'Nước rút' cuối năm: Rõ việc, rõ người, rõ kết quả

TS. Phạm Ngọc Hùng
(Ban Tổ chức Trung ương)
*************

Chỉ đạo các nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu từ nay đến cuối năm, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương không đánh giá quý IV theo cách chung chung, mà phải xác định trực tiếp, cụ thể những dư địa và động lực tăng trưởng còn có thể khai thác; đồng thời, chỉ rõ các điểm nghẽn cần tháo gỡ và đưa ra những giải pháp đủ mạnh, khả thi để tạo chuyển biến.

Tháo điểm nghẽn, tìm đúng dư địa tăng trưởng

Muốn tạo thêm tăng trưởng, trước hết phải biết tăng trưởng có thể đến từ đâu. Ở lĩnh vực sản xuất, đó có thể là việc tháo gỡ nguyên liệu, thị trường, năng lượng, thủ tục đầu tư hoặc những vướng mắc khiến doanh nghiệp chưa thể mở rộng sản xuất. Trong đầu tư công, đó có thể là những dự án đã có vốn, có mặt bằng hoặc cơ bản đủ điều kiện nhưng chậm triển khai vì vướng thủ tục, giải phóng mặt bằng, vật liệu hoặc năng lực tổ chức thực hiện. Trong đầu tư tư nhân, có thể là những dự án lớn đang chờ một quyết định, một thủ tục hoặc một cơ chế rõ ràng để triển khai. Trong xuất khẩu, có thể là những thị trường còn dư địa hoặc những nhóm sản phẩm có khả năng tăng đơn hàng. Trong tiêu dùng, đó có thể là các giải pháp thúc đẩy sức mua, mở rộng thị trường trong nước và tạo thuận lợi hơn cho người dân, doanh nghiệp.

Như vậy, “dư địa tăng trưởng” nằm trong từng dự án, từng ngành, từng thị trường, từng công trình và từng quyết định quản lý có thể được thực hiện nhanh hơn. Điều quan trọng là phải nhận diện đúng những dư địa có khả năng tạo tác động trong thời gian ngắn. Một dự án có thể hoàn thành sớm hơn vài tháng; một thủ tục có thể được rút ngắn; một vướng mắc về đất đai, vật liệu hoặc giải phóng mặt bằng có thể được giải quyết; một thị trường xuất khẩu có thể được mở rộng; một công trình có thể đưa vào khai thác sớm hơn. Những kết quả đó, nếu được cộng lại trên quy mô toàn nền kinh tế, có thể tạo thành động lực đáng kể trong quý IV.

Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải khảo sát tiến độ dự án đường bộ cao tốc Vinh - Thanh Thủy. Ảnh: Thành Duy

Tháo điểm nghẽn không đơn thuần là giải quyết khó khăn cho từng dự án hay từng doanh nghiệp. Đó còn là cách giải phóng nguồn lực đang bị trì trệ để chuyển thành sản lượng, đầu tư, việc làm, tiêu dùng và nguồn thu cho nền kinh tế. Vấn đề nằm ở khả năng nhận diện và xử lý đúng điểm nghẽn. Nếu một dự án chậm vì thủ tục thì phải xử lý thủ tục; nếu chậm vì phối hợp giữa các cơ quan thì phải xác định rõ cơ quan đầu mối; nếu vướng ở địa phương thì địa phương phải chủ động tháo gỡ trong thẩm quyền; nếu vượt thẩm quyền thì phải báo cáo đúng địa chỉ, không để hồ sơ đi qua nhiều tầng nhưng không có quyết định cuối cùng.

Cùng với đó, cần nhìn nhận đúng vai trò của các địa phương, nhất là những địa phương có quy mô kinh tế lớn, là các đầu tàu và cực tăng trưởng. Khi yêu cầu các địa phương “có cam kết về kết quả, tiến độ và đóng góp nhiều hơn vào tăng trưởng của cả nước”, Thủ tướng đang đặt vấn đề về mối quan hệ giữa trách nhiệm của từng địa phương với kết quả chung của nền kinh tế.

Với quy mô, nguồn lực và lợi thế riêng, mỗi địa phương cần chủ động xác định dư địa tăng trưởng và khả năng đóng góp thêm cho nền kinh tế, trên cơ sở phạm vi thẩm quyền được giao. Từ đó, rà soát các dự án có thể đẩy nhanh tiến độ, nguồn lực có thể huy động, thủ tục có thể rút ngắn, lĩnh vực còn tiềm năng phát triển và công trình có thể hoàn thành sớm hơn, đồng thời xác định rõ kết quả đóng góp vào tăng trưởng chung của cả nước.

