'Phủ sóng' cảnh báo thông minh, làm chủ 'thời gian vàng' cứu hộ cứu nạn

Lấy phòng ngừa làm trọng tâm

Quá trình đô thị hóa mạnh mẽ tại Thủ đô những thập kỷ qua đã mang lại diện mạo khang trang, hiện đại. Tuy nhiên, mặt trái của sự phát triển "nóng" là sự tồn tại của hàng ngàn con ngõ sâu, hẻm nhỏ chằng chịt, nơi xe chữa cháy chuyên dụng hoàn toàn bất lực trong việc tiếp cận. Cùng với đó, tình trạng thiếu hụt các trụ nước cứu hỏa tại nhiều khu dân cư đông đúc đang tạo ra những "điểm mù" vô cùng nguy hiểm về an toàn phòng chống cháy nổ.

Những sự cố thương tâm xảy ra thời gian qua chính là hồi chuông cảnh tỉnh sâu sắc. Hầu hết các vụ hỏa hoạn gây hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản đều xuất phát từ việc phát hiện muộn và thông tin trình báo chậm trễ. Theo phương thức truyền thống, khi ngọn lửa bùng phát, người dân phải trải qua các bước: Nhận biết sự cố, hoảng loạn tìm cách thoát thân, rồi mới nhớ ra việc gọi điện thoại cho lực lượng 114. Quy trình thủ công này đã vô tình đánh mất đi những phút giây quý giá nhất để dập tắt ngọn lửa từ khi mới bắt đầu.

Trước thực trạng bức thiết đó, Kế hoạch số 101/KH-UBND không đơn thuần là một văn bản hành chính, mà là một mệnh lệnh chiến đấu mang tính thời đại. Việc bắt buộc trang bị, lắp đặt hệ thống truyền tin báo sự cố đối với các cơ sở thuộc diện quản lý, đặc biệt là nhà ở khu vực không bảo đảm giao thông và nguồn nước, là bước đi mang tính đột phá nhằm khắc phục triệt để những bất cập tồn đọng, lấy phòng ngừa làm trọng tâm.

Lực lượng chức năng kiểm tra công tác phòng cháy chữa cháy tại các khu dân cư. Ảnh: PV

Trọng tâm của chủ trương mới nằm ở việc số hóa và tự động hóa toàn bộ quy trình cảnh báo. Thay vì phụ thuộc vào yếu tố con người, thiết bị truyền tin báo cháy hoạt động dựa trên nguyên lý cảm biến thông minh. Ngay khi phát hiện sự gia tăng bất thường về nhiệt độ hoặc khói, hệ thống sẽ tự động kích hoạt và truyền tín hiệu khẩn cấp thẳng về hệ thống dữ liệu dùng chung của cơ quan Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy và Cứu nạn cứu hộ thành phố, mà không cần bất kỳ thao tác bấm nút gọi nào từ phía người dân.

Sự ưu việt của giải pháp này nằm ở tốc độ và sự chuẩn xác. Dữ liệu truyền về trung tâm chỉ huy không chỉ có âm thanh báo động mà còn cung cấp định vị tọa độ chính xác, sơ đồ mặt bằng cơ sở, và thông tin về các nguồn nước chữa cháy gần nhất. Từ những dữ liệu sống này, bộ phận điều phối có thể lập tức vạch ra phương án tiếp cận tối ưu, huy động đúng và đủ lực lượng, phương tiện di chuyển theo tuyến đường ngắn nhất.

Trong công tác cứu hỏa, 3 đến 5 phút đầu tiên kể từ khi phát sinh nguồn nhiệt được định nghĩa là "thời gian vàng". Việc áp dụng công nghệ đã giúp rút ngắn tối đa độ trễ thông tin, trao cho lực lượng chuyên trách đặc quyền làm chủ khoảng thời gian sinh tử này, từ đó ngăn chặn nguy cơ cháy lan, cháy lớn.

