Phó giáo sư qua đời, học trò công bố thư phản ánh bất cập trong đánh giá giảng viên

Bức thư 6 trang của phó giáo sư hé lộ những bất cập trong quản lý đại học

Theo SCMP, một giảng viên piano Trung Quốc qua đời sau khi phản ánh việc bị yêu cầu tự bỏ tiền túi để đáp ứng chỉ tiêu kinh phí nghiên cứu nhằm duy trì vị trí công tác tại trường đại học. Bức thư ông để lại, trong đó phản ánh những bất cập tại cơ sở này, đã được một học trò công bố với sự đồng ý của gia đình.

Ông Bạch Bảo Quốc, sinh năm 1972, là phó giáo sư tại Học viện Mỹ thuật Lỗ Tấn thuộc Đại học Diên An, tỉnh Thiểm Tây. Ông qua đời ngày 20/10, hưởng thọ 54 tuổi.

Ngày 3/11, bức thư dài 6 trang được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội, phản ánh tình trạng giảng viên phải tự bỏ tiền túi để hoàn thành chỉ tiêu kinh phí nghiên cứu, trong khi một số nhân viên vẫn nhận lương dù không thực hiện nhiệm vụ.

Tối 4/11, Sở Giáo dục tỉnh Thiểm Tây cho biết đã thành lập tổ điều tra liên ngành để xác minh những vấn đề được phản ánh trong thư. Cơ quan này khẳng định sự việc sẽ được xử lý theo quy định pháp luật.

Phó giáo sư, giảng viên piano Bạch Bảo Quốc qua đời ở tuổi 54. Ảnh: Sina

Theo China Newsweek, trưa 20/10, khi gia đình đang nghỉ ngơi, ông Bạch đặt thẻ ngân hàng cùng một số đồ dùng cá nhân lên gối của vợ, rồi một mình bắt taxi đến một địa điểm tại Diên An. Ông được phát hiện đã qua đời tại đây.

Theo hồ sơ trên website nhà trường, ông Bạch tốt nghiệp Nhạc viện Vũ Hán, có hơn 30 năm giảng dạy piano, từng làm giám khảo nhiều cuộc thi âm nhạc và có hơn 10 công trình nghiên cứu được công bố. Ông cũng nhiều lần được trường khen thưởng vì thành tích hướng dẫn luận văn, luận án.

Giảng viên phải tự bỏ tiền để đáp ứng chỉ tiêu nghiên cứu

Trong thư, ông Bạch cho biết trường áp chỉ tiêu cứng đối với giảng viên về huy động kinh phí nghiên cứu từ doanh nghiệp và công bố bài báo khoa học. Do khó đáp ứng yêu cầu, nhiều người phải tự bỏ tiền túi, chuyển tiền qua một công ty đối tác, sau đó nhận lại khoản tiền này thông qua các kênh tài chính của trường. Theo ông, đây là cách làm gian dối nhằm tạo hồ sơ hoàn thành chỉ tiêu kinh phí.

"Tôi là giảng viên piano tại Đại học Diên An, đảm nhiệm công tác giảng dạy và biểu diễn nghệ thuật. Nhiệm vụ cốt lõi của vị trí này là giảng dạy trên lớp, biểu diễn trên sân khấu và đào tạo tài năng nghệ thuật", ông viết.

Ông cho biết do ông không chấp nhận hệ thống đánh giá trên, tháng 9/2025, phòng nhân sự của trường thông báo ông có nguy cơ bị hạ chức danh và thay đổi hợp đồng vì không đạt chỉ tiêu công việc.

Nhà trường yêu cầu ông khắc phục trong thời hạn nhất định, trong đó phải tự bỏ 150.000 nhân dân tệ (khoảng 578 triệu đồng) để đáp ứng chỉ tiêu kinh phí dự án nghiên cứu và 50.000 nhân dân tệ để đáp ứng chỉ tiêu công bố bài báo khoa học.

Ông Bạch cho rằng cách làm này vi phạm liêm chính học thuật và các quy định hiện hành, khiến bản thân rơi vào trạng thái "mâu thuẫn nội tâm sâu sắc".

Khoản kinh phí nói trên thường được cấp cho các dự án nghiên cứu do doanh nghiệp hoặc tổ chức bên ngoài đặt hàng, nhằm thúc đẩy hợp tác giữa trường đại học với các đơn vị này. Tuy nhiên, tình trạng giảng viên phải tự bỏ tiền túi để tạo lập các thỏa thuận hợp tác nhằm đáp ứng chỉ tiêu được cho là khá phổ biến.

Khảo sát đăng trên báo Chinese Social Sciences Today hồi tháng 8 cho thấy, trong số 117 giảng viên đại học tham gia, gần 90% biết về tình trạng đồng nghiệp phải tự bỏ tiền túi để thực hiện các dự án hợp tác với doanh nghiệp nhằm đáp ứng chỉ tiêu.

Bài báo nhận định một số trường đại học liên tục tăng tỷ trọng kinh phí này trong hệ thống đánh giá, "bỏ qua sự khác biệt về nguồn lực giữa các ngành đào tạo và các loại hình cơ sở giáo dục".

Bức thư cũng cho biết Đại học Diên An yêu cầu tất cả giáo sư phải công bố một số lượng bài báo nhất định trong mỗi nhiệm kỳ hợp đồng. Vì vậy, nhiều giảng viên phải tự bỏ tiền để có bài được đăng, đáp ứng tiêu chí đánh giá.

Ngoài ra, ông Bạch cáo buộc một số nhân viên nghỉ việc trong thời gian dài, không thực hiện nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu hay quản lý nhưng vẫn được đánh giá đạt yêu cầu, không bị ảnh hưởng đến lương và thưởng theo hiệu suất.