Quyết tâm 'xóa trắng' tội phạm đường phố ở TP.HCM

Trước khi được bổ nhiệm giữ chức Phó Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự (PC02), Trung tá Đinh Đức Thắng là Đội trưởng Đội Cảnh sát hình sự đặc nhiệm (Đội 2), đơn vị vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trung tá Đinh Đức Thắng, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP.HCM. Ảnh: NGUYỄN TÂN

Mới đây, ông Đinh Đức Thắng được Thành ủy TP.HCM đề xuất là một trong năm Bí thư chi bộ xuất sắc, trình tuyên dương toàn Đảng năm 2026.

Nhân dịp này, Báo Pháp Luật TP.HCM có cuộc trao đổi với ông về vai trò nêu gương của người Bí thư Chi bộ, người chỉ huy Đội Hình sự đặc nhiệm trong quá trình công tác, cũng như những kinh nghiệm, trách nhiệm trong đấu tranh, phòng chống các loại tội phạm, đặc biệt là tội phạm đường phố.

Quyết tâm “xóa trắng” tội phạm đường phố

. Phóng viên: Thưa trung tá, cơ duyên nào đã đưa ông nhận nhiệm vụ Đội trưởng Đội 2 từ tháng 6-2023? Điều gì khiến ông trăn trở nhất trong công tác thời điểm đó?

+ Trung tá Đinh Đức Thắng: Tôi có hơn 15 năm công tác tại Tiểu đoàn Đặc nhiệm của Bộ Công an, nên trong tôi luôn có “máu” đặc nhiệm và tinh thần vũ trang. Tôi khao khát được làm việc trong môi trường mang tính chiến đấu cao, trực tiếp đối mặt với tội phạm. Chính vì vậy, tôi có nguyện vọng được công tác tại Đội Cảnh sát hình sự đặc nhiệm (Đội 2).

Trung tá Đinh Đức Thắng biểu diễn võ thuật tại hội thao của Công an TP.HCM. Ảnh: NGUYỄN TÂN

Tháng 6-2023, tôi vinh dự được Ban Giám đốc Công an TP.HCM và lãnh đạo PC02 tin tưởng, giao trọng trách là Đội trưởng, và được tín nhiệm bầu làm Bí thư Chi bộ Cảnh sát hình sự đặc nhiệm.

Ngay từ đầu, tôi xác định Đội 2 là đơn vị mũi nhọn của PC02, có vai trò quan trọng trong tham mưu cho lãnh đạo Phòng, Đảng ủy Phòng và Ban Giám đốc Công an TP.HCM về công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm hình sự, đặc biệt là tội phạm đường phố.

Trung tá Đinh Đức Thắng chỉ huy tổ công tác Đội 2 bắt băng nhóm tiêu thụ mèo trên địa bàn TP.HCM. Ảnh: HẢI TÂN

Tôi cảm thấy rất vinh dự và tự hào khi được công tác tại một đơn vị mũi nhọn như vậy. Đặc biệt, thời điểm nhận nhiệm vụ, tôi và tập thể đơn vị còn được trực tiếp Trung tướng Mai Hoàng, Giám đốc Công an TP.HCM (khi đó là Phó Giám đốc Công an TP.HCM) cùng Trưởng Phòng PC02 đến giao nhiệm vụ, động viên tinh thần.

Đây là sự quan tâm rất lớn, bởi khi đó mô hình tổ chức vẫn còn cấp quận, huyện và rất hiếm khi lãnh đạo Ban Giám đốc trực tiếp xuống làm việc ở cấp đội. Sự quan tâm ấy vừa là niềm vinh dự, vừa là trách nhiệm rất lớn đối với bản thân tôi và tập thể cán bộ, đảng viên Đội 2.

. Thời điểm đó, tình hình tội phạm đường phố ở TP.HCM diễn ra như thế nào và trăn trở của ông ra sao, thưa ông?

+ Thời điểm đó, tình hình tội phạm đường phố trên địa bàn TP.HCM diễn biến rất phức tạp. Phó Giám đốc Công an TP.HCM trực tiếp giao cho Đội 2 nhiệm vụ khẩn trương tập trung lực lượng, chủ động trấn áp, kiềm chế và kéo giảm loại tội phạm này.

