Quảng Trị-Ký ức và khát vọng

Ký ức lịch sử và giá trị trường tồn

Trong dòng chảy lịch sử dân tộc, truyền thống yêu nước và cách mạng như một dòng chảy xuyên suốt, một mạch nguồn nuôi dưỡng ý chí, bản lĩnh của người Quảng Trị; một lòng kiên trung với Đảng, sắt son với Tổ quốc, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.

Chín năm trường kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, quân và dân Quảng Trị vừa kháng chiến, kiến quốc, vừa chiến đấu, sản xuất, góp phần cùng cả nước lập nên những chiến công vang dội, lập lại hòa bình, đi lên xây dựng CNXH ở miền Bắc. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Quảng Trị là tuyến đầu của miền Bắc XHCN, là hậu phương trực tiếp của tiền tuyến lớn miền Nam. Vì hòa bình độc lập, người dân nơi đây tháo nhà lót đường cho những chuyến xe qua, nhường nhà cho bộ đội ở với tinh thần “Xe chưa qua, nhà không tiếc”, “Đường chưa thông không tiếc máu xương”…

Là đầu cầu tuyến lửa, những địa danh trên mảnh đất này gắn với một thời chiến đấu và chiến thắng như: Cổng Trời, Khe Gát, hang Tám Cô; các bến phà: Xuân Sơn, Long Đại, Gianh; đường 20 Quyết Thắng… những “tọa độ lửa” đã trở thành biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng.

Truyền thống cách mạng quê hương là động lực nuôi dưỡng khát vọng cống hiến của tuổi trẻ - Ảnh: Lê Tú

Những địa danh như cầu Hiền Lương, sông Bến Hải, nơi chia cắt hai miền đất nước trong suốt 21 năm (1954-1975); địa đạo Vịnh Mốc và hệ thống làng hầm Vĩnh Linh là chứng tích lịch sử thể hiện sức mạnh, tinh thần bất khuất, ý chí kiên cường bám đất giữ làng, sự sáng tạo độc đáo của chiến tranh nhân dân vùng giới tuyến. Cồn Cỏ-hòn đảo kiên trung giữa trùng khơi “nở đầy hoa thắng trận” được Bác Hồ nhiều lần gửi thư khen. Cồn Tiên-Dốc Miếu, Khe Sanh, Đường 9 Nam Lào và đặc biệt là Thành Cổ Quảng Trị với 81 ngày đêm đã đi vào huyền thoại... đều để lại dấu son chói lọi trong lịch sử giữ nước của dân tộc.

Sông Bến Hải và Thạch Hãn gắn liền với hai hiệp định về hòa bình trong hai cuộc trường chinh của dân tộc: Hiệp định Genève năm 1954 về đình chỉ chiến tranh, khôi phục hòa bình ở Đông Dương và Hiệp định Paris năm 1973 về chấm dứt chiến tranh, lập lại hòa bình ở Việt Nam. Chiến thắng ngày 30/4/1975 là điểm kết tinh, hội tụ của mọi nỗ lực, hy sinh của toàn dân tộc, trong đó có sự đóng góp to lớn của quân và dân Quảng Trị. Ngày đất nước thống nhất không chỉ khép lại chiến tranh mà còn mở ra một thời kỳ mới, thời kỳ hồi sinh và phát triển.

Sự kiện ngày 1/7/2025, hai tỉnh Quảng Bình và Quảng Trị (cũ) về chung một nhà là cột mốc lịch sử quan trọng, đặt nền móng cho sự gắn kết, nhân lên sức mạnh của hai vùng đất từng bên nhau chiến đấu và đến nay cùng chung một hành trình phát triển, cùng kiến tạo tương lai cho quê hương Quảng Trị. Những ký ức lịch sử ấy vẫn còn nguyên giá trị trong bối cảnh mới, kỷ nguyên mới, không chỉ là niềm tự hào mà còn là tài sản tinh thần chung vô giá. Từ những dòng sông nhuốm màu lịch sử đến những con đường từng in dấu chân người lính, tất cả đều tạo nên một không gian ký ức rộng lớn, gắn kết quá khứ với hiện tại.

Khát vọng bứt phá phát triển

51 năm sau Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026), mặc dù đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, song với sự nỗ lực, quyết tâm và cách làm đổi mới sáng tạo, Quảng Trị đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng, minh chứng sống động cho bản lĩnh của vùng đất giàu truyền thống cách mạng, đồng thời khẳng định sức mạnh của đại đoàn kết và chung sức, đồng lòng của toàn Đảng bộ và Nhân dân Quảng Trị.

