Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Phải tập trung thực hiện tốt việc kiểm soát giá những tháng cuối năm

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng, Trưởng Ban Chỉ đạo điều hành giá chủ trì cuộc họp đánh giá kết quả công tác quản lý, điều hành giá 8 tháng đầu năm 2026 - Ảnh: chinhphu.vn/Đức Tuân

Cuộc họp có sự tham dự của các thành viên Ban Chỉ đạo và được kết nối trực tuyến đến 34 tỉnh, thành phố.

Trình bày báo cáo tóm tắt tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận cho biết, CPI bình quân 8 tháng tăng 4,45%, tiệm cận mục tiêu kiểm soát lạm phát năm 2026. Mặt bằng giá biến động theo từng giai đoạn: Tăng trong tháng 2 đến tháng 4 do yếu tố mùa vụ và giá năng lượng, nguyên vật liệu tăng; hạ nhiệt trong tháng 5 đến tháng 7 nhờ giá lương thực, thực phẩm và nhiên liệu giảm; tháng 8 CPI tăng 0,47% do giá xăng dầu tăng trở lại, trong khi chi phí sản xuất, vận chuyển và đầu vào vẫn gây áp lực lên mặt bằng giá.

Trước tác động của xung đột tại Trung Đông làm giá dầu và chi phí vận tải tăng mạnh, Chính phủ đã chủ động thực hiện các biện pháp bình ổn thị trường, kiểm soát giá cả và duy trì chính sách miễn, giảm thuế, phí đối với xăng dầu nhằm giảm áp lực chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và người dân. Nhờ đó, thị trường hàng hóa trong nước vẫn cơ bản ổn định, nguồn cung được bảo đảm, góp phần kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô trong 8 tháng đầu năm 2026.

Hai kịch bản lạm phát năm 2026

Theo đánh giá của Bộ Tài chính, mặt bằng giá trong 4 tháng cuối năm tiếp tục chịu áp lực từ cả bên ngoài và trong nước.

Trên thế giới, diễn biến địa chính trị, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, có thể tác động đến giá năng lượng, chi phí vận tải và nguyên vật liệu nhập khẩu, qua đó gây áp lực lên lạm phát nhập khẩu.

Trong nước, việc đẩy mạnh đầu tư công và nhu cầu xây dựng tăng trong những tháng cuối năm có thể làm tăng nhu cầu vật liệu xây dựng, máy móc, thiết bị và một số nguyên liệu đầu vào. Nhu cầu tiêu dùng dịp cuối năm, cùng tác động của thiên tai, dịch bệnh và việc thực hiện lộ trình tính đúng, tính đủ đối với một số dịch vụ do Nhà nước quản lý cũng là những yếu tố có thể gây sức ép lên mặt bằng giá.

Ở chiều ngược lại, áp lực lạm phát được hỗ trợ giảm bớt nhờ các chính sách giảm thuế, phí, lệ phí; điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt; nguồn cung lương thực, thực phẩm trong nước cơ bản ổn định.

Bộ Tài chính cập nhật 2 kịch bản lạm phát năm 2026, với mức tăng trong khoảng 4,5% và 5%. Ngân hàng Nhà nước Việt Nam dự báo lạm phát bình quân năm 2026 tăng trong khoảng 4,5-5,0% (nằm trong miền 5% ±0,5). Các tổ chức quốc tế dự báo lạm phát bình quân của Việt Nam tăng khoảng 3,8-5,2%.

Tại cuộc họp, đại diện các bộ, ngành đã trao đổi, đánh giá tình hình, diễn biến giá cả thời gian qua và các giải pháp điều hành giá trong thời gian tới.

Lãnh đạo các bộ, ngành, địa phương phát biểu - Ảnh: chinhphu.vn/Đức Tuân

Các ý kiến cho rằng, cần tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo sớm các yếu tố gây áp lực lạm phát; tiếp tục điều hành chính sách tài khóa theo hướng chặt chẽ, hiệu quả; điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp đồng bộ; điều hành giá các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo lộ trình phù hợp; tăng cường truyền thông và minh bạch thông tin giá.

Áp lực lạm phát còn lớn

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, công tác quản lý, điều hành giá trong 8 tháng đầu năm 2026 diễn ra trong bối cảnh nhiều biến động, thách thức. Kinh tế thế giới tăng trưởng chậm, không đồng đều; lạm phát, căng thẳng thương mại và điều kiện tài chính quốc tế diễn biến phức tạp. Xung đột tại Trung Đông, gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz và các chính sách thuế mới của Hoa Kỳ làm gia tăng giá năng lượng, chi phí vận tải, sản xuất và bất định đối với thương mại, đầu tư toàn cầu.

Trong nước, từ tháng 3, giá năng lượng tăng, vận tải logistics gián đoạn và chi phí đầu vào cao đã tác động đến giá và nguồn cung các nhóm hàng thiết yếu. Từ nửa cuối tháng 6, nguồn cung và giá xăng dầu ổn định hơn, góp phần hạ nhiệt giá một số hàng hóa, dịch vụ quan trọng, nhất là nhóm giao thông.

