[Phóng sự ảnh]: Hội thảo khoa học quốc gia hiến kế mô hình phát triển mới cho Việt Nam

TS. Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; GS. TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, và đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hải Phòng tại sự kiện.

Triển khai Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và nhiệm vụ được Bộ Chính trị giao, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đang chủ trì, phối hợp các ban, bộ, ngành trung ương và cơ quan liên quan xây dựng Đề án “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” trình Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

Để cung cấp luận cứ phục vụ xây dựng Đề án, Ban Chính sách, chiến lược Trung ương phối hợp cùng Học Viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương, Thành ủy Hải Phòng, Tạp chí Cộng sản, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia sự thật và Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam tổ chức Hội thảo khoa học quốc gia với chủ đề “Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số” vào sáng ngày 26 tháng 5 năm 2026 tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn, Phường Thủy Nguyên, TP. Hải Phòng.

Hội thảo có sự tham dự và chủ trì của: Đồng chí Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; Đồng chí Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Đồng chí Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị Khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương; Đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng; Đồng chí Dương Trung Ý, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Biên tập Tạp chí Cộng sản; Đồng chí Vũ Trọng Lâm, Giám đốc Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật; và đại diện Lãnh đạo Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam.

Với mục đích cung cấp luận cứ khoa học cho quá trình xây dựng Đề án Đổi mới mô hình phát đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, hội thảo sẽ thảo luận, đánh giá toàn các nội dung chính sau:

(i) Làm rõ cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế về mô hình phát triển quốc gia; về đổi mới mô hình phát triển quốc gia dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số;

(ii) Làm rõ chủ trương, đường lối của Đảng về mô hình phát triển đất nước qua 40 năm Đổi mới; về chủ trương, đường lối của Đảng trong Văn kiện Đại hội XIV về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, đối ngoại và hội nhập quốc tế);

(iii) Làm rõ thực trạng đổi mới mô hình phát triển của Việt Nam qua 40 năm Đổi mới, các kết quả đạt được, tồn tại, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm về đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (trên các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường, đối ngoại và hội nhập quốc tế);

(iv) Làm rõ kinh nghiệm của các địa phương tiêu biểu trong cả nước, trong đó có Thành phố Hải Phòng về đổi mới mô hình phát triển; các mô hình mới, cách làm hay về các lĩnh vực phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại và hội nhập quốc tế …. để thực hiện mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và bao trùm;

(v) Phân tích bối cảnh quốc tế và trong nước; phân tích xu thế, dự báo chiến lược và định hướng tương lai Việt Nam đến năm 2045;

(vi) Xác lập những nội dung chủ yếu của mô hình phát triển đất nước giai đoạn 2026-2045 (về triết lý, nền tảng, trụ cột, động lực, cơ chế vận hành…). Đề xuất những quan điểm, mục tiêu, lộ trình, nhiệm vụ và giải pháp đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số để chuyển đổi thành công sang mô hình phát triển mới, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam trở thành nước phát triển, có thu nhập cao.

TS. Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương (người đứng thứ 5 từ trái sang); PGS.TS Đoàn Minh Huấn, Ủy viên Bộ Chính trị, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (người đứng thứ 4 từ trái sang); GS. TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương (người thứ 4 từ phải sang), và đồng chí Lê Ngọc Châu, Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội Thành phố Hải Phòng (người thứ 3 từ phải sang) cùng các đại biểu chụp ảnh lưu niệm trước phiên khai mạc.

Hội thảo có sự tham dự và đồng chủ trì của các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: TS. Nguyễn Thanh Nghị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương; PGS. TS Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh; Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương Nguyễn Xuân Thắng; GS.TS. Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, cùng các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng, các đồng chí lãnh đạo Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật, Lãnh đạo Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam.

Hội thảo có sự phối hợp chuyên môn của Tạp chí Cộng sản, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật và Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam và Tạp chí Kinh tế Việt Nam.

