![[Video] Chip AI và đất hiếm thành tâm điểm thượng đỉnh Mỹ - Trung](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w500_r3x2/2026_05_15_14_55163681/1630aa5394187d462409.jpg.avif)
Các vấn đề chip AI và khoáng sản đất hiếm đã nổi lên như hai nội dung then chốt tại hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ở Bắc Kinh ngày 14-15/5.
Các nhà sản xuất ô tô phương Tây đang theo đuổi động cơ không sử dụng đất hiếm, nhưng lợi thế về chi phí của Trung Quốc vẫn rất khó phá vỡ.
Tập đoàn Sojitz của Nhật Bản đang mở rộng tìm kiếm nguồn cung đất hiếm tại Đông Nam Á và Ấn Độ nhằm đa dạng hóa chuỗi cung ứng, giảm phụ thuộc vào Trung Quốc.
Trung Quốc bước vào hội nghị thượng đỉnh với Mỹ cùng một trong những 'lá bài' chiến lược mạnh nhất của mình là đất hiếm. Trong bối cảnh cạnh tranh công nghệ và chuỗi cung ứng ngày càng gay gắt, các doanh nghiệp đất hiếm lớn của Trung Quốc đang đồng loạt báo lãi mạnh và củng cố vị thế thống trị toàn cầu.
Giới đầu tư toàn cầu đang dõi theo cuộc họp sắp tới giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình với kỳ vọng hạ nhiệt căng thẳng thương mại, công nghệ và địa chính trị, qua đó tạo động lực mới cho thị trường Trung Quốc và chuỗi cung ứng toàn cầu…
Trong hơn hai thập kỷ qua, Trung Quốc nắm giữ vị thế thống trị chuỗi cung ứng đất hiếm, nỗ lực của phương Tây nhằm giảm phụ thuộc đến nay đã có tiến triển.
Nhật Bản đang đẩy mạnh tham vọng khai thác khoáng sản chiến lược, bao gồm đất hiếm từ đáy biển quanh đảo Minamitorishima – hòn đảo hẻo lánh của nước này trên Thái Bình Dương – với mục tiêu tiến tới tự chủ nguồn cung đất hiếm trong tương lai.
Cục Hải quan yêu cầu tăng cường quản lý mặt hàng đất hiếm xuất khẩu, trong đó áp dụng kiểm tra thực tế đối với toàn bộ lô hàng nhằm siết chặt kiểm soát nguồn gốc khoáng sản chiến lược và ngăn ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động xuất khẩu.
Theo nghiên cứu viên cao cấp Jane Nakano của Chương trình An ninh Năng lượng và Biến đổi Khí hậu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), Nhật Bản đang tận dụng biển sâu để bảo đảm an ninh nguồn cung khoáng sản của nước này.
Pháp kêu gọi các nước G7 họp trực tuyến để bàn giải pháp giảm phụ thuộc vào Trung Quốc trong chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược, đồng thời công bố kế hoạch xây dựng lại ngành đất hiếm và nam châm tại châu Âu.
Lãnh đạo Nhật Bản và Australia ngày 4/5 nhất trí đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực năng lượng, khoáng sản quan trọng và an ninh kinh tế, trong nỗ lực bảo đảm chuỗi cung ứng ổn định trước những biến động địa chính trị và kinh tế toàn cầu.
Khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gặp Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng 10 năm ngoái, ông Trump đánh giá hội nghị thượng đỉnh đó là thành công '12 trên 10', còn Nhà Trắng tuyên bố Trung Quốc sẽ 'xóa bỏ hiệu quả' các biện pháp kiểm soát xuất khẩu đất hiếm và chấm dứt trả đũa các doanh nghiệp Mỹ.
Lợi nhuận của Tổng công ty Khoáng sản TKV tăng vọt trong quý I/2026 nhờ hưởng lợi từ đà tăng của các kim loại quý như vàng và bạc.
Bộ Tài nguyên Thiên nhiên Trung Quốc mới đây tuyên bố, đến cuối giai đoạn Kế hoạch 5 năm lần thứ 14 (2021–2025), nước này sở hữu 14 loại khoáng sản đứng đầu thế giới về trữ lượng.
Lô hàng 60 tấn oxit yttrium giúp xuất khẩu mặt hàng này tăng 50% so với tổng lượng xuất khẩu sang Mỹ kể từ khi Trung Quốc áp biện pháp kiểm soát xuất khẩu với một số loại đất hiếm tháng 4/2025.
