Nữ tiến sĩ gốc Việt "vô tình" tạo ra công nghệ pin có thể bền tới 400 năm

Phát hiện được Mya Le Thai thực hiện khi đang là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học California Irvine (UCI, Mỹ), mở ra tương lai các thiết bị như laptop, smartphone và ô tô sẽ bền hơn, đồng thời giúp giảm thiểu lượng pin lithium-ion thải ra môi trường.

Mọi thứ bắt đầu khi nhóm nghiên cứu tại UCI thử nghiệm với dây nano để sử dụng trong pin, nhưng họ phát hiện những sợi dây này dễ bị đứt và nứt sau nhiều chu kỳ sạc. Một chu kỳ sạc là quá trình pin chuyển từ trạng thái đầy đến cạn kiệt và quay lại trạng thái đầy. Tuy nhiên, một ngày nọ, Mya Le Thai đã nảy ra ý tưởng phủ một lớp mangan dioxide và gel điện phân lên dây nano vàng.

Reginald Penner, chủ nhiệm Khoa Hóa học tại UCI, cho biết: "Chúng tôi đã rất ngạc nhiên khi thấy rằng những gel tụ điện này có thể hoạt động tới 10.000 chu kỳ mà vẫn giữ được hiệu suất. Vài ngày sau, cô ấy quay lại và thông báo rằng nó đã hoạt động được 30.000 chu kỳ".

Đây là phát hiện gây bất ngờ ở thời điểm công bố, bởi pin laptop trung bình chỉ có tuổi thọ từ 300 đến 500 chu kỳ. Pin nano tại UCI thậm chí trải qua 200.000 chu kỳ chỉ trong ba tháng thử nghiệm liên tục, tương đương với việc kéo dài tuổi thọ pin laptop lên tới 400 năm.

Mya Le Thai (trái), nữ tiến sỹ người Mỹ gốc Việt. Ảnh: Đại học California Irvine.

Mya Le Thai đã thử nghiệm với lớp gel mỏng và phát hiện nó giúp duy trì hiệu suất trong hàng trăm nghìn chu kỳ sạc/xả. Penner cho rằng đây là "điều thật điên rồ, vì những pin thông thường thường hỏng sau 5.000 đến 7.000 chu kỳ", đồng thời nhấn mạnh nếu phát hiện này được chứng minh đúng trong mọi trường hợp, đây sẽ là một bước tiến lớn cho cộng đồng nghiên cứu.

Loại pin do tiến sĩ Mya Le Thai phát minh có thể được ứng dụng rộng rãi trong ô tô, nhà cửa, máy bay, công cụ xây dựng, khám phá không gian, các thiết bị, đồ gia dụng.

Sau phát hiện này, Mya Le Thai đã nhận bằng tiến sĩ và hiện là nhà khoa học chính tại Tập đoàn Enevate (Mỹ), nơi cô tiếp tục phát triển công nghệ pin tiên tiến cho phương tiện giao thông điện hóa. Đây là một công ty công nghệ cao của Mỹ chuyên nghiên cứu, phát triển và cấp phép bản quyền (licensing) công nghệ pin lithium-ion tiên tiến.

Cô cũng đã nộp đơn xin cấp bằng sáng chế cho nhiều phát minh khác, trong đó có bằng sáng chế cho công nghệ "Các tế bào có thiết bị chặn để trì hoãn sự lan truyền nhiệt".

Mặc dù phát hiện về pin dây nano vẫn chỉ là một bằng chứng khả thi trong phòng thí nghiệm và chưa trở thành sản phẩm thương mại, nhưng phát hiện của Mya Le Thai đã mở ra nhiều triển vọng cho tương lai. Các dây nano vàng hiện tại có chi phí sản xuất cao và các nhà nghiên cứu đang tìm kiếm các chất thay thế rẻ hơn như niken để đưa công nghệ này vào ứng dụng thực tế.

Nữ tiến sĩ Mya Le Thai có tên tiếng Việt là Lê Thị Trà My. Trước khi sang Mỹ du học, cô theo học tạo trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, TP Đà Nẵng niên khóa 2002 - 2003.

Về sau, Mya Le Thai theo học bậc cử nhân về công nghệ nano (Nanotechnology) tại Đại Học UCLA. Đến năm 2015, cô đến thủ đô Washington D.C. và làm việc tại Trung Tâm Nghiên Cứu Năng Lượng Tiên Phong thuộc Bộ Năng Lượng Mỹ.

Sau đó, Mya Le Thai trở về UCI để tham gia nghiên cứu chuyên sâu về công nghệ nano. Cô là nghiên cứu sinh tiến sĩ chuyên ngành Vật lý hóa học tại Đại học California. Vào tháng 6/2016, Mya Le Thai lấy bằng tiến sĩ rồi về làm kỹ sư làm việc cho tập đoàn máy tính Intel Corporation ở Mỹ.