Hội thảo còn có sự tham gia, đóng góp ý kiến của gần 300 đại biểu là đại diện các Ban, Bộ, ngành Trung ương, các Ủy ban của Quốc hội, Hội đồng lý luận Trung ương; các địa phương; các Viện Nghiên cứu; các chuyên gia, nhà khoa học; các tổ chức quốc tế tại Việt Nam.

Phát biểu khai mạc và chỉ đạo hội thảo, TS. Nguyễn Thanh Nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương, cho rằng mô hình tăng trưởng hiện nay đang bộc lộ nhiều hạn chế khi còn phụ thuộc lớn vào vốn, lao động và khai thác tài nguyên; năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nền kinh tế chưa cao; năng lực đổi mới sáng tạo và làm chủ công nghệ còn hạn chế. Vì vậy, Đổi mới mô hình phát triển đất nước dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không chỉ là yêu cầu khách quan, mà còn là lựa chọn chiến lược có ý nghĩa quyết định đối với tương lai phát triển của đất nước.

Phát biểu đề dẫn cho hội thảo, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị khóa XIII, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải xác lập mô hình phát triển mới cho Việt Nam trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển nhanh, bền vững và tự chủ chiến lược.

Tại phiên tham luận chính, trong bài tham luận với chủ đề: "5 giải pháp để Việt Nam phát triển nhanh và bền vững 20 năm (2026-2045), trở thành nước giàu mạnh, phát triển bền vững, người dân hạnh phúc trong thế kỷ 21", GS.TS. Nguyễn Thiện Nhân, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ, nhấn mạnh rằng để định hình mô hình phát triển quốc gia trong thế kỷ 21, Việt Nam cần chủ động lựa chọn con đường phù hợp với điều kiện thực tiễn của mình, đồng thời quan sát, học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia khác.

Phát biểu chào mừng, ng Lê Ngọc Châu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy Hải Phòng, cho biết Hải Phòng hướng tới xây dựng trung tâm quốc tế về đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng khoa học công nghệ biển của cả nước. Tuy vậy, lãnh đạo Hải Phòng cũng nhìn nhận nhiều vấn đề mới đang đặt ra liên quan đến hoàn thiện thể chế phát triển khoa học công nghệ, cơ chế huy động nguồn lực, đào tạo và trọng dụng nhân lực chất lượng cao để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự trở thành động lực phát triển...

Là người đầu tiên trình bày tham luận tại phiên tham luận chính, GS.TS Hoàng Văn Cường, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam, nhận định đổi mới mô hình phát triển phải bắt đầu từ đổi mới quản trị quốc gia. Trong đó, quá trình tái cấu trúc bộ máy cần tiếp tục theo hướng tinh gọn, rõ đầu mối nhưng đồng thời phải bảo đảm phối hợp liên ngành, liên vùng để tránh tình trạng phân mảnh trong điều hành.

Với chủ đề: "Kỷ nguyên phát triển mới của Việt Nam: Xây dựng năng lực sản xuất thông qua khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo", à Francesca Nardini, Phó Trưởng Đại diện Thường trú Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), nhận định Việt Nam đã đạt được thành tựu phát triển “chưa từng có tiền lệ”, khi vừa duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế cao, vừa đưa hàng triệu người thoát nghèo trong khoảng thời gian tương đối ngắn. Đây là thành công mà không nhiều quốc gia trên thế giới có thể đạt được. Tuy nhiên mô hình phát triển dựa trên xuất khẩu, cùng lợi thế lao động giá rẻ... đã phát huy hiệu quả trong nhiều năm qua, nhưng sẽ khó tiếp tục tạo ra mức tăng trưởng hai con số trong tương lai.

Với sự chuẩn bị nội dung công phu, hàm lượng tri thức và tính thực tiễn cao, hội thảo được các chuyên gia, nhà khoa học đánh giá là diễn đàn học thuật có ý nghĩa quan trọng, góp phần cung cấp thêm cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc xây dựng mô hình phát triển mới của đất nước trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh công nghệ toàn cầu ngày càng sâu sắc.