Phó Thủ tướng nêu rõ, những tháng còn lại của năm, kinh tế thế giới tiếp tục chịu nhiều tác động bất lợi, ảnh hưởng tiêu cực đến giá cả và gây áp lực lên lạm phát. Bên cạnh tác động từ bên ngoài, việc đẩy mạnh giải ngân đầu tư công, thúc đẩy các dự án, nhất là các dự án hạ tầng trọng điểm, sẽ làm tăng nhu cầu về điện, vật liệu xây dựng, nhiên liệu và các nguyên vật liệu đầu vào.

Về nhiệm vụ, giải pháp điều hành những tháng còn lại của năm 2026, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu vừa thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, vừa phải thực hiện tốt việc kiểm soát lạm phát. Qua đó, ổn định kinh tế vĩ mô, bởi "ổn định kinh tế vĩ mô thì chúng ta mới có thể tăng trưởng nhanh và bền vững".

Phó Thủ tướng lưu ý các bộ, ngành, địa phương phải tập trung thực hiện tốt việc kiểm soát giá - Ảnh: chinhphu.vn/Đức Tuân

Tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp

Cho rằng dư địa về CPI trong những tháng còn lại của năm gần như không còn, Phó Thủ tướng lưu ý các bộ, ngành, địa phương phải tập trung thực hiện tốt việc kiểm soát giá.

Phó Thủ tướng giao Bộ Tài chính chủ trì theo dõi sát diễn biến CPI, tổng hợp số liệu của các bộ, ngành về diễn biến giá thị trường các mặt hàng thiết yếu; thường xuyên cập nhật các kịch bản lạm phát theo từng quý và cả năm. Chủ trì tham mưu cho Ban Chỉ đạo điều hành giá và Chính phủ các giải pháp điều hành giá phù hợp với diễn biến kinh tế trong nước và quốc tế. Tiếp tục triển khai hiệu quả các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp nhằm giảm chi phí đầu vào cho doanh nghiệp và hỗ trợ đời sống người dân.

Cùng với đó, Bộ Tài chính phối hợp với các bộ, ngành để nghiên cứu những mặt hàng hiện nay phụ thuộc vào giá thế giới, từ đó xây dựng các chính sách cần thiết để hỗ trợ người dân.

Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa để kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Theo dõi sát diễn biến tỉ giá, lãi suất, tín dụng, cung tiền và dòng vốn quốc tế; chủ động các giải pháp hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu.

Điều tiết tăng trưởng tín dụng phù hợp với khả năng hấp thụ vốn của nền kinh tế; tập trung vốn tín dụng cho sản xuất, kinh doanh, xuất khẩu, nông nghiệp, công nghiệp chế biến, chế tạo và các lĩnh vực ưu tiên. Tăng cường kiểm tra, giám sát hoạt động thị trường ngoại hối, xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm giữ ngoại tệ gây bất ổn thị trường.

Bộ Công Thương chủ trì theo dõi sát diễn biến giá dầu thô, xăng dầu thành phẩm, khí hóa lỏng, than và các năng lượng chủ chốt trên thị trường thế giới. Điều hành giá thị trường xăng dầu trong nước bám sát các chỉ đạo về nguồn cung, điều hành giá theo các nghị định và Nghị quyết số 36 ngày 6/3/2026 của Chính phủ.

Chỉ đạo các doanh nghiệp đầu mối bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng, không để xảy ra tình trạng đứt gãy nguồn cung hoặc găm hàng chờ tăng giá.

Chủ trì điều hòa cung cầu hàng hóa thiết yếu trên phạm vi cả nước, bảo đảm cân đối cung cầu các mặt hàng chiến lược trong mọi tình huống. Chủ động công tác dự trữ xăng dầu để linh hoạt điều tiết và bình ổn thị trường khi phát sinh biến động hoặc gián đoạn nguồn cung. Tăng cường kiểm tra, giám sát việc kê khai giá, niêm yết giá đối với các mặt hàng thuộc phạm vi quản lý.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường theo dõi sát diễn biến sản xuất, cung cầu và giá cả các mặt hàng lương thực, thực phẩm thiết yếu như lúa gạo, thịt lợn, gia cầm, thủy sản, rau quả. Chủ động các phương án bảo đảm nguồn cung thực phẩm trong mọi tình huống, không để xảy ra thiếu hụt nguồn cung cục bộ gây biến động giá bất thường.

Theo dõi, quản lý giá thức ăn chăn nuôi, phân bón, vật tư nông nghiệp; chủ động tham mưu các giải pháp ổn định nguồn cung và giá cả. Phối hợp với Bộ Công Thương điều tiết hợp lý giữa nhu cầu tiêu dùng trong nước và xuất khẩu đối với các mặt hàng nông sản chiến lược.

