Phép thử tại kỳ rà soát tháng 3/2027 của FTSE

Tỷ trọng tăng đáng kể sau một kỳ rà soát

FTSE Russell vừa công bố danh sách dự kiến gồm 27 cổ phiếu Việt Nam được bổ sung vào FTSE Global Equity Index Series, chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9/2026. Mặc dù thay đổi chỉ số được ghi nhận từ thời điểm này, hoạt động tái cơ cấu của các quỹ có thể diễn ra trong cả giai đoạn cân bằng danh mục, thay vì chỉ tập trung tại phiên ATC ngày 18/9.

Theo các chuyên gia từ SSI Research, điều quan trọng không nằm ở ngày Việt Nam được đưa vào chỉ số, mà ở việc tỷ trọng của Việt Nam trong các bộ chỉ số FTSE có tiếp tục gia tăng hay không. Sau kỳ rà soát tháng 3/2026, tỷ trọng của Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index ở mức khoảng 0,34 - 0,35%. Còn hiện tại, tỷ tọng này đã tăng lên khoảng 0,49 - 0,50%, tương đương mức tăng khoảng 15 điểm cơ bản chỉ trong một chu kỳ rà soát.

Tỷ trọng, cùng quy mô tài sản của các quỹ mô phỏng, sẽ quyết định lượng vốn thực tế phân bổ vào cổ phiếu Việt Nam. Trước đó, trong báo cáo phát hành ngày 4/4/2026, sau kỳ rà soát tháng 3, SSI Research ước tính dòng vốn thụ động tiềm năng từ nâng hạng đạt khoảng 1,67 tỷ USD.

Đến báo cáo cập nhật ngày 24/8, bức tranh đã thay đổi đáng kể. Trên cơ sở quy mô tài sản ròng hơn 1.410 tỷ USD của 6 quỹ đầu tư lớn có sử dụng các chỉ số FTSE làm tham chiếu, SSI Research xây dựng 2 kịch bản dòng vốn.

Trong kịch bản cơ sở, tỷ trọng Việt Nam duy trì quanh 0,49% trong cả 4 đợt thực hiện vào tháng 9/2026, tháng 3/2027, tháng 6/2027 và tháng 9/2027. Với tốc độ giải ngân lần lượt là 10%, 20%, 35% và 35%, tổng dòng vốn thụ động tích lũy ước đạt khoảng 2,21 tỷ USD, cao hơn khoảng 32% so với quy mô ước tính trong báo cáo tháng 4. Tương ứng, SSI Research ước tính, lượng vốn sẽ đổ vào đợt đầu tương ứng khoảng 221 triệu USD; các đợt thứ 2, 3 và 4 lần lượt đạt khoảng 442 triệu USD, 773 triệu USD và 773 triệu USD.

Kịch bản này giả định quá trình cải thiện free-float, khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài và quy mô vốn hóa đầu tư được chậm lại sau bước tăng ban đầu.

Tỷ trọng của Việt Nam duy trì quanh mức 0,49% trong FTSE Emerging All Cap Index. Nguồn: SSI Research

Ở kịch bản tích cực, tỷ trọng Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap tăng dần lên 0,5%; 0,65%; 0,8% và 0,95% qua từng đợt. Khi đó, dòng vốn thụ động tích lũy có thể đạt khoảng 4,28 tỷ USD. Riêng đợt đầu vẫn chỉ khoảng 225,5 triệu USD, trong khi phần lớn quy mô vốn hình thành tại 2 đợt cuối.

Tỷ trọng của Việt Nam trong FTSE Emerging All Cap Index lần lượt là 0,5% - 0,65% - 0,8% và 0,95% theo từng đợt. Nguồn: SSI Research

Từ nâng hạng đến câu chuyện “có thể đầu tư được”

Thực tế, thông tin về danh mục FTSE và tỷ trọng cao hơn dự kiến trước đó đã hỗ trợ đáng kể tâm lý thị trường trong phiên giao dịch ngày 21/8 cuối tuần trước. VN-Index kết thúc tuần vừa qua tại 1.768,12 điểm, tăng 39,04 điểm, tương ứng 2,3%. Đà tăng tập trung nhiều ở nhóm vốn hóa lớn, trong đó VN30 tăng tới 2,7%.

Khối ngoại bán ròng 2.502 tỷ đồng trong cả tuần vừa qua. Trong báo cáo mới đây, các chuyên gia từ MBS nhận định, đây vẫn là tín hiệu tích cực, bởi trước đó, liên tiếp trong 7 tháng, tháng nào khối ngoại cũng bán ròng.

Ngoài ra, dòng vốn qua kênh ETF trong tuần vừa qua đã chuyển sang trạng thái vào ròng khoảng 3,4 triệu USD. Trong vòng 1 tháng gần đây, các quỹ ETF cũng hút ròng vốn, nổi bật như DCVFMVN30 (4,25 triệu USD), Diamond (5,74 triệu USD), SSIAM VNX50 (2 triệu USD), SSIAM VNFIN LEAD (1,72 triệu USD)...

Dù xuất hiện những tín hiệu tích cực, nhìn lại thời gian qua, kỳ vọng nâng hạng chưa nhanh chóng chuyển hóa thành trạng thái mua ròng của nhà đầu tư nước ngoài. Tính từ đầu tháng 8, giá trị bán ròng đạt khoảng 2.467 tỷ đồng. Lũy kế từ đầu năm, khối ngoại bán ròng 94.747 tỷ đồng (3,6 tỷ USD). Năm 2025, khối ngoại bán ròng kỷ lục với tổng giá trị 135.329 tỷ đồng (5,2 tỷ USD), đánh dấu năm bán ròng thứ 3 liên tiếp của khối ngoại trong chuỗi bán ròng 5/6 năm vừa qua.

Trong kịch bản tích cực mà SSI Research đưa ra, con số 4,28 tỷ USD không phải dự báo, mà là kịch bản minh họa trong trường hợp đà gia tăng tỷ trọng quan sát được giữa kỳ rà soát tháng 3 và tháng 8/2026 tiếp tục được duy trì. Động lực của kịch bản này đến từ việc gia tăng free-float, xuất hiện thêm các doanh nghiệp vốn hóa lớn đủ điều kiện chỉ số, cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, dư địa sở hữu nước ngoài lớn hơn, hay nói cách khác là sự ghi nhận về kết quả các cải cách thị trường vốn được ghi nhận bởi các nhà cung cấp chỉ số toàn cầu.

Theo các chuyên gia từ SSI, về bản chất, đây không phải là câu chuyện về biến động giá cổ phiếu, mà là câu chuyện về khả năng có thể đầu tư (investability). Nguyên nhân bởi trong nhiều năm qua, mức độ hiện diện của Việt Nam trong các bộ chỉ số toàn cầu bị giới hạn không chỉ do quy mô thị trường, mà còn bởi tỷ lệ tài sản thực sự có thể tiếp cận được đối với nhà đầu tư quốc tế. Khi ngày càng nhiều doanh nghiệp và tài sản trong “trạng thái” đầu tư được, tỷ trọng của Việt Nam trong các bộ chỉ số toàn cầu có thể tiếp tục gia tăng.

“Luận điểm đầu tư không phải là Việt Nam trở nên lớn hơn, mà là thị trường Việt Nam trở nên đầu tư được đối với dòng vốn toàn cầu. Kỳ rà soát FTSE tháng 3/2027 sẽ là phép thử quan trọng cho luận điểm này” - các chuyên gia từ SSI Research nhấn mạnh./.