Phụ nữ có nguy cơ chấn thương cao hơn khi xảy ra tai nạn

Ô tô đã trở nên an toàn hơn rất nhiều trong vài thập kỷ qua, nhưng theo một nghiên cứu mới từ Đại học Công nghệ Graz, phụ nữ vẫn chưa được hưởng lợi công bằng từ những tiến bộ đó.

Hình nộm thử nghiệm an toàn "không chuẩn" với phụ nữ là nguyên nhân khiến các mẫu xe chưa thể triển khai bảo vệ an toàn tối đa (Ảnh: Mercedes-Benz).

Nghiên cứu phát hiện ra, những người ngồi trên xe là nữ giới phải đối mặt với nguy cơ chấn thương cao hơn 60% trong các vụ tai nạn so với nam giới, dù phụ nữ thường liên quan đến các vụ va chạm ở tốc độ thấp hơn.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích dữ liệu tai nạn tại Áo từ 2012 - 2024, sau đó mô phỏng lại các vụ tai nạn trong thực tế bằng cách sử dụng các bài thử nghiệm va chạm và mô hình người (hình nộm). Phát hiện cho thấy, phụ nữ có tỷ lệ bị chấn thương nghiêm trọng ở vùng ngực, cột sống, tay và chân cao hơn đáng kể. Phụ nữ lớn tuổi là nhóm đối mặt với rủi ro lớn nhất.

Nguyên nhân chính được xác định là trong nhiều thập kỷ, các tiêu chuẩn an toàn phương tiện phần lớn được xây dựng dựa trên cơ thể nam giới. Ngay cả hình nộm mô phỏng nữ giới về cơ bản cũng chỉ là một phiên bản thu nhỏ từ hình nộm nam giới, đại diện cho một người phụ nữ có vóc dáng rất nhỏ nhắn. Theo nghiên cứu, 95% phụ nữ thực tế đều có thể trạng lớn hơn hình nhân đó.

Tuy nhiên, mọi thứ dường như đang thay đổi khi vào năm 2025, chính phủ Mỹ đã chính thức đưa vào sử dụng hình nộm thử nghiệm va chạm THOR-05F. Đây là một hình nộm nữ giới chi tiết hơn, được thiết kế dựa trên giải phẫu thực tế của phụ nữ thay vì chỉ đơn thuần là hình nộm thu nhỏ một hình nộm nam. Các cảm biến gắn trên hình nộm và các đặc tính cơ sinh học được cải tiến nhằm đo lường tốt hơn cách cơ thể phụ nữ phản ứng trong các vụ va chạm.

Việc áp dụng hình nộm phụ nữ được thiết kế riêng có vai trò quan trọng trong việc đánh giá, phát triển các công nghệ an toàn phù hợp hơn (Ảnh: Mercedes-Benz).

Các nhà nghiên cứu người Áo cho biết, thay đổi này rất cần thiết vì phụ nữ không đơn giản là những người đàn ông có kích thước nhỏ hơn. Những sự khác biệt về cấu trúc xương chậu, hình dáng lồng ngực, hình học vùng vai và chuyển động của cột sống đều có thể ảnh hưởng rõ rệt đến kết quả chấn thương trong các vụ tai nạn.

Nghiên cứu từ Đại học Công nghệ Graz cũng nhấn mạnh, vị trí ghế ngồi là một yếu tố tác động lớn.

Theo đó, phụ nữ có tỷ lệ ngồi ở ghế hành khách cao hơn. Trong khi hành khách phía trước thường ngả lưng nhiều hơn hoặc ngồi lùi xa hơn về phía sau so với người lái, điều này làm giảm hiệu quả hoạt động của túi khí và dây an toàn. Do vậy có thể làm tăng mức độ tiếp xúc với các rủi ro.

May mắn, các nhà sản xuất ô tô đã và đang phản hồi bằng các hệ thống hạn chế chấn thương thông minh hơn.

Ví dụ mẫu xe EX60 mới của Volvo sở hữu hệ thống dây đai an toàn đa thích ứng có khả năng giám sát kích thước, tư thế, vị trí ngồi của người trên xe và mức độ nghiêm trọng của vụ tai nạn theo thời gian thực. Hệ thống này sau đó sẽ điều chỉnh lực siết của dây an toàn một cách phù hợp, có thể làm giảm chấn thương cho những người ngồi có vóc dáng nhỏ hơn, đồng thời cải thiện khả năng bảo vệ cho các hành khách có thể trạng lớn hơn.

Công nghệ trên được đánh giá khác biệt với dây đai an toàn truyền thống, vốn thường chỉ hoạt động dựa trên một vài thiết lập siết cố định.

Kết hợp với việc thử nghiệm va chạm thực tế hơn, điều này cuối cùng có thể giúp an toàn phương tiện hiện đại bắt kịp với người thực sự đang ngồi bên trong ô tô.