Bộ Xây dựng chủ trì theo dõi, đánh giá diễn biến giá vật liệu xây dựng, giá nhà ở, bất động sản và chi phí xây dựng. Chủ động đề xuất các giải pháp bình ổn thị trường vật liệu xây dựng. Chỉ đạo các địa phương nâng cao chất lượng công bố giá vật liệu xây dựng, xử lý kịp thời tình trạng đầu cơ, găm hàng hoặc thao túng giá vật liệu xây dựng. Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá đối với các doanh nghiệp kinh doanh vận tải và dịch vụ logistics; kiểm tra việc kê khai giá, niêm yết giá và thực hiện giá cước theo quy định. Yêu cầu các doanh nghiệp vận tải điều chỉnh giảm giá cước tương ứng khi chi phí nhiên liệu giảm, bảo đảm phản ánh đúng biến động chi phí đầu vào.

Kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp lợi dụng biến động giá xăng dầu để tăng giá cước bất hợp lý hoặc chậm điều chỉnh giảm giá cước khi giá nhiên liệu giảm.

Bộ Y tế theo dõi chặt chẽ diễn biến giá thuốc, vật tư y tế, hóa chất xét nghiệm, thiết bị y tế và dịch vụ khám, chữa bệnh. Bảo đảm đầy đủ nguồn cung thuốc, vật tư y tế phục vụ nhu cầu khám, chữa bệnh của người dân với giá hợp lý. Xây dựng lộ trình điều chỉnh giá dịch vụ y tế phù hợp với mục tiêu kiểm soát lạm phát và khả năng chi trả của người dân. Tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động kê khai giá, niêm yết giá thuốc, vật tư y tế; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về giá.

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch theo dõi diễn biến giá các dịch vụ lưu trú, du lịch, lữ hành tại các địa bàn trọng điểm du lịch; phối hợp với các địa phương kiểm soát tình trạng tăng giá bất hợp lý trong các dịp lễ và mùa du lịch cao điểm. Tăng cường công tác truyền thông, cung cấp thông tin đầy đủ, minh bạch nhằm ổn định tâm lý thị trường và kiểm soát kỳ vọng lạm phát.

Bộ Giáo dục và Đào tạo, chỉ đạo cung ứng đủ sách giáo khoa để phụ huynh và học sinh dễ dàng tiếp cận, mua sách với giá không cao hơn giá niêm yết in trên bìa. Tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi bán cao hơn giá niêm yết.

UBND các tỉnh, thành phố chủ động triển khai các chương trình bình ổn thị trường phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương. Theo dõi sát diễn biến cung cầu và giá cả các mặt hàng thiết yếu trên địa bàn; kịp thời có biện pháp xử lý các hiện tượng tăng giá bất thường.

Tăng cường thanh tra, kiểm tra việc chấp hành pháp luật về giá; xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá, lợi dụng thiên tai, dịch bệnh hoặc biến động thị trường để trục lợi. Chủ động xây dựng phương án bảo đảm cung ứng hàng hóa thiết yếu trong mùa mưa bão, thiên tai và các tình huống khẩn cấp.

Các bộ, cơ quan, địa phương liên quan tăng cường theo dõi diễn biến giá các mặt hàng thiết yếu, nhất là các mặt hàng có tác động đến đời sống nhân dân và CPI; yêu cầu các doanh nghiệp thực hiện đúng các quy định về kê khai giá, niêm yết giá, công khai thông tin về giá và chủ động rà soát cơ cấu chi phí để điều chỉnh giá bán phù hợp với biến động của các yếu tố đầu vào.

Các bộ, cơ quan Trung ương có cơ sở giáo dục trực thuộc và UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ quan, đơn vị liên quan và các cơ sở giáo dục trực thuộc bố trí đầy đủ, kịp thời kinh phí thực hiện chính sách miễn, giảm học phí, hỗ trợ học phí, hỗ trợ chi phí học tập tại địa phương theo quy định tại Nghị định số 238.

Khuyến khích các địa phương chủ động sử dụng ngân sách địa phương và các nguồn lực hợp pháp khác theo quy định để hỗ trợ thiết thực cho học sinh trong năm học mới, nhất là học sinh ở vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn. Các khu công nghiệp, khu chế xuất tập trung hỗ trợ bữa ăn bán trú, thiết bị, đồ dùng học tập và phương tiện đi lại cho học sinh.

Thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật đối với các khoản thu trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo; công khai các khoản thu, chi trong nhà trường; không lạm dụng xã hội hóa giáo dục làm tăng các khoản đóng góp của phụ huynh hoặc thay cho phần ngân sách phải bảo đảm.

Triển khai nghiêm túc, quyết liệt các chỉ đạo nêu trên và báo cáo kết quả thực hiện định kỳ hằng tháng, hằng quý về Bộ Tài chính để tổng hợp, báo cáo Ban Chỉ đạo điều hành giá theo quy định.

Phó Thủ tướng nêu rõ, với yêu cầu, nhiệm vụ đặt ra về kiểm soát CPI từ nay đến cuối năm, Ban Chỉ đạo điều hành giá sẽ họp với các địa phương hằng tháng để kiểm soát giá cả.