Trước yêu cầu nhiệm vụ đặt ra, Cấp ủy, Ban Chỉ huy đơn vị đã tổ chức họp, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng cán bộ, đảng viên; đồng thời quán triệt việc chấp hành nghiêm Chỉ thị 25 của Thành ủy. Trên cơ sở đó, đơn vị đã tham mưu cho lãnh đạo Phòng ban hành nhiều chương trình, kế hoạch trọng tâm nhằm tập trung đấu tranh, phòng ngừa tội phạm đường phố.

Sau khi nhận nhiệm vụ Đội trưởng và giữ vai trò Bí thư Chi bộ Cảnh sát hình sự đặc nhiệm, điều tôi trăn trở nhất là thực trạng tội phạm hình sự, đặc biệt là tội phạm đường phố, diễn biến hết sức phức tạp; nổi lên là các vụ cướp, cướp giật tài sản.

Trung tá Đinh Đức Thắng chỉ huy tổ công tác gồm 40 cán bộ, trinh sát bắt băng nhóm trộm cắp ở các công viên. Ảnh: TÂN HẢI

Thời điểm đó, trên địa bàn TP.HCM xuất hiện nhiều băng nhóm cướp giật chuyên nghiệp, hoạt động có tổ chức, sử dụng mô tô độ chế chạy tốc độ cao, thường đi theo nhóm từ hai đến bốn đối tượng trên hai đến ba xe, phân công vai trò rất chặt chẽ.

Trong đó, có đối tượng làm nhiệm vụ dò tìm “con mồi”, phát hiện người dân sơ hở tài sản như túi xách, dây chuyền, điện thoại thì lập tức thông báo cho đối tượng trực tiếp thực hiện hành vi cướp giật. Các đối tượng còn lại chạy phía sau có nhiệm vụ yểm trợ, cản địa, sẵn sàng sử dụng công cụ hỗ trợ như bình xịt hơi cay để chống trả, gây khó khăn cho việc truy đuổi và tạo điều kiện cho đồng bọn tẩu thoát.

. Công tác đấu tranh để tấn công, triệt xóa tận gốc vấn nạn trộm cắp, cướp giật tại TP.HCM đã được Công an TP.HCM nói chung và Đội 2 nói riêng thực hiện như thế nào?

+ Từ việc làm tốt công tác điều tra cơ bản trên các tuyến, địa bàn trọng điểm, đặc biệt là rà soát các “lò” độ chế phương tiện, Đội 2 đã tham mưu Ban Giám đốc Công an TP.HCM triển khai nhiều kế hoạch phối hợp liên ngành với Cảnh sát giao thông, Cảnh sát cơ động, lực lượng phòng cháy chữa cháy và lực lượng kinh tế để kiểm tra, xử lý nghiêm các cơ sở độ chế xe mô tô.

Trinh sát hình sự đặc nhiệm bắt một người trộm cắp tài sản. Ảnh: TÂN HẢI

Song song đó, đơn vị tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh cầm đồ, cửa hàng mua bán điện thoại di động đã qua sử dụng; tổ chức cho các cơ sở này ký cam kết chấp hành pháp luật nhằm “cắt cầu, giảm cung”, triệt nguồn tiêu thụ tài sản do phạm tội mà có.

Thời gian đầu, việc chấp hành của một số cơ sở còn chưa nghiêm. Dù ký cam kết nhưng vẫn có cửa hàng mua điện thoại còn dính iCloud, mật khẩu hoặc có dấu hiệu là tài sản do trộm cắp, cướp giật.

Trung tá Đinh Đức Thắng (thứ hai từ phải qua) quán triệt trước giờ phá án. Ảnh: NGUYỄN TÂN

Trước thực tế đó, đơn vị kiên quyết xử lý hình sự về hành vi tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có.

Riêng trong năm 2023, Đội 2 đã khởi tố, xử lý nhiều chủ cửa hàng điện thoại di động vi phạm, tạo hiệu ứng răn đe rất rõ. Thực tế cho thấy, chỉ cần xử lý nghiêm một cơ sở trên một tuyến phố thì cả tuyến sẽ tự chấn chỉnh, ngừng mua bán tài sản vi phạm.

Cách làm này trước đây chưa được triển khai quyết liệt. Khi siết chặt khâu tiêu thụ, tình trạng mua bán công khai điện thoại trộm cắp, cướp giật giảm mạnh, đồng thời hạn chế đáng kể việc tội phạm tái phạm do không còn đầu ra cho tài sản chiếm đoạt.

