Phát huy vai trò báo chí trong truyền thông về hoạt động sở hữu trí tuệ

Nhiều kết quả nổi bật trong bối cảnh áp lực cải cách lớn

Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ Lưu Hoàng Long phát biểu khai mạc tọa đàm

Phát biểu tại Tọa đàm, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ Lưu Hoàng Long cho biết, thực hiện Nghị quyết số 57/NQ/TƯ về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, năm 2025 là một năm đặc biệt đối với ngành khoa học và công nghệ nói chung và lĩnh vực sở hữu trí tuệ nói riêng. Trước yêu cầu cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số được triển khai đồng thời trong bối cảnh tổ chức chính quyền địa phương được kiện toàn theo mô hình hai cấp, Cục Sở hữu trí tuệ đã phải triển khai khối lượng công việc rất lớn, với áp lực cao, song vẫn đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận.

Theo Cục trưởng Lưu Hoàng Long, công tác xử lý đơn và xác lập quyền sở hữu công nghiệp tiếp tục là một điểm sáng nổi bật. Số lượng đơn tiếp nhận tăng, đặc biệt khối lượng đơn được xử lý tăng tới 76% so với năm trước; số văn bằng bảo hộ được cấp tăng trên 55%. Kết quả này góp phần quan trọng trong việc từng bước giảm tồn đọng hồ sơ, nâng cao hiệu lực của hệ thống xác lập quyền sở hữu trí tuệ. Các lĩnh vực sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, nhãn hiệu đều ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, phản ánh nhu cầu bảo hộ tài sản trí tuệ ngày càng lớn của xã hội, cũng như sự phát triển của hoạt động đổi mới sáng tạo trong nước.

Cùng với công tác chuyên môn, việc xây dựng và hoàn thiện thể chế được Cục Sở hữu trí tuệ triển khai với cường độ cao. Nổi bật là việc tham mưu xây dựng và trình Chính phủ ban hành Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, bổ sung, được Quốc hội thông qua ngày 10 - 12 - 2025, đồng thời tham mưu ban hành Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ, ký ngày 30 - 01 - 2026. Đây được xem là những dấu mốc quan trọng, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong giai đoạn mới.

Cục trưởng Lưu Hoàng Long cho biết, trong quá trình này, Cục tiếp tục giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu xây dựng, sửa đổi các quy định pháp luật về sở hữu trí tuệ, đồng thời tham gia góp ý nhiều dự thảo văn bản có liên quan, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, gắn với yêu cầu phân cấp, phân quyền, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Ở lĩnh vực cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số, những chuyển biến mang tính thực chất đã được ghi nhận. Đến nay, 100% thủ tục hành chính trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ đã được cung cấp trực tuyến; tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến đạt khoảng 80%. Kết quả giải quyết thủ tục được ký số và phát hành điện tử, qua đó tạo thuận lợi rõ rệt cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình tiếp cận và sử dụng dịch vụ công.

Phó Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ Nguyễn Hoàng Giang phát biểu tại tọa đàm

Bên cạnh đó, Cục Sở hữu trí tuệ đã hoàn thành việc nghiên cứu, xây dựng tài liệu hướng dẫn định giá tài sản trí tuệ, đồng thời phối hợp với các đơn vị liên quan của Bộ Tài chính để xem xét, ban hành. Công tác rà soát, đánh giá toàn diện các cơ chế, chính sách hỗ trợ hiện hành cũng được triển khai, cùng với việc nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế nhằm đề xuất chính sách nhà nước hỗ trợ một phần chi phí đăng ký, bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ ở nước ngoài. Các mảng công tác khác như hợp tác quốc tế, đào tạo, phổ biến kiến thức, phát triển và thương mại hóa tài sản trí tuệ, thanh tra, giải quyết khiếu nại và cung cấp thông tin sở hữu công nghiệp tiếp tục được duy trì ổn định, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ.

Báo chí – cầu nối đưa chính sách sở hữu trí tuệ đến với xã hội

Bước sang năm 2026, trên cơ sở những kết quả đạt được và các khó khăn, thách thức đã được nhận diện, Cục Sở hữu trí tuệ xác định nhiều phương hướng trọng tâm. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy, phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt là đội ngũ thẩm định viên có trình độ chuyên môn cao, đồng thời nghiên cứu cơ chế thu hút và giữ chân nhân lực chất lượng. Song song với đó là nhiệm vụ hoàn thiện các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, tối ưu hóa quy trình thẩm định, tăng cường kiểm soát chất lượng, phấn đấu đưa thời gian xử lý đơn về đúng hạn theo quy định và không để phát sinh tồn đọng lớn.

Chuyển đổi số tiếp tục được xác định là một trụ cột quan trọng, với trọng tâm là vận hành ổn định các hệ thống công nghệ thông tin, chuẩn hóa và làm sạch dữ liệu, từng bước triển khai quản lý hồ sơ, văn bằng điện tử và ứng dụng các công cụ số hỗ trợ chuyên môn. Đồng thời, Cục sẽ tiếp tục đẩy mạnh triển khai Chiến lược Sở hữu trí tuệ đến năm 2030, hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp trong phát triển, định giá, thương mại hóa tài sản trí tuệ, tăng cường thực thi quyền và mở rộng hợp tác quốc tế, nhằm đưa sở hữu trí tuệ thực sự trở thành công cụ thúc đẩy tăng trưởng dựa trên tri thức và đổi mới sáng tạo.

Quang cảnh buổi tọa đàm

Trong toàn bộ quá trình đó, vai trò của báo chí được Cục trưởng Lưu Hoàng Long đặc biệt nhấn mạnh. Theo ông, báo chí không chỉ là kênh thông tin một chiều mà còn là cầu nối quan trọng giữa cơ quan quản lý nhà nước với người dân, doanh nghiệp và xã hội; là kênh phản ánh thực tiễn, giúp cơ quan quản lý nhìn rõ hơn những vướng mắc, bất cập trong quá trình thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Thông qua các bài viết, phóng sự, chuyên đề về nhãn hiệu, sáng chế, chỉ dẫn địa lý; về tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; hay về các mô hình khai thác tài sản trí tuệ hiệu quả tại địa phương, báo chí đã góp phần quan trọng trong việc nâng cao nhận thức xã hội, đưa sở hữu trí tuệ từ một lĩnh vực có tính kỹ thuật cao, chuyên môn sâu trở nên gần gũi hơn với hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống hằng ngày.

Cục Sở hữu trí tuệ đánh giá cao vai trò giám sát xã hội của báo chí trong lĩnh vực này, đồng thời bày tỏ mong muốn tiếp tục duy trì cơ chế trao đổi thông tin hai chiều kịp thời, chính xác. Việc phối hợp tuyên truyền chính sách mới, thông tin về các kết quả nổi bật của ngành, các mô hình khai thác tài sản trí tuệ hiệu quả, cùng với việc lắng nghe và tiếp thu các phản ánh từ thực tiễn do báo chí chuyển tải, được xem là những yếu tố quan trọng để hoàn thiện quy trình, chính sách và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về sở hữu trí tuệ.

Thu Hằng. Ảnh: Hoàng Hiếu