Phát huy vai trò nông dân trong xây dựng nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu tại buổi lễ, đề nghị thực hiện bốn nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh. Ảnh: BTC

Tối 12/10/2026, tại Cung Văn hóa Lao động Hữu nghị Việt Xô, Hà Nội, Trung ương Hội Nông dân Việt Nam tổ chức Lễ tôn vinh và trao danh hiệu Nông dân Việt Nam xuất sắc 40 năm Đổi mới năm 2026. Đây là hoạt động trọng tâm của Chương trình Tự hào Nông dân Việt Nam, ghi nhận những đóng góp của nhà nông trong chặng đường đổi mới đất nước.

Từ 127 hồ sơ do Hội Nông dân 34 tỉnh, thành phố đề cử, Hội đồng bình chọn lựa chọn 96 cá nhân tiêu biểu. Những gương mặt được vinh danh thể hiện bước chuyển trong năng lực tổ chức sản xuất, ứng dụng công nghệ, phát triển nông nghiệp xanh và tiếp cận thị trường của người nông dân.

Dự buổi lễ có bà Bùi Thị Minh Hoài, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; ông Hồ Quốc Dũng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; ông Lương Quốc Đoàn, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam.

Cùng dự có các Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên dự khuyết Trung ương Đảng; đại diện các ban, bộ, ngành, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội, lãnh đạo địa phương, Hội Nông dân các cấp, trong đó có đại diện 34 tỉnh, thành phố; doanh nghiệp, nhà tài trợ, các cơ quan thông tấn, báo chí và 96 nông dân được trao danh hiệu.

Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài và Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn trao biểu trưng, chứng nhận cho các nông dân tỷ phú và tiên phong hội nhập quốc tế. Ảnh: BTC

Theo Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn, chương trình năm nay ghi dấu 40 năm Đổi mới, khẳng định đóng góp của nông dân và vai trò nền tảng của đổi mới trong lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Phát biểu khai mạc, ông Lương Quốc Đoàn nhấn mạnh tinh thần đoàn kết, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm và vượt khó của những nông dân được tôn vinh. Họ vừa phát triển kinh tế gia đình, vừa đóng góp cho xã hội; thành quả đạt được thể hiện khát vọng vươn lên của người nông dân trong thời kỳ mới.

Ban tổ chức cho biết, nhiều mô hình được đề cử có doanh thu từ 30 đến 200 tỷ đồng mỗi năm. Trong số những điển hình được giới thiệu, ông Nguyễn Minh Thành ở Khánh Hòa phát triển nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn kết hợp du lịch sinh thái, với diện tích sản xuất, liên kết sản xuất được công bố là 128 ha. Mô hình cho thấy một hướng kết hợp sản xuất nông nghiệp với khai thác giá trị cảnh quan, trải nghiệm và dịch vụ tại nông thôn.

Nhiều nông dân được bình chọn năm nay đã tiên phong ứng dụng công nghệ cao, công nghệ số, sáng chế hoặc cải tiến kỹ thuật. Các mô hình sản xuất xanh, hữu cơ, tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu được chú trọng; những quy trình như VietGAP, GlobalGAP và sản xuất hữu cơ được đưa vào thực tiễn canh tác.

Phát biểu tại chương trình, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhắc lại định hướng của Nghị quyết Đại hội XIV về chuyển dịch kinh tế nông thôn theo hướng xanh, sinh thái, tuần hoàn, tổ chức theo chuỗi giá trị và nâng cao hiệu quả. Cùng với ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, cần xây dựng đội ngũ nông dân phát triển toàn diện, có ý chí tự lực, tự cường và khát vọng vươn lên. Nông dân giữ vai trò chủ thể quyết định trong phát triển kinh tế nông nghiệp, kinh tế nông thôn và xây dựng nông thôn mới.

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng và ông Nguyễn Phi Long, Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trao biểu trưng và chứng nhận cho các Nông dân Việt Nam xuất sắc, tiêu biểu trong sáng chế và tiên phong ứng dụng khoa học công nghệ. Ảnh: BTC

Phó Thủ tướng khẳng định, nông dân đã đóng góp to lớn trong đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Qua 40 năm Đổi mới, lực lượng này tiếp tục góp sức vào công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Theo Phó Thủ tướng, từ chỗ thiếu lương thực, thực phẩm, Việt Nam đã vươn lên nhóm quốc gia hàng đầu về sản xuất, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản, với kim ngạch hằng năm trên 70 tỷ USD.

Buổi lễ diễn ra nhân dịp kỷ niệm 96 năm thành lập Hội Nông dân Việt Nam, ngày 14/10/1930 - 14/10/2026. Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Phó Thủ tướng biểu dương 96 nông dân được vinh danh. Ông đánh giá đây là những điển hình về nghị lực trong lực lượng gần 18 triệu lao động nông nghiệp và trên 60 triệu người sống ở nông thôn. Không ít người từng thất bại vì thiên tai, dịch bệnh, biến động thị trường nhưng vẫn kiên trì khôi phục sản xuất, tìm hướng đi và đạt thành công.