Phân tích của OECD về các nguyên liệu quan trọng phục vụ quốc phòng, công nghệ và năng lượng sạch cho thấy phạm vi áp dụng các biện pháp kiểm soát ngày càng mở rộng.
Với mục tiêu đạt sản lượng 750 tấn nam châm mỗi năm, việc vận hành nhà máy tại thành phố Pforzheim, Đức là một bước tiến nhằm củng cố nguồn cung nguyên liệu thô thiết yếu của châu Âu.
Cục Khảo sát Địa chất Mỹ trong một báo cáo mới công bố đã xác định samarium là khoáng sản có nguy cơ gián đoạn cao nhất, có thể gây thiệt hại hàng tỷ USD cho nền công nghiệp Mỹ.
Vi khuẩn không chỉ có thể phân loại giữa các kim loại mà con người mong muốn và không mong muốn, mà còn cung cấp cho chúng ta các công cụ để làm điều đó miễn phí.
Vi khuẩn không chỉ có thể phân loại giữa các kim loại mà con người mong muốn và không mong muốn, mà còn cung cấp cho chúng ta các công cụ để làm điều đó miễn phí.
Giữa bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đầy biến động, Nissan công bố cắt giảm tới 90% lượng đất hiếm trong động cơ mẫu xe thế hệ mới.
Ngày 17/4, các Bộ trưởng Tài chính Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) đã nhất trí đẩy mạnh hợp tác với các quốc gia giàu tài nguyên và các ngân hàng phát triển đa phương nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào nguồn khoáng sản thiết yếu từ Trung Quốc.
Chủ tịch Phòng Thương mại châu Âu tại Trung Quốc Jens Eskelund cảnh báo châu Âu đang là bên chịu 'thiệt hại ngoài ý muốn' trong cuộc đối đầu giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Nissan cắt giảm 90% lượng đất hiếm nặng trong động cơ điện so với thế hệ cũ. Công nghệ này giúp hãng xe Nhật Bản bớt lệ thuộc nguồn cung và đối phó rào cản thương mại.
Nissan cùng các đối tác Nhật Bản vừa công bố bước tiến lớn trong công nghệ động cơ xe điện, giúp cắt giảm 90% lượng đất hiếm nặng. Giải pháp này không chỉ tối ưu hiệu năng mà còn giúp các hãng sản xuất thoát khỏi áp lực từ các chính sách hạn chế xuất khẩu khoáng sản.
Tiến sĩ Vlado Vivoda - Tổng Biên tập tạp chí Resources Policy, chuyên gia nghiên cứu về khoáng sản quan trọng, an ninh năng lượng và chiến lược địa kinh tế - cho rằng cuộc đua toàn cầu để đảm bảo chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng ngày càng diễn ra không chỉ ở các khu mỏ mà còn ở các nhà máy chế biến.
Những năm gần đây, khoáng sản hiếm, đặc biệt là đất hiếm và các khoáng sản chiến lược, trở thành tâm điểm cạnh tranh công nghệ toàn cầu. Vấn đề nổi bật là nguồn cung tập trung vào vài quốc gia, nguy cơ đứt gãy do kiểm soát xuất khẩu và cuộc đua xây dựng chuỗi giá trị khép kín từ khai thác, tinh luyện đến sản xuất nam châm, pin và linh kiện bán dẫn.
Chiến sự tại Trung Đông đang làm lộ rõ sự phụ thuộc của Mỹ vào nguồn khoáng sản chiến lược từ Trung Quốc trong lĩnh vực quốc phòng.
Nhật Bản và Pháp nhất trí vạch ra lộ trình cung ứng khoáng sản thiết yếu nhằm tăng cường hợp tác ở lĩnh vực này trong bối cảnh Trung Quốc thống trị thị trường đất hiếm toàn cầu.
Nút thắt quy hoạch và thủ tục khiến đất hiếm vẫn nằm yên trong lòng đất dù đã có dự án, đã có nhà đầu tư sẵn sàng.
TRUNG QUỐC - Với tổng trữ lượng lên tới 1,4 tỷ tấn, nơi đây không chỉ là mỏ đất hiếm lớn nhất hành tinh mà còn là mắt xích sống còn trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Nhật Bản sẽ không còn định nghĩa mối quan hệ với Trung Quốc là 'một trong những mối quan hệ quan trọng nhất' trong định hướng đối ngoại mới nhất của mình.
Mới đây, Trung Quốc công bố kết quả thăm dò khoáng sản mới nhất cho biết, dự án xác minh và thăm dò tài nguyên đất hiếm tại khu mỏ Maoniuping thuộc huyện Miện Ninh, tỉnh Tứ Xuyên xác định được tổng trữ lượng 9,6656 triệu tấn oxit đất hiếm, cùng với quặng fluorit (27,135 triệu tấn) và barit (37,228 triệu tấn).
