Quảng Ngãi: Xã Bờ Y lan tỏa sắc văn hóa cộng đồng dịp Tết Độc lập

Hướng tới Quốc khánh 2/9, UBND xã Bờ Y xây dựng kế hoạch tổ chức chuỗi hoạt động văn hóa, thể thao gắn với dấu mốc một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp và một năm thành lập xã. Các hoạt động được triển khai theo hướng thiết thực, tiết kiệm, phù hợp điều kiện thực tế, đồng thời tạo cơ hội để người dân trực tiếp tham gia và thụ hưởng các giá trị văn hóa ngay tại cộng đồng.

Gian hàng ẩm thực và nông sản tại thôn Bắc Phong. Ảnh: Đài Truyền Thanh

Trong đó, Lễ hội mừng Tết Độc lập tại thôn Bắc Phong được xác định là một trong những hoạt động trọng tâm. Không chỉ mang ý nghĩa sinh hoạt cộng đồng trong dịp Quốc khánh, lễ hội còn hướng đến việc khơi dậy niềm tự hào về bản sắc văn hóa của các dân tộc đang sinh sống trên địa bàn.

Theo kế hoạch, lễ hội tại thôn Bắc Phong được tổ chức trong một ngày, với nhiều hoạt động đan xen giữa văn hóa, văn nghệ, thể thao và giao lưu cộng đồng. Trong đó, phần nghi lễ và nội dung chương trình được định hướng thể hiện rõ bản sắc dân tộc Mường, nhưng đồng thời bảo đảm phù hợp với đời sống xã hội hiện nay.
Đây cũng là điểm đáng chú ý trong cách địa phương tiếp cận việc bảo tồn văn hóa. Bản sắc không chỉ được tái hiện qua sân khấu hay những tiết mục biểu diễn, mà được đặt trong chính không gian sinh hoạt của cộng đồng, nơi người dân cùng chuẩn bị, tham gia và truyền lại những giá trị văn hóa cho thế hệ trẻ.

Tại lễ hội, dự kiến có từ 4-6 gian hàng giới thiệu, mua bán và trao đổi sản phẩm, hàng hóa, ẩm thực của người Mường cùng các dân tộc khác trên địa bàn. Những sản phẩm gần gũi với đời sống, món ăn truyền thống và đặc sản địa phương vì thế trở thành một phần của câu chuyện văn hóa, giúp người dân quảng bá những giá trị được hình thành từ lao động và đời sống cộng đồng.

 Các sản phẩm dân dã được trưng bày, giới thiệu tại lễ hội. Ảnh: Đài Truyền Thanh

Các trò chơi dân gian như đánh đu, ném còn, kéo co, nhảy bao bố cũng được đưa vào chương trình. Cùng với đó là hoạt động giao lưu của các đội văn nghệ, dân vũ; giao lưu ẩm thực, văn hóa, văn nghệ và lửa trại.

Việc kết hợp nhiều hình thức sinh hoạt giúp lễ hội không bó hẹp trong một chương trình biểu diễn, mà trở thành không gian để người dân gặp gỡ, giao lưu và cùng tạo nên đời sống văn hóa. Qua đó, những phong tục, trò chơi, món ăn, tiếng hát và cách thức sinh hoạt cộng đồng có thêm cơ hội được duy trì trong đời sống đương đại

Các món ăn truyền thống mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc tại lễ hội. Ảnh: Đài Truyền Thanh

Song hành với các hoạt động văn hóa, Bờ Y tổ chức nhiều giải đấu thể thao mở rộng, tạo thêm không gian giao lưu giữa người dân các địa bàn lân cận.

Giao lưu Bóng chuyền nam xã Bờ Y mở rộng lần thứ II năm 2026 dành cho các vận động viên nghiệp dư từ 17 tuổi trở lên đang công tác, học tập, lao động và sinh sống tại Bờ Y, Dục Nông, Sa Loong. Giải bóng bàn xã Bờ Y mở rộng lần thứ I dành cho vận động viên từ 15 tuổi trở lên, trong khi Giải Cầu lông thiếu niên lần thứ I hướng đến nhóm học sinh từ 9-15 tuổi.

Người dân hào hứng tham gia các trò chơi dân gian tại lễ hội. Ảnh: Đài Truyền Thanh

Sự đa dạng về độ tuổi cho thấy thể thao được địa phương xác định không chỉ là hoạt động rèn luyện thể chất, mà còn là một phương thức gắn kết các nhóm dân cư. Đặc biệt, việc đưa thiếu niên vào các hoạt động thể thao cộng đồng góp phần hình thành thói quen vận động, tạo môi trường giao lưu lành mạnh và tăng sự gắn bó giữa thế hệ trẻ với địa phương.

Ở góc độ phát triển xã hội, những hoạt động như vậy tạo ra các không gian sinh hoạt chung, nơi người dân có thể gặp gỡ vượt ra ngoài phạm vi gia đình, thôn xóm hay công việc thường ngày. Văn hóa cộng đồng vì thế được hình thành không chỉ từ các giá trị truyền thống, mà còn từ chính sự tương tác, chia sẻ và tham gia của người dân.

Trò chơi nhảy bao bố tạo không khí vui tươi, sôi nổi tại lễ hội. Ảnh: Đài Truyền Thanh

Một điểm nổi bật trong kế hoạch tổ chức các hoạt động của Bờ Y là đề cao vai trò của cộng đồng thôn Bắc Phong. Người dân không chỉ tham dự lễ hội mà trực tiếp tham gia thành lập ban tổ chức, chuẩn bị gian hàng, văn nghệ, ẩm thực, thể thao, trang trí, hậu cần và các điều kiện phục vụ lễ hội.

Cộng đồng cũng được vận động chỉnh trang đường làng, ngõ xóm, sân vườn; vệ sinh môi trường và tạo cảnh quan xanh, sạch, đẹp trước khi lễ hội diễn ra. Những công việc tưởng như nhỏ nhưng lại góp phần biến một sự kiện văn hóa thành hoạt động chung của cả cộng đồng.

Trung tâm Cung ứng dịch vụ công được giao làm đầu mối phối hợp, hỗ trợ cộng đồng trong xây dựng chương trình, kịch bản, trang trí, âm thanh, ánh sáng và công tác truyền thông. Các đoàn thể, trường học và lực lượng chức năng cùng tham gia theo từng nhiệm vụ, từ đó hình thành sự phối hợp giữa chính quyền, tổ chức xã hội và người dân trong tổ chức đời sống văn hóa cơ sở.

Trong bối cảnh Bờ Y đang từng bước định hình diện mạo mới sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, việc duy trì các không gian văn hóa cộng đồng có ý nghĩa không chỉ ở phương diện bảo tồn truyền thống. Đó còn là cách tăng cường sự gắn kết giữa các khu dân cư, phát huy nội lực của người dân và tạo nền tảng xã hội cho quá trình phát triển địa phương.

Từ một lễ hội mừng Tết Độc lập, những sản phẩm dân dã, món ăn truyền thống, điệu múa, tiếng hát hay trò chơi dân gian đều có thể trở thành những “mạch nối” giữa quá khứ và hiện tại. Khi người dân thực sự trở thành chủ thể của các hoạt động văn hóa, việc bảo tồn bản sắc không còn dừng ở việc lưu giữ mà có thể tiếp tục được làm mới, lan tỏa và trở thành một nguồn lực mềm phục vụ phát triển cộng đồng.