Quảng Ngãi ban hành Bộ tiêu chí thôn nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030

Bộ tiêu chí thôn nông thôn mới của Quảng Ngãi tập trung nâng cao chất lượng hạ tầng, phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường và bảo đảm an sinh xã hội ở khu vực nông thôn. Ảnh: H.THƯƠNG

Bộ tiêu chí gồm 8 nhóm nội dung: hạ tầng kinh tế - xã hội; phát triển kinh tế nông thôn; đào tạo nguồn nhân lực nông thôn; văn hóa, giáo dục, y tế; giảm nghèo và an sinh xã hội; chuyển đổi số; môi trường và cảnh quan nông thôn; xây dựng hệ thống chính trị, tiếp cận pháp luật và bảo đảm an ninh, trật tự.

Trong đó, nhóm tiêu chí về hạ tầng chú trọng kết nối giao thông nông thôn, duy tu, bảo trì đường giao thông hằng năm; cứng hóa đường thôn, ngõ, xóm; bảo đảm hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất nông nghiệp và cung cấp điện an toàn, ổn định. Tỷ lệ trồng cây xanh dọc các tuyến đường xã đi qua địa bàn thôn phải đạt từ 50% trở lên. Hạ tầng viễn thông, internet được yêu cầu phủ đến 100% khu dân cư nông thôn và vùng sản xuất. 

Trong phát triển kinh tế nông thôn và đào tạo nguồn nhân lực, Bộ tiêu chí quy định các chỉ tiêu về tốc độ tăng thu nhập bình quân đầu người, tỷ lệ hộ nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi và tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ; đồng thời quan tâm tỷ lệ người trong độ tuổi theo học các trình độ sau trung học phổ thông.

Trong lĩnh vực giảm nghèo, Quảng Ngãi quy định tỷ lệ nghèo đa chiều đối với thôn thuộc xã nhóm 1 không vượt quá 2%; nhóm 2 không vượt quá 5% và nhóm 3 không vượt quá 13%. Tỷ lệ hộ có nhà ở kiên cố tương ứng phải đạt ít nhất 95%, 85% và 75%.

Đối với nước sạch theo quy chuẩn, thôn thuộc xã nhóm 1 phải có tối thiểu 80% số hộ được sử dụng, trong đó ít nhất 10% từ công trình cấp nước tập trung. Nhóm 2 phải đạt tối thiểu 70%, trong đó ít nhất 5% từ công trình cấp nước tập trung; nhóm 3 đạt tối thiểu 40%.

Các chỉ tiêu về đào tạo lao động, giáo dục và đời sống văn hóa cũng được xác định theo từng nhóm xã. Trong đó, tỷ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ phải đạt từ 40% đối với nhóm 1, 35% đối với nhóm 2 và 27% đối với nhóm 3.

Bên cạnh đó, Bộ tiêu chí giai đoạn 2026-2030 dành riêng một nhóm tiêu chí cho chuyển đổi số. Theo đó, mỗi thôn phải có tối thiểu một điểm truy cập số cộng đồng tại nhà văn hóa hoặc điểm sinh hoạt cộng đồng, được kết nối Internet cáp quang băng rộng. Tổ công nghệ số cộng đồng phải được thành lập, duy trì hoạt động. Người dân trong thôn được phổ biến, hướng dẫn hoặc tập huấn kỹ năng số ít nhất một lần mỗi năm.

Riêng đối với môi trường và cảnh quan nông thôn, tỉnh quy định tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được phân loại, thu gom, xử lý đạt tối thiểu 80%, tỷ lệ chất thải chăn nuôi, chất thải hữu cơ và phụ phẩm nông nghiệp được thu gom, xử lý, tái chế thành sản phẩm, nguyên liệu, nhiên liệu hoặc phân bón phải đạt từ 90% đối với cả ba nhóm xã. Đây là yêu cầu gắn công tác bảo vệ môi trường với việc tận dụng phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp, tạo cơ sở thúc đẩy các mô hình sản xuất theo hướng tuần hoàn ở nông thôn. Bên cạnh đó, 100% cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và làng nghề, nếu có, phải phù hợp quy hoạch và tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.

Tiêu chí cảnh quan nông thôn cũng được lượng hóa. Tỷ lệ chiều dài đường trục thôn, liên thôn tại những nơi có điều kiện được trồng cây xanh bóng mát, cây cảnh, hoa hoặc thảm cỏ phải đạt ít nhất 80% đối với nhóm 1, 75% đối với nhóm 2 và 70% đối với nhóm 3. Các khu vực công cộng phải có cây xanh, với chỉ tiêu đất cây xanh sử dụng công cộng trong đơn vị ở tối thiểu 2 m²/người. Ngoài ra, đường trục thôn, liên thôn phải được bố trí thùng rác hoặc điểm tập kết rác hợp lý; kênh, mương được vệ sinh, nạo vét, khơi thông dòng chảy; không để tồn đọng nước thải sinh hoạt tại khu dân cư tập trung và rác thải trong kênh, mương thoát nước.

Đối với tiêu chí xây dựng hệ thống chính trị, tiếp cận pháp luật và an ninh, trật tự, Bộ tiêu chí yêu cầu chi bộ, Ban công tác Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội ở thôn được đánh giá, xếp loại hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên; các mâu thuẫn, tranh chấp thuộc phạm vi hòa giải ở cơ sở được giải quyết kịp thời, hiệu quả theo quy định. Bên cạnh đó, bảo đảm an ninh, trật tự; phát huy hiệu quả lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở và xây dựng hệ thống camera giám sát an ninh trên địa bàn toàn thôn, ưu tiên hệ thống camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).

UBND tỉnh yêu cầu các sở, ban, ngành và các cơ quan, đơn vị có liên quan căn cứ hướng dẫn của các bộ, cơ quan Trung ương liên quan và chức năng, nhiệm vụ được giao, ban hành hướng dẫn và triển khai thực hiện đối với các nội dung chỉ tiêu, tiêu chí thuộc Bộ tiêu chí do đơn vị được phân công phụ trách. Đồng thời thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, đột xuất về tình hình, kết quả thực hiện các nội dung tiêu chí thuộc lĩnh vực quản lý theo yêu cầu.

Các địa phương căn cứ Bộ tiêu chí và hướng dẫn của các sở, ban, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan để rà soát, đánh giá mức độ đạt được của từng tiêu chí, chỉ tiêu; xây dựng chương trình, kế hoạch thực hiện phù hợp với lộ trình của tỉnh; chỉ đạo, hướng dẫn các thôn triển khai thực hiện bảo đảm đúng quy định.

Hằng năm, các địa phương chủ trì, phối hợp với Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội cùng cấp tổ chức kiểm tra, đôn đốc việc xây dựng thôn nông thôn mới trên địa bàn. Đồng thời, tổ chức xét, công nhận, công bố và thu hồi quyết định công nhận thôn đạt chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2026-2030 theo quy định của pháp luật và hướng dẫn của các cơ quan có thẩm quyền.

Các địa phương thực hiện chế độ báo cáo định kỳ, đột xuất về kết quả triển khai; gửi UBND tỉnh, Ban Chỉ đạo các chương trình mục tiêu quốc gia tỉnh và Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp theo quy định./.