Phát triển công nghiệp gắn với kiến tạo không gian xanh

Cây xanh đô thị góp phần quan trong đảm bảo môi trường trong lành

Từ “đại công trường” đến những không gian xanh

Thái Nguyên đang bước vào giai đoạn phát triển nhanh với hàng loạt dự án công nghiệp, đô thị, giao thông, dịch vụ được triển khai, tạo nên diện mạo của một “đại công trường”, hướng tới mục tiêu trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại trước năm 2030. Cùng với tốc độ đô thị hóa, nhiều khu đô thị, khu dân cư mới hình thành; hệ thống hạ tầng giao thông, sản xuất, dịch vụ được mở rộng. Quá trình này tạo động lực lớn cho tăng trưởng kinh tế, nhưng cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với bảo vệ môi trường.

Trong bối cảnh đó, phát triển công nghiệp xanh, đô thị xanh không còn là khẩu hiệu mà trở thành yêu cầu tất yếu. Cây xanh không chỉ tạo cảnh quan mà còn góp phần điều hòa khí hậu, giảm bụi, hấp thụ khí CO2₂, cải thiện chất lượng không khí, giảm tiếng ồn và tạo không gian sinh hoạt thân thiện cho cộng đồng. Từ Chương trình trồng một tỷ cây xanh giai đoạn 2021-2025 của Chính phủ, Thái Nguyên đã tạo được phong trào rộng khắp.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh đã trồng hơn 21,8 triệu cây, đạt 181% kế hoạch được (giao trồng hơn 12 triệu cây). Trong đó, cây xanh phân tán đạt gần 13,9 triệu cây, gồm hơn 2,43 triệu cây xanh đô thị và hơn 11,46 triệu cây xanh nông thôn. Trồng rừng tập trung đạt gần 8 triệu cây, tương đương hơn 5.200ha. Tổng nguồn lực huy động thực hiện chương trình hơn 117,1 tỷ đồng, trong đó ngân sách Nhà nước hơn 42,7 tỷ đồng và nguồn xã hội hóa hơn 74,4 tỷ đồng.

Cây xanh ven bờ sông Cầu tạo một nét đẹp bình yên cho Thái Nguyên

Một mô hình đáng chú ý trong phong trào tạo dựng môi trường xanh tại các cơ sở sản xuất công nghiệp là “Nhà máy công viên” của Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn - TKV. Là cơ sở sản xuất điện nằm giữa khu vực đô thị, Công ty xác định bảo vệ môi trường phải được thực hiện đồng bộ, không chỉ bằng các giải pháp kiểm soát nguồn phát thải mà còn thông qua việc tạo dựng cảnh quan xanh. Theo anh Ngô Như Cường, Phó Trưởng phòng Kỹ thuật - An toàn Công ty Nhiệt điện Cao Ngạn - TKV, từ năm 2023 đến 2025, Công ty đã đầu tư hơn 10 tỷ đồng xây dựng cảnh quan môi trường.

Trong khuôn viên Nhà máy rộng khoảng 15ha, khoảng 30% diện tích được dành cho cây xanh, tạo thành những khoảng xanh liên hoàn. Bên cạnh cây bóng mát, cây cảnh, đơn vị còn xây dựng bể cá cảnh, chăm sóc thảm thực vật và thường xuyên chỉnh trang cảnh quan. Trung bình mỗi năm, Công ty tiếp tục dành khoảng một tỷ đồng cho chăm sóc, cắt tỉa cây xanh và duy trì cảnh quan. Việc đầu tư góp phần tạo môi trường làm việc xanh, sạch, đẹp cho người lao động, đồng thời giảm tác động của hoạt động sản xuất đối với khu dân cư xung quanh. Các dải cây xanh được bố trí hợp lý còn có tác dụng giữ bụi, giảm tiếng ồn, tạo bóng mát, điều hòa nhiệt độ và cải thiện cảnh quan.

Tại Công ty CP Xi măng La Hiên - VVMI, việc trồng cây xanh càng có ý nghĩa bởi đây là cơ sở sản xuất xi măng - ngành có nguy cơ phát sinh bụi và tác động đến môi trường nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Công ty có tổng diện tích khoảng 21ha, trong đó dành khoảng 25% diện tích cho cây xanh và cảnh quan. Dù nhà máy nằm giữa khu vực có hệ thống rừng núi bao quanh, doanh nghiệp vẫn chủ động bố trí quỹ đất, nguồn lực để tăng diện tích cây xanh trong khuôn viên.

Theo ông Cao Cảnh Dũng, Phó Trưởng phòng Cơ điện - An toàn - Môi trường, Công ty CP Xi măng La Hiên - VVMI, lãnh đạo Công ty xác định cây xanh không chỉ tạo cảnh quan mà còn góp phần bảo vệ môi trường, xây dựng môi trường làm việc an toàn, thân thiện.

Tuy nhiên, cây xanh không thể thay thế hệ thống xử lý khí thải, bụi, nước thải hay các quy trình kiểm soát môi trường bắt buộc. Khi kết hợp với công nghệ xử lý phát thải, quản lý chất thải và giám sát môi trường, hệ thống cây xanh sẽ trở thành một mắt xích quan trọng trong mô hình nhà máy xanh.

Hướng tới chất lượng sống bền vững

Kết quả thực hiện Chương trình trồng một tỷ cây xanh cho thấy sức lan tỏa lớn của phong trào trồng cây phân tán. Cây xanh ngày càng được quan tâm tại đô thị, khu dân cư, cơ quan, trường học và các khu vực sản xuất công nghiệp. Theo ông Vũ Đức Công, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Thái Nguyên, cây xanh đô thị có nhiều giá trị về môi trường và xã hội. Hệ thống cây xanh giúp điều hòa vi khí hậu, tạo bóng mát, giảm nhiệt độ bề mặt, góp phần hấp thụ bụi và khí CO2₂, đồng thời cải thiện cảnh quan và chất lượng cuộc sống của người dân.

Các khu cụm công nghiệp vẫn dành diện tích cho cây xanh đảm bảo về môi trường sinh thái.

Đối với khu vực công nghiệp, tăng diện tích cây xanh, hình thành các vành đai xanh có ý nghĩa trong xây dựng không gian sản xuất thân thiện với môi trường. Đây cũng là yếu tố cần được tính đến ngay từ quá trình quy hoạch, đầu tư các khu, cụm công nghiệp mới.

Đáng chú ý, Thái Nguyên đã ứng dụng công nghệ trong quản lý cây xanh. Phần mềm Thai Nguyen Smarttrees cập nhật thông tin, dữ liệu, hình ảnh của hơn 12,18 triệu cây xanh được trồng, tạo cơ sở theo dõi, quản lý và đánh giá hiệu quả chương trình. Hơn 21,8 triệu cây xanh được trồng trong 5 năm không chỉ là một con số về sản lượng mà còn cho thấy sự thay đổi trong nhận thức của chính quyền, doanh nghiệp và người dân về vai trò của cây xanh đối với phát triển.

Nhưng màu xanh không nên dừng lại ở những con số của một chương trình mà cần trở thành tư duy phát triển lâu dài: phát triển công nghiệp nhưng không đánh đổi môi trường; đô thị hóa nhưng không thu hẹp không gian xanh; tăng trưởng kinh tế nhưng phải hướng tới chất lượng sống bền vững. Một Thái Nguyên công nghiệp hiện đại sẽ chỉ thực sự bền vững khi phía sau những nhà máy, khu đô thị và công trình mới vẫn là những hàng cây xanh, những không gian sinh thái và môi trường sống trong lành cho các thế hệ mai sau.