dục sao, thưa ông?

- Mọi người tập thể dục chứ tôi thì không thể thao thể dục gì cả. Tuổi này tôi cũng bị huyết áp, tiểu đường và phải dùng thuốc hàng ngày. Tôi hay bị Hương than phiền chuyện hút thuốc lá nhưng các bạn hãy nhìn đi, nhìn chiều dài đến 3/4 của điếu thuốc trong gạt tàn này. Một điếu tôi chỉ hít hai ba hơi là bỏ. Tôi hút thuốc không phải vì thích hay nghiện mà hút như một thói quen. Cái nghề này ngồi monitor là phải có điếu thuốc mà. Nhiều khi châm xong chả hút đâu. Tôi không rít lõm má như một số ông.

Nghệ sĩ Tất Bình và NSND Mạnh Cường. Ảnh NSCC.

Tuổi này ông còn nhậu như một thói quen không?

- Nhậu thì tôi không bao giờ uống một mình ở nhà, kể cả 1 lon bia. Trà, cafe cũng không uống một mình ở nhà.

Ngày xưa tôi uống oách lắm. Nửa cốc một hơi là hết. Tôi đi nhậu là ở nhà Hương đã để sẵn cái chậu và bình nước chanh, đợi tôi về là phát ngay cho.

Nhưng đó là lúc trẻ thôi. Khi ngoài 50 là không thế nữa. Uống rượu nói thật là tôi chả thấy ngon gì đâu. Rượu gì cũng thế. Cho nước chè, lavie vào cũng được. Chủ yếu là lấy không khí. Chả nhẽ đến nơi ăn uống, người ta mời và xung quanh ai cũng uống thì mình bảo không à? Thế thì đừng đi, đừng làm người khác ảnh hưởng. Ai làm thế tôi thường bảo, mày không uống thì mày cứ để yên cho người ta rót, không uống thì đổ sang đây anh uống hộ. Chứ đừng chưa chi đã giãy nảy lên, lần sau đừng đi nữa.

Ở nhà tôi ăn rất nhanh. Bữa cơm chỉ 5 phút là xong. Tôi ăn uống cũng rất dễ tính.

Vợ tôi lập điện thờ, nuôi chó mèo, tôi không thích đâu nhưng vẫn tôn trọng

Đến tuổi này khi đã đi qua nhiều biến động, ông có thấy hôn nhân là phải biết chịu đựng những tính tật xấu của nhau thì mới lâu bền được không?

- Nếu mà nói phải chịu đựng thì cũng không phải. Tôi nghĩ đó là sự tôn trọng những khác biệt của nhau thì đúng hơn.

Ví dụ nhà tôi dành hẳn tầng 5 làm điện thờ vì cô Hương thờ Mẫu. Tôi không thích đâu nhưng đó là sở thích của cô ấy thì tôi không can dự, miễn sao cô ấy thấy vui.

Nghệ sĩ Tất Bình cho rằng hôn nhân bền vững là sự tôn trọng những khác biệt của nhau. Ảnh: Quốc Đạt

Hay việc nuôi thú cưng, tôi có thích đâu nhưng Hương đã nuôi thì tôi cũng coi như người nhà. Cũng phải hầu cứt hầu đái, nhiều khi vừa dọn cho chúng nó vừa càu nhàu mắng yêu: "Tiên sư nhà chúng mày, mẹ tao ngày xưa còn sống tao cũng chưa bao giờ dọn cho mẹ tao nhá (vì tôi có cô em gái ở với mẹ). Thế mà bây giờ chúng mày hành ông, để ông phải dọn".

Kinh tế gia đình có cái gì vợ chồng đều biết. Hôm nọ cô cháu nhà nó (NSND Lan Hương và con gái) "lừa" tôi vào bệnh viện kiểm tra từ đỉnh đầu đến gót chân. Hết 44 triệu. Nếu không có tích lũy, không có dự phòng thì lấy đâu ra. Tất nhiên các con tôi có thể lo được cho bố nhưng mình còn lo được thì không muốn phiền các con.

Chụp xong không có vấn đề gì. Chỉ có vài vấn đề nhỏ xử lý đơn giản là xong. Tôi bảo, "mất 44 triệu giờ yên tâm chưa? Bố còn khỏe gấp vạn lần mấy ông U80 khác". Nhiều người bạn tôi ăn không dám ăn, uống không dám uống vì toàn bệnh nọ bệnh kia, khổ thân chúng nó. Tôi có hội về hưu thường gọi là tổ viêm loét. Ngoài chém gió thì còn dành cả thời lượng cho việc than thở mà ở nhà không nói được, như là bị vợ thế nọ thế kia, ốm đau bệnh tật các thứ…

Nghệ sĩ Tất Bình ở tuổi U80 chỉ thỉnh thoảng đóng phim, còn lại phần lớn thời gian ông tận hưởng cuộc sống an nhàn bên gia đình.

