Phát triển nguyên liệu dứa và chanh dây tại vùng Bắc Trung Bộ

Quang cảnh diễn đàn. (Ảnh: Đình Phượng)

Diễn đàn được tổ chức nhằm nhận diện những khó khăn trong phát triển vùng nguyên liệu, thúc đẩy liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ, hướng tới hình thành các vùng sản xuất hàng hóa tập trung, đáp ứng yêu cầu thị trường trong nước và xuất khẩu.

Bắc Trung Bộ có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển cây dứa và chanh dây thành những sản phẩm nông nghiệp hàng hóa có giá trị kinh tế cao. Tuy nhiên, tiềm năng về đất đai, khí hậu và thị trường chỉ có thể chuyển hóa thành hiệu quả kinh tế khi giải quyết được những hạn chế trong tổ chức sản xuất, chất lượng giống, ứng dụng khoa học kỹ thuật và liên kết tiêu thụ.

Nghệ An có nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển vùng nguyên liệu dứa.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, đồng chí Nguyễn Văn Đệ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An cho biết, dứa được xác định là một trong những cây trồng chủ lực, có lợi thế về điều kiện sản xuất và chất lượng. Diện tích dứa nguyên liệu đã tăng từ khoảng 2.000ha lên gần 3.000ha. Tỉnh đã ban hành chính sách hỗ trợ phát triển nông nghiệp giai đoạn 2026-2030, triển khai kế hoạch phát triển vùng nguyên liệu gắn với hợp tác cùng Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao đầu tư nhà máy chế biến hoa quả, hướng tới mục tiêu trên 11.000ha dứa vào năm 2030.

Chanh dây cũng có tiềm năng tạo giá trị kinh tế cao, đa dạng hóa sản phẩm và bổ sung nguyên liệu phục vụ chế biến, xuất khẩu. Để khai thác hiệu quả, vùng nguyên liệu cần phát triển tập trung, quy mô lớn, bảo đảm chất lượng và liên kết chặt chẽ giữa sản xuất, chế biến, tiêu thụ.

Ông Đinh Cao Khuê, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam; Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO) phát biểu tại diễn đàn. (Ảnh: Đ.P)

Một trong những vấn đề trọng tâm được đặt ra tại diễn đàn là tổ chức lại sản xuất theo nhu cầu thị trường, khắc phục tình trạng phát triển vùng trồng thiếu đồng bộ với năng lực chế biến và tiêu thụ. Theo đó, việc lựa chọn giống, xây dựng quy trình canh tác, quản lý dịch hại và bố trí thời vụ cần được thực hiện trên cơ sở yêu cầu cụ thể của doanh nghiệp thu mua, chế biến.

Đối với cây dứa, các đại biểu đã trao đổi tập trung vào tiềm năng mở rộng thị trường xuất khẩu, những yêu cầu kỹ thuật trong phát triển vùng nguyên liệu và chính sách hỗ trợ sản xuất tại địa phương. Việc xây dựng vùng trồng tập trung, áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật và tăng cường liên kết với doanh nghiệp được xác định là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, hạn chế rủi ro thị trường.

Đối với cây chanh dây, bên cạnh tiềm năng phát triển sản phẩm phục vụ chế biến sâu, yêu cầu về chất lượng giống, quản lý sâu bệnh và duy trì năng suất ổn định cũng được chú trọng. Các giải pháp kỹ thuật cần gắn với điều kiện sinh thái của từng vùng, bảo đảm hiệu quả kinh tế và tính bền vững trong quá trình mở rộng sản xuất.

Hình thành vùng nguyên liệu chanh dây tập trung, ổn định, gắn sản xuất với chế biến và thị trường tiêu thụ. (Ảnh: Đ.P)

Cùng với đó, việc ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số trong canh tác được đặt ra như một giải pháp nâng cao chất lượng quản lý vùng nguyên liệu. Các công cụ hỗ trợ kỹ thuật, trong đó có ứng dụng trợ lý canh tác 2Nông, được giới thiệu tại diễn đàn nhằm giúp người sản xuất tiếp cận thông tin, sử dụng vật tư nông nghiệp hợp lý và từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất.

Từ góc độ phát triển chuỗi giá trị, các nội dung thảo luận cho thấy sự cần thiết phải tăng cường vai trò kết nối của hợp tác xã, phát huy trách nhiệm của doanh nghiệp trong hướng dẫn kỹ thuật, tổ chức thu mua và xây dựng quan hệ hợp tác ổn định với người trồng. Đồng thời, chính sách hỗ trợ cần hướng đến những điều kiện thiết yếu để phát triển vùng nguyên liệu, thay vì chỉ tập trung khuyến khích mở rộng diện tích.

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An kiểm tra vùng trồng nguyên liệu dứa tại xã Giai Xuân. (Ảnh: Đ.P)

Việc hình thành các vùng sản xuất tập trung, có sự liên kết chặt chẽ giữa Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân không chỉ góp phần bảo đảm nguồn nguyên liệu cho công nghiệp chế biến mà còn tạo điều kiện nâng cao thu nhập, thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu cây trồng và phát triển kinh tế nông nghiệp tại các địa phương.

Thông qua diễn đàn, các cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và người sản xuất kỳ vọng tăng cường kết nối, từng bước hình thành vùng nguyên liệu dứa, chanh dây tập trung, ổn định, gắn sản xuất với chế biến và thị trường tiêu thụ. Đây cũng là cơ sở để nâng cao giá trị sản phẩm, tăng thu nhập cho nông dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp hàng hóa bền vững tại Bắc Trung Bộ.