Quãng đường đi bộ trong 6 phút có thể tiết lộ điều gì về sức khỏe?

6MWT (Six-Minute-walk test) là bài kiểm tra đi bộ 6 phút được sử dụng trong y khoa như một cách tương đối đơn giản để đánh giá khả năng vận động và mức độ gắng sức của một người. Thông qua quãng đường hoàn thành trong khoảng thời gian cố định, phương pháp này cung cấp thêm thông tin về sức bền tim phổi cũng như khả năng đáp ứng của cơ thể trước hoạt động thể chất.

Theo khuyến cáo của Hiệp hội Lồng ngực Mỹ (ATS) và Hiệp hội Hô hấp châu Âu (ERS), người được kiểm tra sẽ đi bộ trên một mặt phẳng trong thời gian 6 phút. Tốc độ không bắt buộc phải cố định mà do mỗi người tự điều chỉnh theo khả năng, có thể giảm tốc độ hoặc nghỉ khi cần thiết. Khoảng cách đạt được sau 6 phút là chỉ số quan trọng được ghi nhận để đánh giá năng lực vận động.

Ảnh minh họa (Nguồn: Daily Mail)

Một số tài liệu tham khảo sử dụng các mốc khoảng cách để phân loại sơ bộ khả năng gắng sức. Người hoàn thành từ khoảng 500m trở lên thường có năng lực vận động tương đối tốt, trong khi kết quả dưới 400m có thể cho thấy khả năng gắng sức bị hạn chế. Khoảng cách 200-300m thường xuất hiện ở những trường hợp suy giảm vận động mức nhẹ đến trung bình, còn dưới 200 m có thể phản ánh tình trạng hạn chế nghiêm trọng hơn.

Tuy nhiên, các mốc trên chỉ mang tính tham khảo và không thể dùng để xác định một người có mắc bệnh hay không. Khoảng cách đi bộ còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tuổi, giới tính, chiều cao, thể trạng, bệnh lý nền, sức khỏe cơ xương khớp và điều kiện tiến hành bài kiểm tra.

Vì vậy, nếu kết quả thấp bất thường hoặc quãng đường giảm rõ rệt so với những lần kiểm tra trước, người thực hiện không nên tự suy đoán nguyên nhân. Đây có thể là cơ sở để bác sĩ đánh giá thêm thông qua thăm khám và các xét nghiệm cần thiết.

Được sử dụng ở nhiều nhóm bệnh nhân

Ưu điểm của 6MWT là quy trình tương đối đơn giản, không xâm lấn và phản ánh khá sát khả năng vận động trong đời sống hàng ngày. Phương pháp này thường được áp dụng khi đánh giá người cao tuổi, bệnh nhân mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), bệnh tim mạch, một số bệnh lý thần kinh hoặc người đang trong quá trình phục hồi sau phẫu thuật.

Bài kiểm tra cũng có giá trị khi theo dõi bệnh theo thời gian. Thay vì chỉ nhìn vào một kết quả riêng lẻ, bác sĩ có thể so sánh khoảng cách đi bộ giữa các lần đánh giá được thực hiện trong điều kiện tương đối giống nhau. Sự thay đổi này có thể giúp nhận biết tình trạng vận động đang cải thiện, ổn định hay suy giảm, đồng thời hỗ trợ đánh giá hiệu quả của điều trị và chương trình phục hồi chức năng.

Ở một số bệnh nhân mắc bệnh tim phổi mạn tính, kết quả 6MWT còn có thể được sử dụng như một trong những yếu tố hỗ trợ đánh giá tiên lượng và nguy cơ diễn biến nặng. Tuy nhiên, chỉ số này luôn cần được xem xét cùng với các thông tin lâm sàng khác thay vì sử dụng riêng lẻ.

Quãng đường đi bộ thay đổi theo tuổi

Khả năng hoàn thành quãng đường dài trong 6 phút nhìn chung có xu hướng giảm khi tuổi tăng. Một phân tích tổng hợp được công bố năm 2025 và được lập chỉ mục trên PubMed cho thấy người trong độ tuổi 60-64 có khoảng cách đi bộ trung bình khoảng 587m. Ở nhóm từ 80 tuổi trở lên, con số này giảm xuống còn khoảng 326m.

Sự chênh lệch giữa các nhóm tuổi phần nào phản ánh quá trình lão hóa tự nhiên. Khi tuổi cao, khối lượng và sức mạnh cơ bắp có thể suy giảm, khả năng giữ thăng bằng kém hơn, trong khi sức bền và chức năng của hệ tim phổi cũng có thể thay đổi. Những yếu tố này cùng tác động đến khả năng di chuyển và mức độ gắng sức.

Dù vậy, không thể chỉ dựa vào tuổi để dự đoán một người sẽ đi được bao nhiêu mét. Mức độ vận động thường ngày, tình trạng dinh dưỡng, bệnh nền, sức khỏe cơ xương khớp và thể lực cá nhân đều có thể tạo ra sự khác biệt đáng kể giữa những người cùng độ tuổi.

Ảnh minh họa (Nguồn: Pexels)

Khi nào kết quả đi bộ 6 phút đáng lưu ý?

Điều đáng quan tâm không nhất thiết là một con số thấp theo ngưỡng cố định. Sự thay đổi bất thường so với khả năng vận động vốn có của mỗi người cũng là yếu tố cần được chú ý.

Chẳng hạn, một người trước đây vẫn duy trì được quãng đường tương đối ổn định nhưng trong thời gian ngắn lại giảm đáng kể khả năng đi bộ. Tình trạng này có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân, từ suy giảm sức mạnh cơ bắp, vấn đề cơ xương khớp đến các bệnh lý ảnh hưởng tới tim, phổi hoặc những bệnh mạn tính khác.

Do đó, kết quả 6MWT bất thường không đồng nghĩa với việc một người chắc chắn mắc bệnh. Tuy nhiên, nếu khả năng vận động giảm nhanh, xuất hiện khó thở, đau ngực, chóng mặt hoặc các triệu chứng bất thường khác khi gắng sức, người bệnh nên trao đổi với bác sĩ để được đánh giá đầy đủ.

6MWT vì thế được xem là một công cụ hỗ trợ hữu ích trong đánh giá chức năng vận động và sức bền tim phổi. Giá trị của bài kiểm tra nằm ở việc cung cấp thêm một chỉ số khách quan để bác sĩ theo dõi tình trạng người bệnh nhưng kết quả cần được đặt trong bối cảnh sức khỏe tổng thể của từng cá nhân. Không nên lấy một mốc khoảng cách cố định làm căn cứ duy nhất để tự chẩn đoán bệnh.