Giờ chắc ông không bị vợ than phiền nữa rồi đúng không, vì ở tuổi này thì sợi dây rút kinh nghiệm đâu còn nhiều ngoài việc phải chấp nhận nhau…

- Ối giời, cô ấy vẫn vẫn than phiền đều đấy! Nhưng những than phiền của Hương là những cái rất bình thường, vì tôi cũng là người tự ý thức được. Ví dụ như tôi rửa bát thì Hương bảo, anh để đấy em. Không biết là sợ tôi vất vả hay vì sợ tôi rửa bẩn nữa (cười). Tôi lại hài hước: "ừ thì mời em". Ăn uống xong tôi dọn bát vào bếp rồi "chào thân ái và đoàn kết" để đi lên gác.

Vợ chồng ông ở tuổi U80 vẫn xưng hô anh em thì tình cảm quá…

- Ô không xưng hô anh em thì xưng hô thế nào?

Vì tôi thấy nhiều người lên chức ông bà rồi xưng hô "anh em" là bảo ngượng mồm, không đúng với tuổi tác…

- Lúc nào chúng tôi nói thay các cháu hoặc thay hai con cún thì mới xưng hô ông bà. Không biết các cặp vợ chồng khác thế nào chứ hiện tại tôi với Hương vẫn nằm chung giường và cam kết sẽ nằm chung giường cho đến khi một người ra đi.

Bởi vì nằm riêng nguy hiểm lắm! Già rồi, có thể ngã hoặc đêm hôm gặp bất trắc gì đó. Tôi thì huyết áp, tiểu đường, còn Hương bị huyết áp thấp và bây giờ đang cuống lên vì tiểu đường nên kiêng ghê lắm.

Cảnh con chung con riêng ở gia đình ông diễn ra thế nào?

- Nhà tôi không có chuyện đó. Yêu thương nhau như máu mủ thì tôi cho là hơi khó, quan trọng mọi người đều hiểu và tôn trọng nhau.

Ở tuổi U80 tôi thấy mình vẫn đang hạnh phúc

Hơn 4 thập kỷ chung sống, điều gì ở NSND Lan Hương khiến ông quý trọng nhất?

- Đối với tôi vợ tôi là người biết điều, chịu được kham khổ. Kể cả lúc chúng tôi còn chưa có nhà, phải đi thuê, rồi khi ở cái nhà chỉ có 4m2 thì cũng chưa bao giờ cãi cọ. Không phải khoe nhưng hai vợ chồng tôi biết tôn trọng lẫn nhau, tôi có ý thích gì thì vợ chiều, ngược lại vợ có ý thích gì tôi cũng không bao giờ phản đối hay can thiệp mặc dù chưa chắc tôi đã thích.

Vợ chồng sống với nhau quan trọng nhất phải biết vì nhau. Nếu không như thế thì ở cái cảnh rổ giá cặp lại ấy, chúng tôi chả sống được với nhau cho đến tận bây giờ. Hơn 40 năm rồi! Cho đến bây giờ vẫn ngủ cùng phòng, cùng giường. Không nằm riêng. May hai vợ chồng tôi không ai ngáy to, nhưng giả sử có ngáy to thì tôi cũng chịu được, đeo cái tai nghe vào là xong.

Buổi tối lướt web tôi đều đeo tai nghe để không làm ảnh hưởng đến vợ. Thỉnh thoảng có chành chọe thì quan điểm của tôi là "no comment". Hương nói hơi nhiều một cái là "thôi ông biến". Không có tôi ở đó thì nói với ai. Thế là hết cơn. Hương là người rất dễ cáu nhưng cũng rất dễ nguôi. Cũng vì có duyên nên ở được với nhau hơn 40 năm dù không có con chung.

Nghệ sĩ Tất Bình và vợ - NSND Lan Hương đã có hơn 40 năm hạnh phúc bên nhau. Ảnh NSCC.

Ở tuổi U80 ông định nghĩa thế nào về hạnh phúc?

- Trên mạng đang trend một ca khúc có lời rất ý nghĩa: "Sống một kiếp người bình an là được/ Hai bánh bốn bánh đi được là được…", chắc các bạn cũng đã nghe. Hạnh phúc lúc còn đương tráng niên là có sự nghiệp, có tiền. Tôi cũng là người có sự nghiệp, được khán giả nhớ đến, tiền thì đủ ăn đủ tiêu, có mái ấm chui ra chui vào; vợ chồng quan tâm đến nhau. Thế là được rồi nhỉ? Còn ai có những đòi hỏi về hạnh phúc nhiều hơn nữa thì đó là mong muốn của họ.

Tôi cho khái niệm hạnh phúc có thể đúng với người này nhưng không đúng với người kia. Riêng tôi, ở tuổi U80 tôi thấy vẫn đang hạnh phúc. Tôi có một người vợ rất biết quan tâm và hiểu tôi. Tôi có những người con ở cả hai bên đều rất thương bố, thương mẹ và có những đứa cháu ngoan, đáng yêu. Đối với tôi như thế là đủ hạnh phúc rồi.

Cảm ơn NSƯT Tất Bình về cuộc trò chuyện!