Quản lý và bảo vệ môi trường Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An

Một góc khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm. Ảnh: Bích Công

Kế hoạch đặt ra mục tiêu chung là thực hiện các tôn chỉ, mục tiêu của UNESCO nhằm xây dựng các mô hình trình diễn về mối quan hệ hài hòa giữa con người và thiên nhiên; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo hướng bền vững, gắn với bảo vệ môi trường và phát huy giá trị văn hóa.

Đồng thời, tăng cường phối hợp với Di sản văn hóa thế giới Đô thị cổ Hội An, tạo nền tảng cho định hướng quy hoạch phát triển Đà Nẵng theo hướng xanh, bền vững, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao khả năng chống chịu của hệ sinh thái và cộng đồng.

Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An được UNESCO công nhận năm 2009, có tổng diện tích 33.475ha, bao gồm vùng lõi, vùng đệm và vùng chuyển tiếp trải rộng trên địa bàn các phường Hội An, Hội An Đông, Hội An Tây và xã Tân Hiệp. Đây là khu dự trữ sinh quyển có ý nghĩa đặc biệt trong việc kết nối giữa bảo tồn thiên nhiên với bảo tồn các giá trị văn hóa của Đô thị cổ Hội An.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu phục hồi 50ha rừng bị suy thoái tại Cù Lao Chàm, duy trì tỷ lệ che phủ rừng đặc dụng từ 67-70% diện tích các đảo nổi; nâng cao chất lượng hệ sinh thái rạn san hô với độ phủ san hô sống đạt từ 25-30% tại các khu vực bảo vệ nghiêm ngặt.

Đồng thời, triển khai các giải pháp phục hồi khoảng 20ha cỏ biển đã suy giảm, nâng tổng diện tích cỏ biển tại vùng lõi lên 80-100ha và duy trì, nâng cao chất lượng 126ha rừng dừa nước vùng cửa sông Thu Bồn.

Thành phố cũng chú trọng phát triển các mô hình sinh kế bền vững, du lịch sinh thái và du lịch học tập cộng đồng gắn với bảo tồn thiên nhiên, văn hóa bản địa. Mục tiêu là bảo đảm 100% hộ dân tham gia khai thác lá rừng tại Cù Lao Chàm được đào tạo và áp dụng các mô hình khai thác tài nguyên theo hướng bền vững.

Trong giai đoạn 2026 - 2030, nhiều nhiệm vụ trọng tâm sẽ được triển khai như kiểm kê đa dạng sinh học định kỳ 5 năm/lần; tăng cường kiểm soát ô nhiễm môi trường; xây dựng cơ chế tài chính bền vững; nghiên cứu phục hồi hệ sinh thái rạn san hô, thảm cỏ biển; đánh giá sức tải môi trường phục vụ phát triển du lịch; đẩy mạnh giáo dục môi trường và nhân rộng các mô hình giảm thiểu rác thải.

Đáng chú ý, Đà Nẵng sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý khu dự trữ sinh quyển thông qua việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT), hệ thống thông tin địa lý (GIS) và công nghệ viễn thám để số hóa, quản lý dữ liệu tài nguyên thiên nhiên và các giá trị văn hóa trên nền tảng bản đồ số. Thành phố cũng dự kiến đầu tư xây dựng trung tâm truyền thông, trang bị thiết bị bay không người lái phục vụ tuần tra, giám sát và bảo vệ tài nguyên.

Theo quyết định, Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan chủ trì triển khai kế hoạch; Ban quản lý Khu Dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An giữ vai trò điều phối, phối hợp cùng các sở, ngành, địa phương và các tổ chức trong nước, quốc tế thực hiện các chương trình, dự án bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái và phát triển bền vững trong toàn khu vực.