Quản lý kiến trúc gắn với chất lượng không gian công cộng và lợi ích cộng đồng

Thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc, ĐB Nguyễn Vũ Trung (TPHCM) nhận xét, quy định lâu nay quá thiên về quản lý 'tĩnh' như chiều cao, màu sắc, chưa quản trị được giá trị của không gian đô thị.

 ĐB thảo luận tại phiên họp tổ ĐB Quốc hội TPHCM, chiều 6-8. Ảnh: QUANG PHÚC

ĐB thảo luận tại phiên họp tổ ĐB Quốc hội TPHCM, chiều 6-8. Ảnh: QUANG PHÚC

Chiều 6-8, tiếp tục chương trình kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kiến trúc.

Đại biểu (ĐB) Võ Hoàng Ngân (TPHCM) tán thành quy định phân cấp quản lý và cải cách thủ tục hành chính trong dự thảo luật. Việc trao quyền cho cấp xã phê duyệt quy chế quản lý kiến trúc là cơ sở pháp lý quan trọng để thực hiện các thủ tục cấp giấy phép xây dựng và thẩm định dự án.

Dự thảo luật tăng quyền chủ động cho các đô thị lớn (như TPHCM) trong ban hành quy chế quản lý kiến trúc cũng là thay đổi đột phá, giúp rút ngắn quy trình và tăng tính tự chủ cho địa phương.

Cơ bản ủng hộ quy định phân quyền, song ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐB Quốc hội TPHCM bày tỏ sự thận trọng đối với việc phân quyền ban hành quy chế quản lý kiến trúc cho cấp xã.

Theo ĐB, việc giao cho UBND cấp xã lập và ban hành quy chế quản lý kiến trúc phải đi đôi với các điều kiện thực tế, cụ thể là đáp ứng được cả 3 yếu tố: cán bộ chuyên môn, kinh phí và dữ liệu quản lý. Trước khi ban hành, quy chế của cấp xã cần phải được cơ quan chuyên môn cấp tỉnh thẩm định để làm rõ trách nhiệm và có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ.

 ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐB Quốc hội TPHCM phát biểu tại phiên thảo luận tổ. Ảnh: QUANG PHÚC

ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐB Quốc hội TPHCM phát biểu tại phiên thảo luận tổ. Ảnh: QUANG PHÚC

ĐB Võ Ngọc Thanh Trúc đề nghị, việc ứng dụng công nghệ số trong thiết kế cần có lộ trình cụ thể, ưu tiên bắt buộc với các công trình lớn (bệnh viện, nhà ga) và chỉ khuyến khích với các công trình nhỏ để tránh gây áp lực về chi phí và nhân lực.

Cùng quan điểm, ĐB Nguyễn Thị Việt Nga (Hải Phòng) phân tích, cần phân biệt rõ giữa phân cấp và ủy quyền. Nếu chỉ quy định chung là “phân cấp hoặc ủy quyền” mà không xác định nguyên tắc áp dụng có thể dẫn đến cách hiểu và cách làm khác nhau giữa các địa phương.

ĐB đề nghị Chính phủ quy định cụ thể điều kiện phân cấp, ủy quyền; đồng thời xác định rõ trách nhiệm của UBND cấp tỉnh trong việc hướng dẫn, hỗ trợ chuyên môn, bố trí nguồn lực, kiểm tra và xử lý khi quy chế do cấp xã ban hành có nội dung không phù hợp với quy hoạch hoặc phá vỡ tính thống nhất của không gian kiến trúc.

ĐB cũng đề xuất giao cấp tỉnh chủ trì để bảo đảm tính đồng bộ đối với khu vực liên quan từ 2 đơn vị hành chính cấp xã trở lên; khu vực ven sông, ven biển; khu vực có di sản, công trình kiến trúc có giá trị hoặc có vai trò đặc biệt đối với cảnh quan chung.

 ĐB Nguyễn Vũ Trung (TPHCM) phát biểu tại phiên thảo luận tổ. Ảnh: QUANG PHÚC

ĐB Nguyễn Vũ Trung (TPHCM) phát biểu tại phiên thảo luận tổ. Ảnh: QUANG PHÚC

Liên quan đến quản lý kiến trúc, ĐB Nguyễn Vũ Trung (TPHCM) nhận xét, thời gian qua, luật quá thiên về quản lý "tĩnh" như chiều cao, màu sắc mà chưa quản trị được giá trị của không gian đô thị. ĐB kiến nghị bổ sung nguyên tắc quản lý kiến trúc phải gắn với chất lượng không gian công cộng, cảnh quan và lợi ích cộng đồng, đảm bảo hài hòa giữa quyền của chủ đầu tư và lợi ích chung. Cùng với đó, địa phương nên có cơ chế thưởng thêm chỉ tiêu kiến trúc cho các chủ dự án khi họ tạo ra không gian công viên, hành lang ven sông hoặc kết nối giao thông công cộng.

ĐB Nguyễn Vũ Trung đề xuất bổ sung cơ chế chủ sở hữu các công trình kiến trúc có giá trị bị hạn chế xây dựng do yêu cầu bảo tồn sẽ được bù đắp lợi ích thông qua việc chuyển quyền phát triển sang khu vực khác (như khu vực quanh ga Metro) hoặc nhận ưu đãi về đất đai, tài chính.

Ngoài ra, thay vì bảo tồn một cách cứng nhắc, ĐB đề xuất phân loại bảo tồn thành các nhóm (bảo tồn nguyên trạng, bảo tồn có thích ứng, bảo tồn hình thái) để cho phép biến các nhà máy, biệt thự cũ thành trung tâm đổi mới sáng tạo, bảo tàng...

ANH PHƯƠNG

Nguồn SGGP: https://sggp.org.vn/quan-ly-kien-truc-gan-voi-chat-luong-khong-gian-cong-cong-va-loi-ich-cong-dong-post865775.html