Phó Thủ tướng cũng ghi nhận sức trẻ, sự hiện diện ngày càng rõ của khoa học, công nghệ và tính đa dạng của nông sản. Những mô hình sản xuất, kinh doanh hiệu quả và nỗ lực nhân rộng nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn đã góp phần giải quyết hàng triệu việc làm. Giá trị của các điển hình vì thế còn thể hiện ở khả năng hỗ trợ cộng đồng, đóng góp cho sự thay đổi của quê hương.

Theo Phó Thủ tướng, nông nghiệp và nông thôn đang có sức hút ngày càng lớn, khơi dậy tình yêu quê hương, lòng tự hào về đất nước. Những miền quê bình dị, kể cả vùng xa, trở thành nơi tìm về và mở ra cơ hội phát triển bền vững. Thực tiễn của những nông dân được tôn vinh là minh chứng cho định hướng “nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”.

Ông nhấn mạnh nông nghiệp, nông thôn và nông dân ngày càng có sức sống, thoát khỏi cách nhìn như những không gian biệt lập.

Người nông dân giữ vai trò chủ thể trong phát triển nông nghiệp sinh thái, gắn nâng cao giá trị nông sản với bảo vệ môi trường và xây dựng nông thôn bền vững.

Trước yêu cầu phát triển mới, Phó Thủ tướng đề nghị các cấp ủy, chính quyền, Hội Nông dân Việt Nam và hội viên cả nước phối hợp thực hiện bốn nhóm nhiệm vụ.

Thứ nhất, đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng và giá trị của sản xuất nông nghiệp. Cần nhận thức đầy đủ, triển khai kịp thời Kết luận số 219-KL/TW của Bộ Chính trị về nông nghiệp, nông dân, nông thôn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Quá trình chuyển sang tư duy kinh tế nông nghiệp phải đặt trọng tâm vào chất lượng, giá trị gia tăng, xây dựng thương hiệu và thị trường, vượt khỏi cách tiếp cận chủ yếu dựa trên sản lượng.

Sản xuất cần tiếp tục được cơ cấu theo chuỗi giá trị, tăng cường khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để nâng năng suất, chất lượng, giá trị nông sản. Đồng thời, xây dựng nông thôn mới hiện đại, giàu đẹp, giữ được bản sắc.

Thứ hai, bảo đảm chính sách hỗ trợ nông dân mang lại hiệu quả thực chất. Phó Thủ tướng yêu cầu xây dựng, thực thi các cơ chế có tính đột phá và huy động nguồn lực cho phát triển nông nghiệp. Ngân sách cần được ưu tiên, tập trung cho đầu tư, tháo gỡ những vướng mắc về đất đai, hạ tầng và xây dựng các thiết chế hỗ trợ sản xuất.

Đặc biệt, các mục tiêu, nhiệm vụ của Chương trình mục tiêu quốc gia hợp nhất, cũng như những đề án, chương trình, dự án liên quan đến nông nghiệp, nông thôn đã được Trung ương, Chính phủ phê duyệt, phải được triển khai hiệu quả bằng công việc cụ thể. Yêu cầu xuyên suốt là để sự hỗ trợ tạo ra chuyển biến trong sản xuất, phát triển nông nghiệp và xây dựng nông thôn mới.

Thứ ba, khắc phục những hạn chế kéo dài trong nông nghiệp, nông thôn. Những vấn đề cần giải quyết gồm sản xuất manh mún, nhỏ lẻ, liên kết yếu; ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số chậm và chưa đồng đều.

Phó Thủ tướng lưu ý năng suất lao động nông nghiệp còn thấp, tình trạng được mùa mất giá vẫn tồn tại. Cảnh quan nông thôn ở nhiều nơi chưa sạch đẹp, ô nhiễm tại một số vùng còn phức tạp, trong khi đời sống người dân vẫn nhiều khó khăn. Các tồn tại này cần được tập trung khắc phục.

Thứ tư, tập hợp, đoàn kết nông dân bằng những hoạt động gắn với lợi ích thiết thực. Việc vận động cần được thực hiện thông qua các công việc, mô hình cụ thể, tạo tác động rõ ràng đến sản xuất và đời sống của bà con.

Phó Thủ tướng yêu cầu Hội Nông dân Việt Nam bám sát cơ sở, xác định đây là địa bàn trọng tâm của hoạt động Hội. Cùng với hỗ trợ phát triển kinh tế, cần vận động người dân gìn giữ, phát huy những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp; xây dựng đời sống vật chất, tinh thần lành mạnh, hướng tới phát triển con người toàn diện.

Bảo vệ môi trường phải được chú trọng để làng quê trở thành nơi đáng sống, người dân cảm nhận được hạnh phúc, bình yên. Tổ chức Hội cần kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho nông dân, qua đó củng cố niềm tin của bà con đối với Đảng, Nhà nước.

Phó Thủ tướng bày tỏ tin tưởng truyền thống đoàn kết, cần cù và sáng tạo sẽ giúp nông dân tiếp tục đóng góp cho nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh trong giai đoạn phát triển mới.