Lấy phòng ngừa là chính, lấy công nghệ làm mũi nhọn đột phá

Để triển khai hiệu quả và thực chất Kế hoạch 101, sự quyết liệt của các cấp chính quyền và lực lượng chức năng là yếu tố then chốt. Cơ quan quản lý không chỉ đóng vai trò đôn đốc, giám sát mà còn phải xây dựng được một nền tảng cơ sở hạ tầng tiếp nhận thông tin đủ mạnh, thông suốt 24/7.

Thực thi Kế hoạch 101/KH-UBND của thành phố là một bước ngoặt làm thay đổi hoàn toàn tư duy ứng phó sự cố. Trước đây, khi nhận tin báo qua điện thoại, trực ban nhiều khi phải mất thời gian xác minh xem đó là tin báo thật hay báo giả, hỏi han địa chỉ phức tạp vì người dân trong lúc hoảng loạn thường cung cấp thông tin không mạch lạc. Giờ đây, khi các cơ sở trong ngõ sâu, khu vực thiếu nước được đồng bộ thiết bị truyền tin với hệ thống dữ liệu của Công an thành phố, tín hiệu báo động là bằng chứng vật lý chuẩn xác 100%.

Một chính sách chỉ thực sự đi vào đời sống khi nó giải quyết đúng nỗi lo và nhận được sự đồng thuận của Nhân dân. Tại các khu dân cư đông đúc, những xóm trọ chật chội nằm sâu trong lòng Thủ đô, Kế hoạch 101 đang mang lại một luồng sinh khí mới, xua tan đi sự ám ảnh về "bà hỏa".

Lực lượng chức năng tuyên truyền phòng cháy chữa cháy cho người dân. Ảnh: PV

Là một người dân sinh sống lâu năm tại ngõ Thổ Quan (phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám) - một trong những khu vực ngõ nhỏ, dân cư đông đúc điển hình, ông Nguyễn Tự Trọng bày tỏ sự phấn khởi và ủng hộ nhiệt liệt chủ trương của Thành phố:"Sống ở ngõ sâu hàng trăm mét, chỉ lọt vừa một chiếc xe máy đi lại, nỗi nơm nớp lo sợ của bà con chúng tôi về hỏa hoạn chưa bao giờ nguôi ngoai. Nhìn những vụ cháy thương tâm trên tivi mà ai nấy đều xót xa, tự hỏi nếu lỡ rơi vào khu mình thì xe cứu hỏa vào bằng cách nào. Vừa qua, được cán bộ phường xuống tuyên truyền về Kế hoạch 101, vận động các hộ gia đình kết hợp sản xuất kinh doanh và nhà trọ lắp đặt thiết bị truyền tin báo cháy tự động, bà con trong tổ dân phố vô cùng đồng tình".

Việc ban hành và quyết liệt thực thi Kế hoạch số 101/KH-UBND là minh chứng sắc bén cho sự thay đổi về chất trong công tác quản trị đô thị của Hà Nội. Bằng việc lấy phòng ngừa là chính, lấy công nghệ làm mũi nhọn đột phá, thành phố đang từng bước khắc phục những yếu điểm về hạ tầng, dệt nên một mạng lưới an sinh xã hội vững chắc.

Tuy nhiên, máy móc dẫu có thông minh đến đâu cũng không thể thay thế hoàn toàn ý thức của con người. Cùng với việc tự giác trang bị, bảo trì hệ thống cảnh báo, mỗi cơ sở kinh doanh, mỗi người dân Thủ đô cần tiếp tục nâng cao ý thức phòng gian bảo mật, tuyệt đối tuân thủ các quy tắc an toàn trong sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt. Sự kết hợp hoàn hảo giữa "hệ thống cảnh báo không ngủ" và "ý thức thường trực" của cộng đồng sẽ tạo nên một lá chắn thép kiên cố, bảo vệ bình yên cho mọi nếp nhà, hiện thực hóa khát vọng xây dựng một Thủ đô văn minh, hiện đại và an toàn tuyệt đối.

Thanh Huyền