Phú Thọ: Làng văn hóa kiểu mẫu Quảng Cư cần được quan tâm phát triển

Năm 2023, huyện Lập Thạch, tỉnh Vĩnh Phúc cũ (nay được sáp nhập thành tỉnh Phú Thọ) giao thí điểm xây dựng 3 Làng Văn hóa kiểu mẫu (LVHKM) ở thôn Hoàng Chung (xã Đồng Ích), thôn Vân Nam (xã Vân Trục) và thôn Quảng Cư (xã Quang Sơn)- đây là những thôn có nhiều nét văn hóa truyền thống lâu đời, luôn đi đầu trong phong trào xây dựng đời sống văn hóa, có thể phát triển du lịch cộng đồng…

Được chọn xây dựng làng văn hoá kiểu mầu

Thôn Quảng Cư là có địa giới tiếp giáp với 2 xã Sơn Nam và Ninh Lai của huyện Sơn Dương cũ (Tuyên Quang). Đặc trưng này thu hút sự khám phá, tìm hiểu. Thôn Quảng Cư có gần 240 gia đình với gần 1.000 khẩu, trong đó 2/3 là dân tộc Sán Dìu đã sinh sống lâu đời. Kinh tế nơi đây cơ bản là nông nghiệp, đồi rừng.  Có gần 50 hộ dân của thôn ven quốc lộ 2C kinh doanh, buôn bán sầm uất cùng với hàng trăm lao động làm ở các doanh nghiệp, hơn chục gia đình đổi mới mô hình sản xuất, do vậy, trên 85% số hộ trong thôn có mức sống khá giả.

Cổng vào LVHKM của thôn Quảng Cư

Cổng vào LVHKM của thôn Quảng Cư

 Từ đầu năm 2023, khi được chọn xây dựng LVHKM, Chi bộ cùng các đoàn thể và Nhân dân trong thôn háo hức đón nhận và phấn chấn triển khai. Với tinh thần “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, “Lấy sức dân mà lo cho dân”, cùng với sự đầu tư của tỉnh, cán bộ, đảng viên và Nhân dân trong thôn hiến kế, hiến công, hiến đất, đóng góp thêm kinh phí để xây dựng Khu thiết chế văn hóa, thể thao LVHKM Quảng Cư.

Để đảm bảo đủ diện tích xây dựng Khu thiết chế thì việc hiến đất là một “kì tích”. Trên 50 hộ dân trong thôn đã hiến gần 1ha đất, tiêu biểu là gia đình các ông Lưu Văn Bế, Diệp Văn Sáu, Lưu Văn Sinh, Lưu Thái Hòa… đều hiến từ 500 đến 600m2 đất đang canh tác.

Sau một thời gian thi công, ngày 29/10/2023, đã tổ chức khánh thành Khu thiết chế văn hóa, thể thao LVHKM Quảng Cư. Đây là “mốc son” làm thay đổi diện mạo và nhận thức của thôn miền núi xa xôi nhất nhì tỉnh.

Quần thể Khu thiết chế bề thế với các hạng mục như Nhà văn hóa rộng 365m2; nhà trưng bày sản phẩm rộng 346m2; thư viện; bãi đỗ xe; 3 chòi vọng cảnh; vườn cây, đường dạo xung quanh, hệ thống sân chơi và các sân thể thao, dụng cụ thể thao, vườn hoa công viên, khu vệ sinh… Cùng đó là hơn 1km đường trục chính của thôn được mở rộng 6-7mét, trải nhựa.

Nhân dân thôn Quảng Cư đã cùng nhau gìn giữ Khu thiết chế sạch, đẹp; có quy chế vận hành; đóng góp kinh phí mua hàng trăm bộ bàn ghế, sắm loa đài tại nhà văn hóa; trồng hoa cảnh; hội họp, sinh hoạt cộng đồng; văn nghệ, thể thao; chào đón du khách đến thăm quan, chiêm ngưỡng…

Không nên để thui chột các làng văn hoá kiểu mẫu 

Nhà văn hóa thông Quảng Cư

Nhà văn hóa thông Quảng Cư

Ngay từ khi chọn thôn Quảng Cư để xây dựng LVHKM, lãnh đạo tỉnh kì vọng nơi đây sẽ trở thành điểm du lịch làng quê hấp dẫn nơi giáp giới hai tỉnh.Tại lễ khánh thành, lãnh đạo tỉnh kỳ vọng người dân thôn Quảng Cư tiếp tục đồng lòng, nâng cao tinh thần trách nhiệm thực hiện 14 tiêu chí gắn với 16 chính sách xây dựng LVHKM đồng bộ, hiệu quả. Mỗi người dân cần chủ động trong việc xây dựng các mô hình phát triển kinh tế phù hợp để nâng cao thu nhập, tạo ra các sản phẩm, vùng sản xuất đặc trưng cùng các khu, điểm du lịch mang bản sắc, sự khác biệt riêng của địa phương…

Qua một năm, ông Lưu Văn Bế (dân tộc Sán Dìu)- Bí thư Chi bộ kiêm Trưởng thôn Quảng Cư bộc bạch: Những gì đạt được từ sau Lễ khánh thành thì vẫn y nguyên như thế khi mà tiềm lực của thôn chẳng có mảy may. Đường trục chính của thôn dài khoảng 2,5 km mới được tỉnh đầu tư mở rộng, trải nhựa nửa chiều dài, còn nửa nữa thì vẫn gồ ghề, lồi lõm, khổ sở cho 1/3 số hộ dân trong thôn đi lại hàng ngày, ngại ngần khi phải đến nhà văn hóa hội họp, giao lưu thì nói chi đến khách du lịch! Kinh tế hộ gia đình phát triển chưa mạnh; cùng với ngành nghề truyền thống thì mới có mươi hộ được tỉnh hỗ trợ cây giống, kỹ thuật, vay vốn đầu tư trồng Trám đen, trồng dược liệu ba kích, nuôi dúi… nên chưa thể có sản phẩm đặc trưng, OCOP.