Trung Quốc phát hiện mỏ đất hiếm nhẹ lớn thứ 2 thế giới tại huyện Miện Ninh, tỉnh Tứ Xuyên, giúp bổ sung thêm 9,67 triệu tấn oxide đất hiếm vào trữ lượng quốc gia, tương đương mức tăng hơn 300%.
Hải quan Trung Quốc đã phá vụ án buôn lậu lớn, thu giữ 220 tấn đất hiếm tinh khiết, phá chuỗi trộm cắp từ mỏ đến Lockheed Martin
Trong cuộc chạy đua đảm bảo chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng, chính phủ Mỹ đã tìm cách đẩy mạnh sản xuất đất hiếm và nam châm đất hiếm. Giờ đây, các chuyên gia cho rằng chìa khóa để đảm bảo nguồn cung này có thể không chỉ nằm ở các mỏ mới, mà còn ở việc tái sử dụng những gì đã được khai thác.
Trung Quốc đã cắt giảm xuất khẩu hai kim loại được sử dụng trong công nghệ quân sự sang Nhật Bản trong khi tăng cường xuất khẩu nam châm đất hiếm. Động thái này có thể là một lời cảnh báo ngầm sau khi căng thẳng địa chính trị giữa hai nền kinh tế châu Á leo thang vào năm ngoái.
Trung Quốc công bố trữ lượng lớn đất hiếm, cùng các khoáng sản chiến lược khác, tăng cường vị thế kiểm soát nguồn cung toàn cầu.
Nhật Bản có kế hoạch tăng cường chuỗi cung ứng chip, đất hiếm và nhiều mặt hàng thiết yếu khác thông qua hỗ trợ tài chính để các công ty nội địa mở rộng hoạt động sang các nước đang phát triển.
Nhật Bản đang phải đối mặt với rủi ro chiến lược ngày càng tăng từ sự phụ thuộc vào các khoáng sản thiết yếu, vốn cung cấp các nguyên liệu đầu vào sống còn cho ngành điện tử, ô tô và sản xuất công nghiệp.
Các nguyên tố đất hiếm từ Trung Quốc vẫn giữ vai trò cực kỳ quan trọng đối với ngành công nghiệp quốc phòng phương Tây.
Ngày 18-3, theo The Economic Times (Ấn Độ), Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết, bà sẽ thảo luận với Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc hợp tác khai thác đất hiếm tại vùng biển sâu ngoài khơi một hòn đảo xa ở Thái Bình Dương.
Ngày 18/3, Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi cho biết, bà sẽ thảo luận với Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc hợp tác phát triển nguồn đất hiếm dưới đáy biển sâu ở ngoài khơi một hòn đảo xa xôi ở Thái Bình Dương khi hai nhà lãnh đạo dự kiến sẽ có cuộc gặp trong tuần này.
Nhật Bản và Mỹ đang thúc đẩy hợp tác khai thác đất hiếm dưới đáy biển, trong nỗ lực giảm phụ thuộc vào Trung Quốc – quốc gia đang chi phối nguồn cung khoáng sản chiến lược toàn cầu.
Nhật Bản và Mỹ chuẩn bị ký thỏa thuận hợp tác phát triển đất hiếm và khoáng sản quan trọng tại hội nghị thượng đỉnh ở Washington, nhằm giảm phụ thuộc vào Trung Quốc và củng cố chuỗi cung ứng chiến lược.
Ngày 16/3, tập đoàn khai thác đất hiếm Lynas Rare Earths của Australia cho biết công ty thành viên Lynas USA LLC đã ký kết một văn bản với Chính phủ Mỹ nhằm hoàn tất thỏa thuận cung cấp oxit đất hiếm.
Báo cáo từ Oilprice.com chỉ ra rằng các khí tài chiến lược như F-35, tàu khu trục và UAV của phương Tây đang đối mặt rủi ro lớn do phụ thuộc vào nam châm đất hiếm từ Trung Quốc.
Mỹ và Nhật Bản đang cân nhắc tài trợ cho dự án khai thác đất hiếm ngoài khơi đảo Minamitori trong nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng khoáng sản quan trọng độc lập với nguồn cung do Trung Quốc kiểm soát.
Chile là nhà sản xuất đồng hàng đầu thế giới và là nhà sản xuất lithium lớn thứ hai toàn cầu, những kim loại được cho là quan trọng đối với các ngành công nghệ và năng lượng xanh.