Quảng Ngãi: Không để thiếu vật liệu 'ghìm chân' đầu tư công

Không để thiếu vật liệu làm chậm dự án

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi, nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường, nhất là đất san lấp, cát, đá phục vụ các công trình, dự án đầu tư công trên địa bàn tỉnh có thời điểm, có khu vực chưa đáp ứng nhu cầu. Tại một số khu vực, nhất là miền núi, vùng sâu, vùng xa, khoảng cách từ các mỏ đang hoạt động đến công trình lớn, làm tăng chi phí vận chuyển, ảnh hưởng đến giá thành và tiến độ thực hiện dự án.

Quảng Ngãi yêu cầu các đơn vị chủ động rà soát, xác định nguồn vật liệu xây dựng phục vụ các công trình, dự án đầu tư công trên địa bàn tỉnh. Ảnh: Tấn Tài

Lãnh đạo Sở cho biết, Luật Địa chất và khoáng sản số 54/2024/QH15 và Luật số 147/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Địa chất và khoáng sản đã bổ sung các cơ chế nhằm tháo gỡ khó khăn về nguồn vật liệu xây dựng phục vụ công trình, dự án, trong đó có dự án đầu tư công. Các cơ chế này tạo điều kiện để chủ đầu tư, nhà đầu tư chủ động xác định khu vực khoáng sản phù hợp và thực hiện thủ tục khai thác khoáng sản phục vụ trực tiếp cho công trình, dự án theo quy định.

Tuy nhiên, qua theo dõi, một số chủ đầu tư, địa phương vẫn chưa chủ động rà soát, xác định nguồn vật liệu ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Nguồn vật liệu của một số dự án vẫn chủ yếu được xác định từ các mỏ thương mại đang hoạt động, dẫn đến bị động khi thị trường khan hiếm, giá vật liệu và chi phí vận chuyển tăng cao.

Trước thực tế này, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị, các Ban Quản lý dự án, UBND các xã, phường, đặc khu khẩn trương rà soát nhu cầu vật liệu của từng công trình, dự án, chủ động phương án nguồn cung, góp phần đẩy nhanh tiến độ, tiết kiệm ngân sách nhà nước và hạ giá thành công trình.

Đối với các công trình, dự án đã được phê duyệt và đang triển khai thi công, chủ đầu tư phải rà soát nhu cầu, khối lượng, chủng loại và nguồn cung vật liệu của từng dự án, không bị động phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn cung từ các mỏ thương mại.

Trường hợp nguồn vật liệu từ các mỏ thương mại không bảo đảm nhu cầu, khan hiếm, giá thành hoặc cự ly vận chuyển lớn, chủ đầu tư cần phối hợp với UBND cấp xã nơi có công trình và các địa phương lân cận rà soát, khảo sát những khu vực có khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, vật liệu san lấp có tiềm năng, điều kiện khai thác thuận lợi và cự ly vận chuyển hợp lý để nghiên cứu sử dụng trực tiếp cho dự án.

Xác định nguồn vật liệu ngay từ khâu chuẩn bị đầu tư

Theo công văn của Sở Nông nghiệp và Môi trường gửi các đơn vị liên quan, trên cơ sở kết quả rà soát, chủ đầu tư được đề nghị khẩn trương đề xuất khu vực dự kiến khai thác, phối hợp với Sở để thực hiện trình tự, thủ tục về khoáng sản theo quy định. Đồng thời, chủ đầu tư phải rà soát, điều chỉnh nguồn vật liệu, dự toán, thiết kế, dự án và các nội dung liên quan nếu thuộc trường hợp phải điều chỉnh theo quy định pháp luật. Đây là cơ sở để thay thế một phần hoặc toàn bộ nguồn vật liệu dự kiến mua từ các mỏ thương mại.

“Việc lựa chọn nguồn vật liệu phải bảo đảm chất lượng theo hồ sơ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật, tiêu chuẩn, quy chuẩn áp dụng cho công trình; có trữ lượng, khả năng cung cấp, tiến độ đáp ứng yêu cầu thi công, bảo đảm an toàn khai thác và bảo vệ môi trường. Các khu vực có cự ly vận chuyển hợp lý, thuận lợi cho tổ chức khai thác, vận chuyển được ưu tiên nhằm giảm chi phí, tiết kiệm ngân sách và nâng cao hiệu quả đầu tư”, công văn nêu rõ.

Đối với các dự án đầu tư công đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu xem việc xác định nguồn cung vật liệu xây dựng là nội dung cần được nghiên cứu ngay trong quá trình khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc báo cáo kinh tế - kỹ thuật, tùy tính chất, quy mô từng dự án.

Các đơn vị tư vấn trong quá trình lập hồ sơ chuẩn bị đầu tư phải rà soát, khảo sát khu vực có tiềm năng khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, vật liệu san lấp tại nơi triển khai dự án và địa bàn lân cận; đánh giá sơ bộ về loại khoáng sản, khả năng đáp ứng khối lượng, chất lượng, điều kiện khai thác, cự ly vận chuyển và các yếu tố liên quan để lựa chọn nguồn phù hợp.

Đối với khu vực có khả năng đáp ứng nhu cầu dự án và đủ điều kiện xem xét thủ tục khai thác theo pháp luật về địa chất, khoáng sản, chủ đầu tư cần chủ động nghiên cứu đưa vào phương án nguồn vật liệu ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Qua đó, triển khai các thủ tục liên quan để có thể khai thác, sử dụng vật liệu phục vụ trực tiếp công trình khi dự án được triển khai.

Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng yêu cầu hạn chế việc mặc định toàn bộ nguồn vật liệu của dự án phải mua từ các mỏ thương mại nếu tại khu vực công trình hoặc địa bàn lân cận có nguồn khoáng sản phù hợp và được pháp luật cho phép thực hiện thủ tục khai thác phục vụ dự án. Việc xác định nguồn vật liệu phải được xem xét đồng bộ với phương án thiết kế, tổng mức đầu tư, cự ly vận chuyển và tiến độ thực hiện, nhằm bảo đảm tính khả thi, chủ động nguồn cung, hạn chế biến động giá và giảm chi phí vận chuyển.

Đối với UBND các xã, phường, đặc khu cần phối hợp với chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án rà soát các khu vực có khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, vật liệu san lấp có khả năng khai thác phục vụ công trình trên địa bàn và khu vực lân cận. Đồng thời, rà soát các nguồn khoáng sản dôi dư phát sinh trong quá trình thi công, cải tạo mặt bằng và các nguồn đã tập kết tại bãi thải, bãi chứa có khả năng thu hồi, sử dụng theo quy định.

Công văn Sở Nông nghiệp và Môi trường lưu ý: người đứng đầu chủ đầu tư, đơn vị, địa phương chịu trách nhiệm về việc chậm triển khai, thiếu chủ động trong xác định nguồn vật liệu nếu làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện, giải ngân vốn đầu tư công và hiệu quả đầu tư của công trình, dự án.