Phân định rõ trách nhiệm bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia

Phân định thẩm quyền, tránh chồng chéo trong quản lý

Nhất trí với sự cần thiết ban hành Luật Bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia, ĐBQH Lương Đình Hưng (Nghệ An) đánh giá cao sự chuẩn bị công phu, nghiêm túc của cơ quan chủ trì soạn thảo, nhất là việc tiếp thu, giải trình ý kiến của các cơ quan Trung ương, địa phương và ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp.

ĐBQH Lương Đình Hưng (Nghệ An) phát biểu

Để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đại biểu đề nghị tiếp thu tối đa ý kiến của Bộ Quốc phòng về những vấn đề liên quan đến quân sự, quốc phòng; đồng thời chỉnh lý khoản 2 Điều 1 theo hướng quy định rõ Luật không điều chỉnh đối với công trình quốc phòng và khu quân sự thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự.

Theo đại biểu, công trình quốc phòng và khu quân sự có tính chất, mục đích sử dụng và cơ chế quản lý, bảo vệ đặc thù. Việc phân định rõ đối tượng điều chỉnh giữa hai luật sẽ tránh chồng chéo, mâu thuẫn về thẩm quyền và khó khăn trong áp dụng pháp luật giữa lực lượng Công an và Quân đội.

Các ĐBQH tỉnh Nghệ An tham dự phiên thảo luận tổ

Đại biểu Lương Đình Hưng cũng đề nghị bổ sung tại Điều 39 trách nhiệm của Bộ Quốc phòng trong chỉ đạo các lực lượng thuộc quyền phối hợp bảo vệ công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia tại khu vực biên giới, hải đảo, thềm lục địa; phối hợp kiểm soát không phận, chế áp thiết bị bay không người lái vi phạm vùng trời của công trình.

Đại biểu dẫn thực tế một số công trình như giàn khoan dầu khí, cáp quang trên biển hoặc công trình quan trọng tại khu vực biên giới không thuộc loại công trình quốc phòng, khu quân sự nhưng nằm trên địa bàn đặc thù, cần sự phối hợp của các lực lượng. Việc bổ sung quy định sẽ góp phần xác định đầy đủ trách nhiệm quản lý nhà nước và bảo đảm hiệu quả bảo vệ tại những khu vực này.

ĐBQH Trần Đức Thuận (Nghệ An) phát biểu.

Cùng quan tâm đến vấn đề này, ĐBQH Trần Đức Thuận (Nghệ An) cho rằng, nhiều công trình vừa phục vụ nhiệm vụ quốc phòng, vừa có ý nghĩa đặc biệt đối với an ninh quốc gia, như hạ tầng thông tin, năng lượng và giao thông chiến lược. Với những công trình có tính chất lưỡng dụng, việc xác định phạm vi quản lý, bảo vệ theo từng luật không phải lúc nào cũng rõ ràng.

Đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc xác định chế độ pháp lý áp dụng đối với công trình thuộc phạm vi điều chỉnh của nhiều luật; làm rõ cơ quan chủ trì, trách nhiệm của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và cơ chế phối hợp giữa các bộ, ngành liên quan, bảo đảm thống nhất với Luật Quản lý, bảo vệ công trình quốc phòng và khu quân sự, tránh phát sinh vướng mắc trong tổ chức thực hiện.

Cụ thể hóa tiêu chí phân loại, nhận diện các nguy cơ an ninh mới

Góp ý về tiêu chí xác định, phân loại công trình tại Điều 6 và Điều 7, đại biểu Trần Đức Thuận nhận xét, dự thảo phân loại công trình an ninh, khu an ninh thành các loại A, B, C; công trình quan trọng khác thành loại 1, 2, 3. Tuy nhiên, một số tiêu chí còn mang tính định tính, có thể dẫn đến cách hiểu và áp dụng khác nhau.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu cụ thể hóa tiêu chí theo mức độ ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, tính chất chiến lược và hậu quả khi công trình bị xâm phạm; đồng thời xem xét bổ sung các nguy cơ tấn công mạng, tấn công bằng phương tiện bay không người lái đối với hạ tầng số, trung tâm dữ liệu. Những tiêu chí cơ bản liên quan đến quyền của tổ chức, cá nhân cần được nghiên cứu quy định phù hợp trong Luật hoặc giao Chính phủ quy định cụ thể.

ĐBQH Võ Thị Hoài Ngọc (Đồng Tháp) phát biểu.

ĐBQH Võ Thị Hoài Ngọc (Đồng Tháp) cho rằng, việc nâng Pháp lệnh năm 2007 thành Luật sẽ tạo cơ sở pháp lý đầy đủ hơn để bảo vệ các công trình thiết yếu trước nguy cơ phá hoại, khủng bố, gián điệp, các cuộc tấn công, sự cố kỹ thuật và những thách thức an ninh phi truyền thống.

Theo đại biểu, quy định hiện hành chỉ giao Thủ tướng Chính phủ thẩm quyền quyết định đưa công trình vào danh mục công trình quan trọng liên quan đến an ninh quốc gia. Vì vậy, các bộ, ngành, địa phương thường tập trung đề xuất những công trình có quy mô lớn, đặc biệt quan trọng; trong khi các công trình quy mô nhỏ ít được xem xét, dù sự cố xảy ra vẫn có thể gây hậu quả nghiêm trọng.

Toàn cảnh phiên thảo luận Tổ 10 (Đoàn Nghệ An, Đồng Tháp)

Từ thực tiễn đó, đại biểu đánh giá cao việc dự thảo phân loại thành ba nhóm, gồm công trình trọng điểm về an ninh quốc gia; công trình an ninh, khu an ninh; và công trình quan trọng khác liên quan đến an ninh quốc gia, đồng thời phân cấp thẩm quyền quyết định đưa công trình vào danh mục. Cách tiếp cận này phù hợp với tính chất, đặc điểm và chủ thể quản lý của từng nhóm công trình, góp phần khắc phục những bất cập trong quá trình thực hiện Pháp lệnh năm 2007.

Về hợp tác quốc tế, đại biểu tán thành việc bổ sung quy định nhằm đáp ứng yêu cầu hợp tác phòng, chống khủng bố, tội phạm xuyên quốc gia và hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, dự thảo mới quy định nguyên tắc và nội dung hợp tác. Đại biểu đề nghị cân nhắc bổ sung quy định về thực hiện các hoạt động hợp tác quốc tế theo hướng dẫn chiếu đến pháp luật chuyên ngành, bảo đảm cụ thể, thống nhất và thuận lợi trong thực hiện.