Phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử gắn với du lịch
Thành phố Ðồng Nai - vùng đất trải qua gần 330 năm hình thành và phát triển đang trở thành điểm đến đặc sắc với những giá trị về lịch sử, văn hóa.

Di tích Văn miếu Trấn Biên là một trong những điểm đến nổi tiếng đối với khách du lịch. Ảnh: Ngọc Liên
Đồng Nai hiện có hơn 1 ngàn di tích từ phổ thông đến di tích được xếp hạng đang được bảo tồn và phát huy giá trị thông qua các hoạt động du lịch, lễ hội…
Bản sắc văn hóa riêng
Hiện nay, nhiều du khách trong và ngoài thành phố đã chọn những điểm đến di tích lịch sử văn hóa tại Đồng Nai để tham quan, thực hiện các đề tài nghiên cứu lịch sử, văn hóa. Đặc biệt, nhiều tour về nguồn dành cho đối tượng du khách là học sinh, sinh viên đã được các doanh nghiệp lữ hành triển khai, thu hút lượng lớn du khách tham quan.
Theo thống kê từ Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố, Đồng Nai hiện có 37 dân tộc cùng sinh sống như: Chơ-ro, Xtiêng, Mạ, Mnông, Kơ-ho và Khmer... Đây là những cộng đồng có nhiều giá trị văn hóa đặc sắc về lễ hội, tiếng nói, nghề thủ công truyền thống, tri thức dân gian, dân ca, dân vũ, nhạc cụ, ẩm thực và không gian sinh hoạt cộng đồng.
Đến nay, công tác bảo tồn di sản văn hóa trên địa bàn thành phố đã đạt nhiều kết quả tích cực. Thành phố hiện có 121 di tích được xếp hạng, gồm 6 di tích quốc gia đặc biệt, 42 di tích quốc gia và 73 di tích cấp tỉnh; có 2 di sản văn hóa phi vật thể được UNESCO ghi danh (nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ; nghi lễ và trò chơi kéo co), 11 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, cùng hệ thống lễ hội truyền thống, nghề thủ công, tri thức dân gian và các loại hình văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc. Đây là nguồn tài nguyên văn hóa quan trọng để giáo dục truyền thống, xây dựng bản sắc địa phương và phát triển du lịch bền vững.
Bảo tồn gắn với các hoạt động du lịch
Giám đốc Bảo tàng Đồng Nai Nguyễn Ngọc Yến cho biết: Mỗi năm, Bảo tàng Đồng Nai và các điểm đến di tích trên địa bàn thành phố như: Văn miếu Trấn Biên, Đền thờ Nguyễn Hữu Cảnh, Thành cổ Biên Hòa, Nhà lao Tân Hiệp, Nhà giao tế, Địa điểm Căn cứ Cục Hậu cần Quân giải phóng miền Nam Việt Nam… đã đón hàng trăm ngàn lượt khách đến tham quan, tìm hiểu về lịch sử và dâng hương. Phần lớn các đoàn khách là học sinh, sinh viên tại các trường học trong và ngoài thành phố đến tham quan, tìm hiểu và học tập về lịch sử dân tộc. Đây là những buổi học ngoại khóa bổ ích và ý nghĩa đối với các em học sinh. Thời gian tới, Bảo tàng thành phố sẽ từng bước số hóa thông tin về các di tích, nhằm phục vụ tốt hơn cho du khách khi đến tham quan tại các di tích, bảo tàng.
Tại buổi trả lời chất vấn của đại biểu ở Kỳ họp thứ 3, HĐND thành phố khóa I, Thành ủy viên, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lê Thị Ngọc Loan cho biết: Giải pháp bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa, lịch sử gắn với hoạt động du lịch là đẩy mạnh chuyển đổi số. Trên nền tảng kết quả đã đạt được, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ tiếp tục xây dựng cơ sở dữ liệu số về di sản văn hóa, nghệ nhân, lễ hội, thiết chế văn hóa. Từng bước ứng dụng công nghệ 3D, thực tế ảo, trí tuệ nhân tạo trong trưng bày, giáo dục di sản, quảng bá du lịch và phục vụ người dân tiếp cận di sản thuận lợi hơn. Đến năm 2030, phấn đấu hoàn thành số hóa 100% các di sản văn hóa đã được xếp hạng quốc gia, quốc gia đặc biệt theo tiến độ, chỉ đạo của Trung ương; ưu tiên thực hiện các cuộc trưng bày, triển lãm trực tuyến...
Ngoài ra, Đồng Nai đang nỗ lực gắn bảo tồn văn hóa với phát triển du lịch và sinh kế cộng đồng. Đối với các địa bàn có điều kiện, nhất là vùng đồng bào Chơ-ro, Xtiêng, Mạ, Mnông… và các khu vực gắn với di tích, danh lam thắng cảnh, làng nghề, lễ hội truyền thống. Phối hợp xây dựng sản phẩm du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa, trải nghiệm ẩm thực, trình diễn nghề thủ công, dân ca, dân vũ, nhạc cụ dân tộc. Qua đó tạo động lực để cộng đồng chủ động gìn giữ để văn hóa trở thành nguồn lực phát triển.
Ðến nay, Ðồng Nai đã số hóa hàng ngàn hồ sơ, hiện vật, phim tư liệu về lễ hội, nghề thủ công, tri thức dân gian của các dân tộc trên địa bàn thành phố. Việc ứng dụng công nghệ số đã góp phần đổi mới phương thức bảo tồn, nâng cao hiệu quả quản lý, quảng bá di sản và mở rộng khả năng tiếp cận của người dân, học sinh, sinh viên và du khách.