Tinh thần chiến thắng bất diệt ấy đã được chuyển hóa cụ thể trong từng công việc hằng ngày, trong suy nghĩ và hành động vì lợi ích chung của mỗi cán bộ và Nhân dân tỉnh Quảng Trị nhằm nỗ lực xây dựng mảnh đất quê hương trở thành biểu tượng hòa bình và khát vọng kết nối-hội tụ-đột phá phát triển. Không dừng lại ở niềm tự hào hay những lời tri ân, mà cần biến những giá trị đó thành động lực để đổi mới, sáng tạo và phát triển bền vững dựa trên các tiềm năng, lợi thế đặc thù.

Một tiết mục biểu diễn trong chương trình “Bản hùng ca trên sông” - Ảnh: Xuân Phú

Bước vào thời kỳ mới, Quảng Trị mang trong mình một khát vọng lớn lao: Trở thành một vùng phát triển năng động, bền vững, xứng đáng với truyền thống lịch sử anh hùng. Sự kết hợp giữa hai vùng đất không chỉ là sự mở rộng về địa lý mà còn là sự cộng hưởng về tiềm năng, nguồn lực và con người. Đối với đội ngũ cán bộ, đảng viên, việc phát huy truyền thống cách mạng vẻ vang, nêu cao vai trò tiên phong gương mẫu càng có ý nghĩa quan trọng. Đó là sự gương mẫu trong đạo đức, sự tận tụy trong công việc và tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, dám dấn thân.

Đặc biệt, mỗi cán bộ phải thực sự vì dân, gần dân và hiểu dân, thì niềm tin của Nhân dân mới được củng cố. Bắt nhịp với thời đại mới, tham gia hiệu quả hoạt động phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trên mọi lĩnh vực đời sống và lấy đó làm động lực then chốt, yếu tố quyết định đột phá phát triển, tạo bước chuyển mình “đi sau, vượt trước” cho Quảng Trị.

Trong tình hình mới, khi yêu cầu phát triển ngày càng cao, cán bộ không chỉ cần có năng lực ngang tầm nhiệm vụ mà còn phải có bản lĩnh, có tầm nhìn và đầy tâm huyết để thực hiện thắng lợi 5 nhiệm vụ trọng tâm và 3 khâu đột phá phát triển đã được xác định tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Quảng Trị lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030. Đây chính là kim chỉ nam hành động để toàn Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Quảng Trị cùng đồng tâm, đồng lòng vượt khó, khai thác tối đa lợi thế địa phương, xây dựng một Quảng Trị phát triển.

Đối với người dân, khát vọng phát triển được thể hiện qua tinh thần lao động cần cù, sáng tạo và ý chí vươn lên mạnh mẽ. Nhiều vùng quê ở Quảng Trị đang đổi thay từng ngày nhờ sự nỗ lực của chính người dân nơi đây. Từ những mảnh đất khô cằn, họ đã biết áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, xây dựng những mô hình kinh tế hiệu quả. Đó chính là minh chứng rõ nét cho sức mạnh của ý chí và khát vọng. Một yếu tố không thể thiếu trong hành trình phát triển là vai trò của thế hệ trẻ. Việc khơi dậy khát vọng cống hiến trong giới trẻ chính là chìa khóa để bảo đảm sự phát triển bền vững trong tương lai.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và hội nhập quốc tế, Quảng Trị cũng cần hướng tới mô hình phát triển xanh, bền vững. Điều này đòi hỏi sự kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với bảo vệ môi trường và bảo đảm an sinh xã hội. Việc bảo tồn và phát huy các giá trị di sản lịch sử không chỉ là nơi tưởng niệm mà còn là cầu nối quá khứ và hiện tại, góp phần giáo dục truyền thống, đồng thời tạo ra giá trị kinh tế bền vững cũng là một hướng đi quan trọng. Những bài học về tinh thần đoàn kết, vượt khó trong lịch sử sẽ là nguồn động lực giá trị giúp Quảng Trị vượt qua những thách thức mới.

Ký ức hào hùng và khát vọng vươn lên là hai dòng chảy song hành trong hành trình phát triển của Quảng Trị. Ký ức lịch sử là ngọn lửa soi đường, tạo nền tảng vững chắc về tinh thần, trong khi khát vọng phát triển là động lực mở ra con đường phía trước. Khi những giá trị của ký ức được chuyển hóa thành hành động trong hiện tại và tương lai, Quảng Trị không chỉ giữ vững truyền thống anh hùng mà còn hội tụ đủ sức mạnh để bứt tốc mạnh mẽ, trở thành một cực tăng trưởng mới trong khu vực miền Trung, đột phá phát triển năng động, bền vững và giàu bản sắc.

TS. Thái Thị Hồng Minh

Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị Lê Duẩn