Ổn định chuỗi cung ứng E100 để thị trường xăng sinh học phát triển bền vững

Đoàn công tác làm việc với các nhà máy sản xuất ethanol (E100) tại miền Trung. Ảnh: Báo Công Thương

Theo Bộ Công Thương, trên cả nước hiện có 03 nhà máy E100 đang hoạt động gồm Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất, Nhà máy cồn Quảng Nam và Nhà máy cồn Đồng Nai, với tổng công suất thiết kế 830 m3/ngày, tương đương khoảng 24.900 m³/tháng và khoảng 277.000 m3/năm.

Trong đó, Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất có công suất thiết kế lớn nhất với 330 m³/ngày; tiếp đến là Nhà máy cồn Quảng Nam 300 m³/ngày và Nhà máy cồn Đồng Nai 200 m³/ngày. Riêng tháng 6/2026, ba nhà máy sản xuất tổng cộng 20.875,4 m³ E100, đạt khoảng 83,8% công suất thiết kế theo tháng.

Trao đổi với lãnh đạo Bộ Công Thương, ông Nguyễn Việt Thắng, Tổng Giám đốc Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) cho biết, xuất phát từ thực tiễn hoạt động của Nhà máy Nhiên liệu sinh học Dung Quất, BSR kiến nghị nên có cơ chế tài chính phù hợp, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn phục vụ sản xuất, ưu tiên sử dụng E100 sản xuất trong nước. Đồng thời, các đối tác, khách hàng nên ký hợp đồng bao tiêu dài hạn, có cơ chế thanh toán trước theo quý phù hợp với công suất khả dụng của nhà máy.

Còn theo đại diện của Công ty CP Phát triển Nhiên liệu sinh học Việt Nam (Nhà máy cồn Quảng Nam), do Nhà máy đã được đầu tư và vận hành trong thời gian dài nên một số thiết bị, hạ tầng đã xuống cấp, thường phát sinh sự cố, buộc Nhà máy phải tạm ngừng sản xuất để kiểm tra, sửa chữa. Vì vậy, việc bảo trì, đầu tư nâng cấp thiết bị cùng với ổn định đầu ra sản phẩm là những yếu tố quyết định để Nhà máy giữ được công suất, bảo đảm nguồn cung E100 trong thời gian tới.

Ông Trần Quang Kiên, Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Đường Quảng Ngãi chia sẻ, Công ty đang đầu tư dự án Nhà máy ethanol An Khê tại Gia Lai với vốn đầu tư hơn 1.700 tỷ đồng, dự kiến đi vào sản xuất thương mại trong quý I/2028. Nhà máy được thiết kế với công suất 200.000 lít ethanol khan mỗi ngày, tương đương 200 m³/ngày, sản phẩm chính là cồn thực phẩm và ethanol nhiên liệu. Công ty đã chuẩn bị đủ điều kiện triển khai dự án, từ nguyên liệu, công nghệ, tài chính đến nhân sự.

Ethanol không đơn thuần là một ngành công nghiệp chế biến như nhiều ngành khác mà là ngành gắn trực tiếp với an ninh năng lượng quốc gia. Do đó, ông Đỗ Văn Tuấn - Chủ tịch Hiệp hội Nhiên liệu sinh học Việt Nam cho rằng, nên xem xét hạn chế xuất khẩu sắn lát khô để chuyển sang chế biến sâu, qua đó giữ nguồn nguyên liệu đầu vào cho sản xuất ethanol trong nước.

Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân khẳng định, việc đưa xăng sinh học E10 vào sử dụng là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước ta, hiện thực hóa Nghị quyết 55-NQ/TW ngày 11/2/2020 và Nghị quyết 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia, cùng các quyết định, chỉ đạo của Chính phủ. Chủ trương này góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả và bảo vệ môi trường.

Để thị trường xăng sinh học phát triển bền vững, các doanh nghiệp không chỉ tập trung nâng công suất mà cần chủ động rà soát toàn diện năng lực sản xuất, xây dựng chuỗi cung ứng E100 ổn định từ vùng nguyên liệu, sản xuất, logistics đến tiêu thụ. Cùng với đó là tăng cường liên kết giữa các nhà máy, doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu, đơn vị phối trộn và các địa phương, nhằm bảo đảm nguồn cung lâu dài cho thị trường trong nước.

Bộ Công Thương sẽ tiếp tục đóng vai trò đầu mối, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển nhiên liệu sinh học theo hướng đồng bộ, minh bạch, phù hợp với thực tiễn. Tới đây, Bộ sẽ nghiên cứu tổ chức hội thảo chuyên đề để thống nhất giải pháp, đồng thời tham mưu xây dựng hành lang pháp lý thuận lợi, tạo động lực thu hút đầu tư, phát triển vùng nguyên liệu, mở rộng thị trường tiêu thụ và nâng cao sức cạnh tranh của nhiên liệu sinh học trong nước, góp phần thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia./.