Phó Chủ tịch Quốc hội: Phát triển kinh tế di sản, các sản phẩm du lịch mang giá trị văn hóa

Chiều 18.10, tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 2, Quốc hội thảo luận tại Tổ về tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2026 và dự kiến kế hoạch năm 2027.

Gắn kết giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, xã hội

Nêu ý kiến thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cho biết, đây là năm bản lề thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và là giai đoạn chuyển giao nhiệm kỳ trong bối cảnh thế giới diễn biến hết sức phức tạp tác động tới kinh tế trong nước.

Việc Việt Nam giữ vững ổn định và đạt nhiều kết quả quan trọng trong 9 tháng qua được quốc tế đánh giá cao. Điển hình như việc điều hành giá xăng dầu linh hoạt, nhạy bén và quyết đoán giúp duy trì mặt bằng giá ổn định so với nhiều quốc gia trong khu vực.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh phát biểu. Ảnh: Quốc hội

Bên cạnh đó, cần nhấn mạnh sự chuyển biến mạnh mẽ về tư duy phát triển, đặc biệt là việc hoàn thiện thể chế, cải cách thủ tục hành chính, phát triển kết cấu hạ tầng, khoa học, công nghệ tổ chức bộ máy. Điều này sẽ làm thay đổi lớn kết quả phát triển kinh tế - xã hội trong năm 2026 và những năm tiếp theo.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cũng đề nghị Báo cáo của Chính phủ cần làm rõ hơn yêu cầu gắn kết giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, xã hội và nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.

Theo đó, Báo cáo thẩm tra cho thấy, tỉ lệ thất nghiệp trong thanh niên (15 - 24 tuổi) 9 tháng đầu năm 2026 là 8,87%; lao động có việc làm phi chính thức chiếm tỉ lệ lớn (61%); tỉ lệ lao động chỉ chiếm 29,9%. Điều này đặt ra yêu cầu quan tâm hơn đến chất lượng lao động, việc làm, khả năng tham gia thị trường lao động.

Chính phủ cần chỉ đạo gắn kết chặt chẽ hơn giữa giáo dục, đào tạo nghề với nhu cầu doanh nghiệp, đặc biệt đối với các ngành nghề mới; chú trọng đào tạo lại, chuyển đổi nghề nghiệp và nâng cao chất lượng việc làm cho thanh niên.

Phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế di sản

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị tiếp tục làm rõ hơn một số nhiệm vụ được nêu trong dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về các vấn đề trọng tâm, nguồn lực, nhất là các vấn đề về dân sinh, cấp thiết.

Đồng thời, cập nhật, hoàn thiện các quy định tại Nghị quyết Kỳ họp gắn với việc triển khai Nghị quyết 30 và Kết luận số 105-KL/TW năm 2026 của Trung ương về thu hút, trọng dụng nhân tài, trong đó Nghị quyết đã đề cập đầy đủ, toàn diện 7 khâu (từ phát hiện, thu hút, trọng dụng, giữ chân đến phát triển hệ sinh thái nhân tài). Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh: "Vấn đề then chốt hiện nay là khâu tổ chức thực hiện như thế nào?"

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý các giải pháp về phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế di sản. Thực tế cho thấy, mặc dù lượng khách du lịch tăng cao nhưng tỉ lệ chi tiêu của du khách còn thấp. Các địa phương cần quan tâm phát triển các sản phẩm đặc trưng, quà tặng du lịch mang giá trị văn hóa để kích cầu tiêu dùng và lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý các giải pháp về phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế di sản. Ảnh: Quốc hội

Về trách nhiệm tổ chức thực hiện, Phó Chủ tịch Quốc hội cho rằng, cần cụ thể hóa hơn nữa tại dự thảo Nghị quyết theo tinh thần "6 rõ": rõ cơ quan chủ trì, rõ người chịu trách nhiệm, rõ thời hạn hoàn thành, rõ nguồn lực thực hiện, rõ kết quả cần đạt được và rõ cơ chế kiểm tra, đánh giá.

