'Phát hiện của thập kỷ': Lăng mộ cổ 600 tuổi còn nguyên vẹn ở Peru

Các nhà khảo cổ học tìm thấy một lăng mộ nguyên vẹn chứa hài cốt của ít nhất 38 người, cùng với một kho báu gồm nhiều đồ tùy táng quý giá. (Nguồn: Smithsonian Magazine)

Khoảng 600 năm trước, hơn 30 người đã được an táng trong một lăng mộ bề thế gần thành phố Trujillo (Peru) ngày nay. Những người quá cố được chôn cất cùng vũ khí kim loại, đồ tạo tác bằng vàng, đồng và trang sức tinh xảo, minh chứng cho việc họ thuộc tầng lớp hoàng gia hoặc giới tinh hoa.

Lăng mộ này ẩn mình hoàn hảo dưới những lớp cát đá tại thành cổ Chan Chan (Di sản thế giới UNESCO) suốt 6 thế kỷ qua, thoát khỏi sự tàn phá của cả thời gian lẫn những toán cướp mộ thời thuộc địa. Sự nguyên vẹn này càng đáng kinh ngạc khi nó có từ thời kỳ đế chế Inca tiến hành chinh phạt khu vực vào thế kỷ XV.

Ông Jorge Meneses, trưởng nhóm khảo cổ học, chia sẻ với báo giới: “Đây là lần đầu tiên chúng ta tìm thấy một không gian chôn cất của giới tinh hoa gần như hoàn hảo, với hầm mộ chính bị niêm phong kín bưng suốt 600 năm. Trước đây, mọi dữ liệu về nghi thức tang lễ Chimú đều lấy từ các lăng mộ đã bị cướp bóc và xáo trộn”.

Từng là đô thị lớn nhất châu Mỹ với 60.000 dân, Chan Chan là trái tim của nền văn minh Chimú (tồn tại từ năm 900 đến 1470). Đây được xem là “xã hội kỹ thuật đích thực đầu tiên ở Tân thế giới” với hệ thống thủy lợi bậc thầy giúp họ chinh phục vùng thung lũng hoang mạc khắc nghiệt.

Lăng mộ mới được phát hiện nằm trong khu phức hợp Hoàng gia Utzh An. Một cầu thang dẫn xuống hầm mộ chính sâu gần 5m, nơi chứa hài cốt của một cá nhân duy nhất. Hộp sọ của người này mang dấu vết bột màu đỏ. Việc thiếu hụt một số mảnh xương cho thấy thi hài này có thể đã được cải táng - một tập tục thờ phụng người chết phổ biến của các xã hội vùng Andes thời bấy giờ.

Nằm kề bên hầm chính là hai căn phòng phụ, trong đó một phòng chứa khoảng 20 bộ hài cốt. Kết hợp với các thi thể ở phần nền móng xung quanh, tổng số người được an táng tại đây lên tới ít nhất 38 người.

Dù danh tính và nguyên nhân cái chết của họ vẫn còn là bí ẩn, Gabriel Prieto, nhà nhân chủng học tại Đại học Florida, khẳng định với New York Times rằng, đây chính là “phát hiện của thập kỷ”.

Khám phá nguyên vẹn này không chỉ mang đến cơ hội hiếm có để giải mã các nghi thức tang lễ và hệ thống xã hội của người Chimú, mà còn cho thấy tiềm năng khảo cổ khổng lồ đang bị vùi lấp. Cho đến nay, giới khoa học mới chỉ khai quật “chưa tới 7% tổng diện tích của Chan Chan”, cho thấy tòa cố đô này vẫn còn vô số câu chuyện và bí mật chờ được hé lộ.