Cam kết bằng kết quả, điều hành bằng tiến độ

Muốn tháo điểm nghẽn, tạo thêm động lực tăng trưởng, công tác chỉ đạo, điều hành cần phải chủ động hơn. Không chờ đến khi có vướng mắc mới xử lý, không chỉ tổng kết những gì đã làm được, mà phải nhìn về phía trước để xác định phần việc còn có thể tạo ra kết quả trong thời gian còn lại.

Điều đó cũng lý giải vì sao Thủ tướng yêu cầu từ nay đến cuối năm, mỗi bộ, ngành, địa phương phải xác định cụ thể những nhiệm vụ quan trọng cần hoàn thành trong từng tháng, xác định rõ kết quả đầu ra và cơ quan, cá nhân, tập thể chịu trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện.

Yêu cầu cốt lõi là phải tạo ra kết quả cụ thể. Hiệu quả công việc không chỉ được đánh giá qua tiến độ triển khai hay số lượng văn bản ban hành, mà phải thể hiện ở sản phẩm hoàn thành, vướng mắc được tháo gỡ, tiến độ được cải thiện và tác động thực tế đối với sản xuất, kinh doanh và đời sống người dân.

Lãnh đạo xã Yên Na khảo sát vị trí tái định cư cho 61 hộ dân bản Huồi Pai trước nguy cơ lở núi. Ảnh: ĐT

Vì vậy, cam kết về kết quả và tiến độ phải trở thành công cụ quản lý thực chất, gắn với trách nhiệm cụ thể, thay vì chỉ làm tăng thêm thủ tục hành chính. Mỗi cam kết cần xác định rõ nhiệm vụ, thời hạn hoàn thành, sản phẩm đầu ra và người chịu trách nhiệm; với những nhiệm vụ tác động trực tiếp đến tăng trưởng, cần làm rõ mức độ đóng góp vào đầu tư, sản xuất, tiêu dùng, xuất khẩu và giải ngân.

Yêu cầu này đặc biệt quan trọng đối với các dự án lớn, công trình hạ tầng và lĩnh vực có sức lan tỏa cao. Đưa một công trình vào sử dụng sớm có thể giảm chi phí, mở rộng năng lực sản xuất, tăng khả năng kết nối thị trường và tạo thêm dư địa phát triển. Tương tự, tháo gỡ kịp thời vướng mắc thuộc thẩm quyền quản lý Nhà nước cho một dự án tư nhân có thể thúc đẩy đầu tư, tạo việc làm, tăng sản lượng và nguồn thu. Vì vậy, hiệu quả xử lý công việc của bộ máy cũng là một yếu tố trực tiếp tác động đến tăng trưởng.

Tuy nhiên, đẩy nhanh tiến độ cần phải đi đôi với bảo đảm chất lượng, hiệu quả và ổn định kinh tế vĩ mô. Vấn đề không phải là làm nhanh bằng mọi giá, mà là lựa chọn đúng nhiệm vụ, tập trung đúng nguồn lực và tháo gỡ đúng điểm nghẽn. Những việc thuộc thẩm quyền cần được giải quyết kịp thời; dự án đủ điều kiện phải được đẩy nhanh; vấn đề vượt thẩm quyền cần được chuyển đến cấp có trách nhiệm xử lý; những giải pháp có nguy cơ gây bất ổn phải được cân nhắc thận trọng.

Chặng nước rút của năm 2026 vì thế không chỉ là cuộc chạy đua với thời gian nhằm cụ thể hóa các mục tiêu đề ra, mà còn là phép thử về năng lực tổ chức thực hiện và trách nhiệm của bộ máy. Kết quả phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa các cấp, các ngành; sự chủ động của từng địa phương và việc chuyển các cam kết thành sản phẩm cụ thể. Khi mỗi nhiệm vụ có người chịu trách nhiệm, thời hạn rõ ràng và kết quả được kiểm chứng, những nguồn lực và dư địa tăng trưởng còn lại mới có thể được khai thác hiệu quả.

Năm 2026 là năm đầu triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược của Trung ương, Bộ Chính trị. Vì vậy, kết quả thực hiện nhiệm vụ trong năm phản ánh mức tăng trưởng kinh tế, đồng thời cho thấy năng lực đưa chủ trương, chính sách vào thực tiễn. Thời gian từ nay đến cuối năm tuy không dài nhưng vẫn còn khả năng tạo thêm động lực phát triển, nếu những vướng mắc được xử lý kịp thời và nguồn lực được tập trung đúng chỗ.

Tháo điểm nghẽn trong chặng nước rút trước hết là tháo gỡ những hạn chế trong tổ chức thực hiện, xác định rõ dư địa tăng trưởng, giao đúng trách nhiệm và đo lường bằng kết quả thực tế. Khi từng bộ, ngành, địa phương chủ động phát huy nguồn lực và thực hiện tốt phần việc của mình, mỗi ngày, mỗi tuần trong những tháng cuối năm sẽ góp phần tạo thêm kết quả cho tăng trưởng chung của cả nước.