Cùng với đó, cần đo lường hiệu quả thực thi bằng các số liệu cụ thể về thời gian rút ngắn thủ tục, chi phí giảm thiểu cho người dân, doanh nghiệp và tiến độ xử lý các dự án tồn đọng, nguồn lực đã đưa vào sử dụng như thế nào...  

Hoàn thiện chính sách thuế đối với nhà, đất

Đối với dự toán ngân sách năm 2027, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ cơ sở xác định mục tiêu tăng thu, nhất là mức độ phụ thuộc vào các khoản thu không thường xuyên, trong đó có thu từ đất.

Đây là nguồn lực lớn nhưng phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện pháp lý, giải phóng mặt bằng, giao đất, đấu giá và khả năng nộp tiền của nhà đầu tư. Do đó, cần đánh giá sát khả năng thực hiện, xác định cụ thể các dự án đủ điều kiện và thời điểm dự kiến thu được tiền, đồng thời tính toán phương án ứng phó với nguy cơ hụt thu.

Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, dự toán thu không sát thực tế sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến phương án phân bổ ngân sách, dẫn đến tình trạng dự kiến chi nhưng không có nguồn bảo đảm.

Vì vậy, cần phân tích rõ khả năng duy trì nguồn thu từ sản xuất, kinh doanh, đất đai, tài sản và các khoản thu không thường xuyên; tính đầy đủ tác động của chính sách thuế.

Các địa phương dự kiến thu lớn từ đất cần chủ động phương án xử lý khi nguồn thu không đạt dự toán, xác định nhiệm vụ chi được bảo đảm và những nhiệm vụ cần giãn tiến độ. Về lâu dài, cần hoàn thiện chính sách thuế đối với nhà, đất nhằm tạo nguồn thu ổn định.

Trong dự thảo Nghị quyết về dự toán ngân sách nhà nước năm 2027, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh đề nghị cân nhắc bổ sung yêu cầu theo dõi riêng tiến độ các nguồn thu lớn, kịp thời xử lý nguy cơ hụt thu, tránh bị động trong điều hành.

Đồng thời, cần làm rõ cơ cấu chi tăng thêm từ dư địa tài khóa, triệt để tiết kiệm chi thường xuyên, tập trung vốn cho các dự án đủ điều kiện, có khả năng giải ngân và bảo đảm kỷ luật tài khóa.

Quang cảnh phiên thảo luận. Ảnh: Quốc hội

Về yêu cầu tiết kiệm chi đầu tư công và chi thường xuyên trong dự thảo Nghị quyết, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh cơ bản thống nhất với mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, cần làm rõ phạm vi, căn cứ tính toán, số tiền tương ứng và phương thức phân bổ lại nguồn tiết kiệm; phân biệt giữa việc giữ lại một phần vốn trước khi giao dự toán với khoản tiết kiệm thực tế thông qua rà soát chi phí.

Trong đó, đối với chi thường xuyên, cần phân biệt rõ những khoản chi có thể cắt giảm, chế độ an sinh xã hội và kinh phí thiết yếu dành cho trường học, cơ sở y tế. Đồng thời, cần xác định rõ trách nhiệm bảo đảm kinh phí giữa cấp xã và cấp tỉnh trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương hiện nay, bảo đảm các cơ sở giáo dục có đủ nguồn lực hoạt động.

Đối với hệ thống y tế cơ sở, trạm y tế và y tế khu vực, việc bố trí kinh phí cũng cần được tính toán kỹ lưỡng.

Phó Chủ tịch Quốc hội dẫn thực tế sau sắp xếp, sáp nhập, có trường học quy mô hơn 100 lớp, với nhiều điểm trường, đặt ra yêu cầu lớn đối với công tác quản lý, điều hành. Vì vậy, trước khi triển khai các chủ trương sắp xếp, cần khảo sát, đánh giá kỹ, tránh tình trạng thực hiện rồi lại phải điều chỉnh…