Quan điểm xuyên suốt là lấy đấu tranh làm phòng ngừa. Theo chỉ đạo của Ban Giám đốc, 100% các vụ cướp giật đều được xác định là trọng án, lực lượng hình sự đặc nhiệm phải điều tra, khám phá một cách nhanh nhất với yêu cầu đặt ra 100% các vụ cướp, cướp giật đều được khám phá nhanh nhất, thu hồi tài sản để kịp thời trao trả cho bị hại.

Trung tá Đinh Đức Thắng trực tiếp kiểm tra tang vật trong vụ trộm và tiêu thụ mèo. Ảnh: HẢI TÂN

Với tinh thần đó, tập thể cán bộ, đảng viên Chi bộ Cảnh sát hình sự đặc nhiệm làm việc với cường độ rất cao. Có những giai đoạn, anh em nhiều tháng liền không về nhà, làm việc từ sáng sớm đến 11–12 giờ khuya, liên tục ngày này qua ngày khác với áp lực rất cao. Có thời điểm, chỉ trong một ngày xảy ra 4–5 vụ cướp giật; nếu không truy bắt dứt điểm, tội phạm sẽ tiếp tục gây án.

Sau khoảng ba tháng tập trung lực lượng truy quét liên tục, đến cuối năm 2023, cơ bản các băng nhóm cướp giật chuyên nghiệp trên địa bàn đã bị triệt phá.

Trung tá Đinh Đức Thắng phân công nhiệm vụ cho các thành viên trong Đội 2 trước giờ xuất kích. Ảnh: TÂN HẢI

Trước đó, loại tội phạm này hoạt động như một “nghề nghiệp” kiếm sống, có tổ chức, phương thức thủ đoạn tinh vi; nhiều đối tượng khi bị bắt khai đã thực hiện hàng chục vụ. Các phương tiện đều được độ chế, thay biển số, né tránh hệ thống camera, chuẩn bị hung khí, công cụ hỗ trợ để chống trả lực lượng chức năng, gây nhiều khó khăn cho công tác trinh sát.

Người chỉ huy là "linh hồn" của mỗi trận đánh

. Ông có thể chia sẻ rõ hơn vai trò nêu gương của Bí thư Chi bộ trong việc lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng kế hoạch, phân công cán bộ và tổ chức đấu tranh các chuyên án lớn về cướp, cướp giật, trộm cắp tài sản?

+ Là Bí thư chi bộ, người đứng đầu đơn vị, tôi xác định đấu tranh phòng, chống tội phạm đường phố là nhiệm vụ quan trọng, cấp thiết, cần thực hiện quyết liệt, đồng bộ giữa các lực lượng và quần chúng nhân dân. Vì vậy, tôi đã cùng tập thể chi bộ họp bàn, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đảng viên; triển khai nghiêm túc Chỉ thị 25 của Thành ủy về tăng cường lãnh đạo công tác đấu tranh phòng, chống “tội phạm đường phố”.

Mỗi cán bộ, đảng viên nâng cao trách nhiệm, ứng trực 24/24, sẵn sàng lên đường bất kể ngày đêm, mưa nắng, quyết tâm xóa sổ tội phạm đường phố, triệt phá các băng nhóm cướp giật chuyên nghiệp, mang lại bình yên cho nhân dân TP.HCM.

Trung tá Đinh Đức Thắng thường xuyên cùng các cán bộ Đội 2 bám sát hiện trường. Ảnh: TÂN HẢI

Với tinh thần chỉ đạo của đồng chí Phó Giám đốc, tôi và anh em không ngại khó khăn, ngày đêm. Dù anh em có lúc đề nghị tôi không cần xuống hiện trường, với vai trò là Bí thư chi bộ tôi vẫn trực tiếp có mặt để làm “linh hồn” của tập thể, động viên kịp thời, nắm tình hình và thúc đẩy anh em. Nhiều lần 7-8 giờ tối anh em định rút, tôi xuống động viên tiếp tục đến 11-12 giờ đêm, nhờ đó nhanh chóng khám phá vụ án, không bỏ lỡ cơ hội vàng ban đầu.

