Pháp tăng tốc phát triển chiến đấu cơ Rafale F5 sau khi dự án FCAS đổ bể

Pháp đang đẩy nhanh phát triển tiêu chuẩn Rafale F5, phiên bản nâng cấp toàn diện nhất của dòng máy bay chiến đấu này. Động thái diễn ra trong bối cảnh dự án máy bay chiến đấu thế hệ mới NGF giữa Pháp và Đức, thuộc chương trình FCAS, gặp bế tắc nghiêm trọng.

Cơ quan mua sắm quốc phòng Pháp (DGA) đã đặt hàng Dassault Aviation, Thales, MBDA và Safran thực hiện các công việc phát triển ban đầu cho Rafale F5. Các hợp đồng tập trung vào radar, tác chiến điện tử, liên kết dữ liệu, hệ thống dẫn đường và động cơ.

Hợp đồng phát triển tổng thể dự kiến được ký vào cuối năm nay. Rafale F5 dự kiến bắt đầu được đưa vào sử dụng trong Không quân và Vũ trụ Pháp cùng Hải quân Pháp từ năm 2033.

Trước đây, F5 được xem là bước nâng cấp nhằm duy trì năng lực Rafale cho đến khi NGF ra đời. Tuy nhiên, khi dự án hợp tác Pháp-Đức đối mặt nguy cơ tan vỡ, vai trò của F5 đã thay đổi.

Pháp không còn có thể chỉ chờ đợi một chương trình máy bay chiến đấu thế hệ mới với tương lai chưa chắc chắn. Rafale F5 vì thế phải đảm nhiệm phần lớn năng lực không quân chiến đấu tiên tiến của nước này trong những năm 2030 và xa hơn.

Một trong những nâng cấp đáng chú ý nhất của Rafale F5 là radar RBE2-XG do Thales phát triển. Hệ thống dự kiến sử dụng chất bán dẫn gallium nitride (GaN), công nghệ cho phép tăng công suất phát mà không cần mở rộng đáng kể kích thước linh kiện.

Theo DGA, radar mới sẽ có công suất và tầm phát hiện lớn hơn, đồng thời cải thiện khả năng nhận dạng mục tiêu có tiết diện phản xạ radar cực thấp. Năng lực tính toán cũng được tăng cường để hỗ trợ tích hợp trí tuệ nhân tạo.

Rafale F5 sẽ được trang bị phiên bản mới của hệ thống tự bảo vệ SPECTRA. DGA cho biết hệ thống tác chiến điện tử này sẽ chuyển sang kiến trúc kỹ thuật số, nhằm cải thiện khả năng phát hiện và gây nhiễu trước các mối đe dọa ngày càng phức tạp.

Safran đang thiết kế sơ bộ động cơ M88 T-Rex cho Rafale F5. Động cơ dự kiến tăng lực đẩy từ 16.500 lên 19.850 pound, tương đương mức tăng 20%.

Pháp cũng định hướng Rafale F5 trở thành nền tảng điều khiển các máy bay không người lái chiến đấu và phương tiện mang vũ khí từ xa.

Ý tưởng này kế thừa một số khái niệm từng được phát triển trong chương trình FCAS, trong đó máy bay có người lái, máy bay không người lái, tên lửa và cảm biến ngoài máy bay phối hợp trong một kiến trúc tác chiến phân tán.

Rafale F5 vẫn dựa trên thiết kế máy bay thế hệ 4 có nguồn gốc từ những năm 1980. Dù được nâng cấp mạnh, nó không thể tái tạo đầy đủ khả năng tàng hình, mang vũ khí bên trong và sống sót trước mạng lưới phòng không hiện đại của máy bay chiến đấu thế hệ thứ 5 hoặc thứ 6.

Pháp vì thế đang tìm cách bù đắp hạn chế này bằng máy bay không người lái hỗ trợ. Kinh nghiệm từ chương trình UCAV nEUROn có thể giúp nước này phát triển các nền tảng không người lái có khả năng hoạt động độc lập hoặc phối hợp với Rafale.

Rafale F5 không chỉ là một chương trình nâng cấp. Đây còn là phương án để Pháp duy trì năng lực quân sự và nền tảng công nghiệp quốc phòng trong khi chờ đợi quyết định về tương lai máy bay chiến đấu thế hệ mới.