Phía sau nhiều vụ án hình sự từ những mâu thuẫn vặt của thanh thiếu niên

Thời gian qua, tại tỉnh Quảng Ngãi ghi nhận một số vụ các nhóm thanh thiếu niên xảy ra ẩu đả, đánh nhau, thậm chí có người tử vong. Nguyên nhân các vụ việc trong đó phần lớn đều xuất phát từ những lý do nhỏ nhặt, vặt vãnh.

Mâu thuẫn nhỏ, hậu quả lớn

Đầu tháng 3, mẹ của em NBHK (17 tuổi, trú xã Tư Nghĩa) lặng lẽ đến cơ quan công an làm thủ tục báo tử cho con trai. Nỗi đau mất con đến từ một mâu thuẫn tưởng chừng rất nhỏ, nhưng lại khép lại bằng bi kịch không thể cứu vãn.

Trước đó, rạng sáng 4-3, tại đường Lê Thánh Tôn (phường Cẩm Thành), sau khi xảy ra mâu thuẫn tại một quán nhậu, một nhóm thanh niên đã mang theo hung khí đi tìm đối thủ. Trên đường, nhóm này tiếp tục khiêu khích, dẫn đến xung đột với 2 người khác, trong đó có K. Trong lúc kích động, các đối tượng truy đuổi, tấn công khiến K tử vong trên đường đi cấp cứu.

Công an điều tra một vụ ẩu đả xuất phát từ các thanh thiếu niên.

Một vụ việc khác, tối 27-2, tại quán ăn trên địa bàn phường Cẩm Thành, chỉ vì lời qua tiếng lại, 2 nhóm thanh niên đã thách thức, hẹn đánh nhau. Sau đó, một người về nhà lấy dao, rủ thêm người quay lại “giải quyết” mâu thuẫn. Hậu quả, một người tử vong, một người bị thương nặng.

Không dừng ở các va chạm cá nhân, nhiều vụ việc còn biến thành “hỗn chiến” tập thể. Điển hình là vụ ẩu đả trên đường Nguyễn Nghiêm (phường Cẩm Thành) hồi tháng 10-2025 với sự tham gia của 19 thanh thiếu niên, nhiều người trong độ tuổi 16–18. Các nhóm sử dụng xe máy chạy vòng quanh khiêu khích, rồi dùng hung khí lao vào tấn công, gây náo loạn khu dân cư.

Khoảng trống kỹ năng và tác động từ mạng xã hội

Theo Trung tá Lê Quang Đình, Phó Trưởng Công an phường Cẩm Thành, các vụ việc gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích gần đây đều có điểm chung là người vi phạm còn rất trẻ, thậm chí có trường hợp chưa đủ 16 tuổi.

Một nhóm 7 thanh niên ép xe, dùng rựa chém người tử vong bị bắt giữ.

Đáng lo ngại, hành vi bạo lực và cách ứng xử thiếu kiểm soát cảm xúc đang xuất hiện ngày càng nhiều ở một bộ phận thanh thiếu niên. Nhiều vụ việc bắt nguồn từ mâu thuẫn nhỏ nhưng do thiếu kỹ năng xử lý tình huống đã dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.

Nếu trước đây các hành vi vi phạm chủ yếu xuất phát từ tụ tập trực tiếp, thì hiện nay, mạng xã hội đang trở thành “chất xúc tác” nguy hiểm. Những nội dung bạo lực, các “thử thách” mang tính kích động trên các nền tảng trực tuyến dễ tạo tâm lý bắt chước trong giới trẻ.

Một bộ phận thanh thiếu niên coi việc thể hiện hành vi lệch chuẩn là cách gây chú ý, “câu like”, khẳng định bản thân. Trong khi đó, nhận thức về đúng - sai và hậu quả pháp lý ở lứa tuổi này còn hạn chế.

Theo ông Đoàn Nhật Nam, trợ giúp viên pháp lý, người chưa thành niên đang trong giai đoạn phát triển tâm sinh lý, dễ mất cân bằng cảm xúc, có phản ứng nóng nảy. Nếu thiếu sự quan tâm, định hướng từ gia đình và xã hội, nguy cơ lệch chuẩn hành vi là rất lớn.

Các chuyên gia cho rằng, để hạn chế tình trạng này, gia đình cần đóng vai trò nền tảng trong giáo dục con em. Nhà trường cần tăng cường dạy kỹ năng sống, kiểm soát cảm xúc. Đồng thời, xã hội cần tạo môi trường lành mạnh để thanh thiếu niên tham gia các hoạt động tích cực...

NGUYỄN YÊN