Nhờ nỗ lực đó, cuối năm 2023 đã cơ bản dẹp được các băng nhóm cướp giật, chỉ còn tính chất đơn lẻ. Sang năm 2024-2025, các vụ việc chủ yếu mang tính bộc phát, phạm tội lần đầu (chỉ còn khoảng 20% có tiền án tiền sự, trước đây chiếm 80%). Số vụ giảm hơn 200 vụ mỗi năm.

Trung tá Đinh Đức Thắng trực tiếp chỉ huy lực lượng tại hiện trường. Ảnh: HẢI TÂN

Kết quả này được nhân dân, chính quyền, Đảng bộ TP.HCM ghi nhận, góp phần giúp Đội 2, PC02 và Công an TP.HCM vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 2025.

. Ngoài tội phạm trộm cắp, cướp giật, với cương vị là Bí thư Chi bộ ông đã có những chỉ đạo nào để đơn vị đấu tranh thêm với các loại tội phạm khác?

+ Ngoài trấn áp tội phạm đường phố, Đội 2 còn tích cực đấu tranh với các loại tội phạm mang tính băng nhóm, xã hội đen, đặc biệt là hoạt động cho vay lãi nặng (tín dụng đen) trong giao dịch dân sự và cưỡng đoạt tài sản.

Dưới sự lãnh đạo của Cấp ủy Chi bộ, các tổ Đảng và đảng viên được phân công phụ trách địa bàn đã phối hợp chặt chẽ với Công an địa phương, rà soát, phát hiện và triệt phá các băng nhóm tín dụng đen.

Riêng trong năm 2024, Đội đã khám phá ba chuyên án và năm vụ việc liên quan đến tín dụng đen, góp phần làm giảm đáng kể tình trạng cho vay lãi nặng.

Trinh sát hình sự đặc nhiệm bắt trộm trên đường. Ảnh: TÂN HẢI

Trước đây, tại TP.HCM thường xảy ra các vụ đòi nợ kiểu “khủng bố” như tạt sơn, ném chất bẩn, mắm tôm… chủ yếu xuất phát từ tín dụng đen. Những hành vi này trước kia thường chỉ bị xử lý về tội “Hủy hoại tài sản” do thiệt hại không lớn, khó chứng minh yếu tố hình sự. Tuy nhiên, nhận thấy chúng ảnh hưởng nghiêm trọng đến trật tự công cộng, Đội 2 đã quyết liệt truy bắt, xử lý nghiêm bằng các tội danh “Cưỡng đoạt tài sản” hoặc “Gây rối trật tự công cộng”, tạo tính răn đe mạnh mẽ, giúp giảm rõ rệt loại tội phạm này.

Bên cạnh đó, Đội 2 còn nhận và hoàn thành tốt các nhiệm vụ đặc biệt khác do Giám đốc, Ban Giám đốc Công an TP.HCM và lãnh đạo Phòng giao, bao gồm các vụ trọng án như giết người và các vụ việc nghiêm trọng khác trên địa bàn.

Trong ba năm tôi giữ vai trò Bí thư Chi bộ, đơn vị luôn đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quá trình công tác, giữ vững an tâm tư tưởng cho cán bộ, đảng viên. 100% đảng viên chấp hành nghiêm túc Điều lệ Đảng và 19 điều cấm mà đảng viên không được làm.

. Ông có thể chia sẻ về những kinh nghiệm rút ra trong quá trình truy xét, khám phá án cũng như vụ án đáng nhớ?

+ Trong quá trình truy xét, điều tra các vụ án phức tạp, tôi thường có những phát hiện, ý tưởng và sáng kiến giúp đẩy nhanh tiến độ khám phá án. Những nhận định này dựa trên tài liệu trinh sát, kinh nghiệm từ nhiều vụ trước, đặc biệt khi đối phó với các băng nhóm đông đối tượng.

Như khi bắt được một số đối tượng nhưng chúng ngoan cố chối tội, tôi đưa ra các nhận định mấu chốt để định hướng điều tra tiếp theo, như áp dụng biện pháp nghiệp vụ “câu nhử”... để bắt đối tượng còn lại, nhanh chóng làm sáng tỏ vụ án.

Trong các vụ truy xét nóng các vụ trọng án, tôi luôn quan sát hệ thống camera, chủ động nhận định hướng di chuyển và tẩu thoát của đối tượng, từ đó bố trí lực lượng phục kích, đón lõng hiệu quả, tránh để lọt tội phạm.

