Pháp tìm cách hạ nhiệt tình trạng giá dầu diesel tăng mạnh trong nhiều tháng qua

Một trạm xăng ở Villeneuve-d'Ascq, Pháp. (Ảnh: THX/TTXVN phát)

Chính phủ Pháp đang gấp rút triển khai kế hoạch đưa 10 triệu thùng dầu diesel từ kho dự trữ chiến lược ra thị trường nhằm kéo giảm giá nhiên liệu, vốn tăng mạnh trong nhiều tháng qua.

Theo kế hoạch, giá dầu diesel tại các trạm xăng có thể giảm tới 18 xu euro/lít từ ngày 1/11. Tuy nhiên, những khó khăn về thủ tục, vận chuyển và tài chính có thể khiến việc giảm giá diễn ra không đồng đều giữa các hệ thống phân phối.

Được công bố từ đầu tháng 10, kế hoạch này dự kiến đưa ra thị trường 10 triệu thùng dầu diesel trong vòng 3 tháng, tương đương khoảng 20% lượng tiêu thụ trong cùng thời gian. Nhiên liệu từ kho dự trữ chiến lược sẽ được bán cho các doanh nghiệp bán buôn theo giá mua ban đầu, thấp hơn từ 3-4 lần so với giá thị trường hiện nay. Chính phủ kỳ vọng khoản chênh lệch này sẽ được chuyển trực tiếp đến người tiêu dùng thông qua việc giảm giá bán lẻ.

Bộ Kinh tế và Tài chính Pháp khẳng định mọi công tác chuẩn bị đã được triển khai để các trạm xăng có thể bắt đầu giảm giá từ ngày 1/11, chậm nhất là ngày 2/11. Tuy nhiên, việc thực hiện đang gặp không ít trở ngại, bởi nguồn nhiên liệu dự trữ chưa thể được chuyển ngay đến các trạm xăng.

Phải đến ngày 29/10, Chính phủ mới chính thức yêu cầu Công ty Quản lý Dự trữ An ninh Năng lượng Pháp (Sagess), đơn vị quản lý các kho dự trữ chiến lược, tiến hành bán nhiên liệu. Sagess hiện phải khẩn trương ký hợp đồng với từng doanh nghiệp bán buôn trước khi tổ chức vận chuyển và phân phối.

Đây là hoạt động chưa từng có tiền lệ tại Pháp. Thông thường, nhiên liệu dự trữ chiến lược chỉ được cho các doanh nghiệp vay tạm thời để khắc phục tình trạng thiếu nguồn cung. Lần này, Chính phủ quyết định bán nhiên liệu với giá ưu đãi nhằm trực tiếp tác động đến giá bán lẻ.

Theo bà Blandine Ruty, Tổng Thư ký Liên đoàn Công nghiệp Dầu khí Pháp, các doanh nghiệp sẽ thực hiện giảm giá theo yêu cầu của Chính phủ mà không chờ đến khi nhận được nhiên liệu từ kho dự trữ.

Trong số các doanh nghiệp phân phối, Tập đoàn năng lượng TotalEnergies đã thông báo giảm giá dầu diesel xuống còn 2,15 euro/lít từ ngày 31/10 tại khoảng 700 trạm xăng, chiếm 60% doanh số bán nhiên liệu của tập đoàn. Trước đó, TotalEnergies đã áp dụng mức giá trần 2,25 euro/lít.

Động thái này diễn ra sau khi TotalEnergies công bố lợi nhuận ròng lên tới 7,45 tỷ euro (khoảng 8,34 tỷ USD) trong quý 3/2026, làm dấy lên những chỉ trích từ một bộ phận cánh tả. Tuy nhiên, Chính phủ Pháp không tham gia chỉ trích mà kêu gọi tập đoàn nhanh chóng chuyển lợi ích từ việc đưa nhiên liệu dự trữ ra thị trường đến người tiêu dùng.

Người phát ngôn Chính phủ kiêm Quốc vụ khanh phụ trách năng lượng Maud Bregeon đề nghị TotalEnergies thể hiện vai trò gương mẫu trong việc giảm giá, đồng thời ghi nhận chính sách áp giá trần mà tập đoàn đang thực hiện.

Trong khi đó, nhiều doanh nghiệp phân phối khác tỏ ra thận trọng. Một hệ thống siêu thị cho rằng Chính phủ dường như đang thúc ép các nhà bán lẻ bán nhiên liệu dưới giá vốn.

Ông Frédéric Plan, cố vấn quốc gia của Liên đoàn Nhiên liệu và Sưởi ấm Pháp, nhận định việc giảm giá sẽ không diễn ra đồng loạt, bởi các doanh nghiệp cần thời gian tiếp cận nguồn nhiên liệu giá rẻ, trong khi nhiều đơn vị không đủ khả năng tài chính để giảm giá trước khi nhận được hàng.

Khó khăn đặc biệt lớn đối với các trạm xăng độc lập ở vùng nông thôn. Giá nhiên liệu tăng cao thời gian qua khiến lượng khách giảm, nguồn tiền mặt của các trạm cũng ngày càng hạn hẹp. Để hỗ trợ, Chính phủ đề xuất cho các trạm vay ngân hàng và Nhà nước sẽ thanh toán phần lãi vay. Tuy nhiên, ông Francis Pousse, đại diện các trạm xăng độc lập thuộc tổ chức Mobilians, cho rằng việc tiếp cận vốn ngân hàng không dễ dàng khi nhiều cơ sở đang gặp khó khăn tài chính.

Dù vậy, các hệ thống bán lẻ đều muốn nhanh chóng điều chỉnh giá để giữ khách hàng, nhất là khi chính sách giá trần của TotalEnergies đang thu hút đông đảo người mua. Intermarché cho biết sẽ cố gắng giảm giá tối đa từ ngày 2/11 để duy trì sức cạnh tranh. Carrefour cũng dự kiến giảm giá từ ngày này, ngay sau khi các bể chứa tại trạm được bổ sung nhiên liệu.

Hệ thống Coopérative U thông báo sẽ bắt đầu giảm giá từ ngày 1/11, nhưng thời điểm và mức giảm cụ thể tùy thuộc từng trạm. Đáng chú ý, Leclerc tuyên bố giảm tới 21 xu euro/lít tại toàn bộ 742 trạm xăng của hệ thống từ ngày 1/11, cao hơn mức giảm tối đa mà Chính phủ dự kiến.

Tuy nhiên, phần lớn các doanh nghiệp vẫn chưa công bố mức giảm cụ thể, bởi giá bán lẻ còn phụ thuộc vào biến động của thị trường dầu mỏ. Theo trang thông tin chuyên ngành Roole, ngày 30/10, giá dầu diesel trung bình tại Pháp ở mức 2,38 euro/lít.

Bà Blandine Ruty cảnh báo tình hình Trung Đông vẫn rất căng thẳng và nếu giá dầu thế giới tiếp tục tăng mạnh trong những ngày tới, tác động từ biện pháp giảm giá của Chính phủ có thể bị thu hẹp đáng kể, khiến người tiêu dùng khó cảm nhận được mức giảm như kỳ vọng./.