Thôn Quảng Cư có địa thế “Núi bọc sông bao, sơn kì thủy tú”; địa hình, cảnh quan đa dạng, tạo nhiều thắng cảnh đẹp. Khu thiết chế văn hóa, thể thao LVHKM Quảng Cư bề thế nếu được kết nối bài bản với Chùa Quảng Cư (di tích cấp tỉnh) sẽ thật hấp dẫn. Rồi, cách Khu thiết chế khoảng 200 mét có hồ nước tự nhiên với diện tích gần 2 mẫu, nước trong soi bóng núi đồi, nếu hồ nước này được đầu tư tôn tạo cũng sẽ trở thành điểm nhấn phong cảnh hữu tình. Thiên nhiên ban tặng cho thôn Quảng Cư có trên 2,5 km dòng sông Phó Đáy bao bọc từ lâu đời và Khu thiết chế tọa lạc ngay cạnh bờ sông Phó Đáy với những dãy tre ken dày, ngày đêm gió vi vu cùng dòng chảy nước sông tạo âm thanh bất tận. Một sự thích thú là đoạn sông Phó Đáy liền sát Khu thiết chế văn hóa thể thao này có ba thác nước thơ mộng đều mang những ẩn tích kì diệu, đó là thác Cổng, thác Ngựa và thác Bến Thọ. Mùa nước cạn, Nhân đân hai bên bờ vẫn thăm thú, chiêm ngưỡng cảnh đẹp cùng sự kì lạ của ba thác nước. Thác Cổng có dòng chảy mạnh ồn ã; thác Ngựa chảy xuống 3 vụng, qua gành đá như tiếng hét, hí và tiếng vó ngựa phi; thác Bến Thọ, ngày xưa là bến giao lưu giữa thôn Quảng Cư với xã Yên Dương, huyện Tam Đảo. Đoạn sông kề cạnh với Khu thiết chế dài khoảng 200 mét nếu được thiết kế, tôn tạo theo hình mẫu bến- bờ sẽ tạo sự đa dạng, vui mắt, thơ mộng, hữu tình…và cũng sẽ là điểm nhấn đón du khách thưởng ngoạn.

Ở Quảng Cư, từ lâu đời đồng bào dân tộc Sán Dìu có làn điệu hát Soọng Cô- một đặc sản tinh thần vô giá. Hiện tại CLB hát Soọng Cô của người Sán Dìu thôn Quảng Cư luôn có gần 60 thành viên, được tỉnh Vĩnh Phúc công nhận và cấp kinh phí hoạt động hằng năm, sẽ tạo cho du khách đến đây thưởng lãm, vui thích. Cùng đó, người Sán Dìu nơi đây cũng cần phải đầu tư để làm ra những món ăn đặc sản, những sản phẩm OCOP của dân tộc mình, cùng kiến tạo những nhà nghỉ tư nhân sạch đẹp, tiện ích và phải học cung cách làm du lịch cộng đồng… có như vậy mới thu hút, mời gọi được khách du lịch đến với Quảng Cư.

Một chủ trương đúng, một cách làm mới và hay phục vụ đời sống dân sinh của tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) tạo sự hứng khởi… Vậy mà, chỉ sau đó “dàn lãnh đạo chủ chốt” của tỉnh Vĩnh Phúc bị vướng vòng lao lí, tù tội… gây hậu quả nặng nề về danh tiếng cũng như sự phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh, trong đó mô hình LVHKM bị đình trệ…

Mô hình trồng cây Ba kích

Mô hình trồng cây Ba kích

Từ 1/7/2025, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, LVHKM Quảng Cư thuộc xã Hợp Lý, tỉnh Phú Thọ. Lẽ nào, LVHKM Quảng Cư cùng nhiều LVHKM khác “giẫm chân tại chỗ” rồi phai mờ!.

Sẽ tin, lãnh đạo tỉnh Phú Thọ cùng các ban ngành chức năng ắt tháo gỡ, vực dậy. Bởi cái gì lợi cho dân thì Đảng và Nhà nước sẽ làm, vẫn làm.

Đoạn đường chính trong thôn bị bong tróc, xuống cấp nghiêm trọng. ↵

Đoạn đường chính trong thôn bị bong tróc, xuống cấp nghiêm trọng. ↵

Nói thì dễ mà làm được mới khó. Khó ở đây phải là sự nhận thức, sự ham muốn, ý chí tự lực tự cường, quyết tâm, đột phá của chính người dân thôn Quảng Cư với phát triển du lịch tại địa phương. Song, điều cốt lõi, cơ bản vẫn là sự quan tâm khơi dậy, đầu tư, hướng dẫn, đồng hành của xã, của tỉnh. Và, việc cần làm tiếp tục là “Cầm tay chỉ việc về du lịch” của ngành chức năng đối với Nhân dân thôn Quảng Cư nói riêng và cả mấy chục LVHKM của tỉnh Vĩnh Phúc (cũ)- đã đi vào hoạt động từ giữa năm 2023- để bản đồ du lịch tỉnh Phú Thọ có thêm những địa chỉ du lịch cộng đồng thu hút du khách.

Lê Đôn

Nguồn VHPT: https://vanhoavaphattrien.vn/phu-tho-lang-van-hoa-kieu-mau-quang-cu-goc-nhin-tu-du-lich-a35021.html