Điển hình là vụ Nguyễn Minh Phúc (SN 1995, quê TP Cần Thơ, ngụ xã Long Thọ, huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai) sát hại chủ tiệm tạp hóa ở Đồng Nai để cướp tài sản (tháng 6-2025). Sau khi nhận thông tin đối tượng di chuyển về hướng TP.HCM, tôi nhanh chóng nhận định, phân công tổ công tác gồm ba cán bộ hình sự đặc nhiệm chốt chặn tại Cầu Ông Lãnh (quận 1 cũ), bắt gọn đối tượng nguy hiểm. Thực tế cho thấy, nếu chỉ truy đuổi theo dấu vết để lại mà không nhận định rồi rút tổ phục kích kịp thời, rất dễ để lọt tội phạm.

Một vụ khác là Đội 2 phối hợp với các Cục, Phòng nghiệp vụ triệt phá băng nhóm người Trung Quốc bắt cóc, cưỡng đoạt tài sản đồng hương (tháng 3-2025), đòi tiền chuộc lên đến 10 tỷ đồng tại TP.HCM. Tôi được giao làm Tổ trưởng tổ đánh bắt trực tiếp, dẫn gần 10 đồng chí lợi dụng địa hình địa vật tiếp cận mục tiêu (vị trí giam giữ con tin đã được xác định qua biện pháp nghiệp vụ).

Sau họp khẩn cấp phương án, tổ nhanh chóng áp sát, khống chế đối tượng cầm hung khí đầu tiên, giải cứu an toàn con tin. Khi nhóm còn lại tháo chạy vào rừng, tôi cùng đồng chí Ngọc Anh lần theo dấu vết là cành cây đổ rạp, dấu chân trên ruộng, truy đuổi quyết liệt và bắt giữ 4 đối tượng, dù nhiều lực lượng trước đó đã mất dấu và rút lui sau hàng giờ truy xét.

Bài học rút ra là sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng, quyết tâm truy đuổi đến cùng, kết hợp kinh nghiệm đánh địa bàn rừng núi từ xuất thân Cảnh sát cơ động đặc nhiệm, giúp tôi nhận diện đúng hướng tẩu thoát và bắt giữ các đối tượng này thành công.

. Được biết trung tá làm việc xa nhà, trung tá có những tâm sự gì về cuộc sống gia đình mình?

+ Là một cán bộ công tác xa nhà, tôi thiệt thòi hơn nhiều đồng chí khác về mặt chăm lo cho gia đình. Trong khi một số người công tác gần nhà thì có thể tranh thủ về thăm vợ con, ăn cơm cùng gia đình, đưa đón con đi học hay đi chơi cuối tuần, thì vợ con tôi vẫn ở ngoài Bắc, cách TP.HCM gần 2000km. Dù có ngày nghỉ, tôi cũng không thể về ngay để chăm sóc, đưa con đi công viên hay vui chơi. Đó là sự thiệt thòi lớn về tình cảm đối với vợ con...

Tuy nhiên, điều này lại mang đến thuận lợi cho công việc: tôi có nhiều thời gian bám sát đơn vị hơn. Thường chỉ về quê một lần mỗi tháng (thứ Bảy - Chủ Nhật), thậm chí lâu hơn, nên ngày nào tôi cũng ăn ngủ ở Đội, nhờ đó nắm bắt kịp thời tình hình, tâm tư, nguyện vọng của từng anh em.

Ngoài hy sinh về mặt gia đình, tôi luôn chú trọng quan tâm, nắm bắt tâm tư nguyện vọng của cán bộ, đảng viên để xây dựng sự đoàn kết, gắn bó. Dù đội có nhiều người trẻ, người lớn tuổi, công tác lâu năm hay mới mọi người đều cùng chí hướng, một lòng trên dưới, hòa đồng và đoàn kết.

Tôi chấp nhận sắp xếp, hy sinh cá nhân. Từ năm 2021 chuyển công tác vào Nam, đã 5 năm chưa được nghỉ Tết về nhà. Nhưng tôi coi đó là chuyện bình thường của nhiều cán bộ, chiến sĩ cùng đơn vị. Quan trọng là vừa hoàn thành tốt nhiệm vụ đơn vị, vừa động viên, giữ gìn hạnh phúc gia đình từ xa.

Xin cảm ơn trung tá!

NGUYỄN TÂN