Rà soát, điều chỉnh kế hoạch Tổng điều tra kinh tế năm 2026: Các danh mục thống kê phải thiết thực, tránh lãng phí

Báo cáo tại Hội nghị, bà Nguyễn Thị Hương - Cục trưởng Cục Thống kê (Bộ Tài chính); Tổ trưởng Tổ thường trực BCĐ TĐTKT 2026 Trung ương cho hay, tính đến ngày 09/02/2026, tiến độ thu thập thông tin giai đoạn 1 của TĐTKT 2026 đạt 57,6%.

Trong đó, phiếu cơ sở sản xuất kinh doanh cá thể đạt 57,8%; Phiếu cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng đạt 41,4%; Phiếu tổ hợp tác đạt 34,7%. Hiện các đơn vị đang lập danh sách, chuẩn bị tập huấn các cấp giai đoạn 2 và thực hiện thu thập thông tin đối với các đơn vị điều tra gồm: Doanh nghiệp, tập đoàn, tổng công ty; Đơn vị sự nghiệp ngoài công lập; Hội, hiệp hội; Tổ chức phi chính phủ nước ngoài được cấp giấy phép hoạt động tại Việt Nam.

Bên cạnh thuận lợi, bà Hương cho biết, BCĐ cấp tỉnh, cấp xã đủ thành phần nhưng chưa nắm được nghiệp vụ thống kê, đội ngũ công chức thống kê cơ sở mỏng nên công tác triển khai TĐTKT 2026 còn gặp khó khăn; Tại một số địa phương, điều tra viên (ĐTV) chủ yếu là công chức xã hoặc trưởng thôn, bản, do phải đảm nhiệm nhiều công việc nên chưa dành nhiều thời gian cho công tác thu thập thông tin, dẫn đến tiến độ điều tra chậm; Phạm vi của TĐTKT 2026 lớn, nhiều chủ cơ sở e ngại việc cung cấp thông tin về doanh thu, chi phí do đang trong giai đoạn cơ quan thuế xác định lại mức thu thuế, nên có trường hợp phải nhờ công an hỗ trợ để tiếp cận cơ sở sản xuất...

Để bảo đảm nội dung và tiến độ thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm theo kế hoạch nêu trên, Tổ thường trực Ban Chỉ đạo TĐTKT 2026 Trung ương đề xuất: Đối với doanh nghiệp: Bổ sung 06 câu hỏi về thông tin trong báo cáo tài chính vào phiếu điều tra để phục vụ tổng hợp các chỉ tiêu trọng tâm đối với các doanh nghiệp chưa hoàn thành báo cáo tài chính tại thời điểm thu thập thông tin; Không thu thập thông tin đối với 20 chỉ tiêu trong phiếu điều tra doanh nghiệp, thay vào đó sẽ khai thác dữ liệu hành chính hoặc chuyển nội dung thu thập sang kỳ điều tra khác.

Đối với đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, hội, hiệp hội: Không thu thập thông tin tài sản cố định chia theo loại tài sản trong phiếu điều tra (rút gọn 16 câu hỏi với 96 phương án trả lời); Sử dụng dữ liệu hành chính hoặc dữ liệu khác thay thế cho dữ liệu điều tra về phân loại tài sản cố định.

Phát biểu chỉ đạo Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của cuộc TĐT lần này trong việc phục vụ hoạch định và điều hành kinh tế - xã hội giai đoạn 2026 - 2030. Theo ông Thắng, việc hoàn thành sớm TĐT sẽ cung cấp bộ cơ sở dữ liệu kịp thời cho chiến lược phát triển đất nước. Do đó, đòi hỏi phải triển khai đồng bộ, quyết liệt, bảo đảm chất lượng và độ tin cậy của số liệu.

Do đó, thay vì dự kiến hoàn thành vào cuối năm, BCĐ TĐTKT 2026 Trung ương đã yêu cầu đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành và công bố kết quả TĐT muộn nhất vào ngày 30/06/2026, sớm hơn 07 tháng so với kế hoạch. Mặc dù hoàn thành sớm, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng vẫn nhấn mạnh yêu cầu phải bảo đảm chất lượng, gắn với rà soát, giảm bớt các tiêu chí, danh mục thống kê không thiết thực, tránh lãng phí...

Để đạt mục tiêu về đích sớm, BCĐ Trung ương đã ấn định các mốc thời gian cụ thể. Theo đó, các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp ngoài công lập, hội, hiệp hội, tổ chức phi Chính phủ phải hoàn thành cung cấp thông tin chậm nhất vào ngày 30/4/2026. Thời gian thu thập thông tin giai đoạn 2 bắt đầu từ ngày 1/5/2026. Bên cạnh yêu cầu về tiến độ, chất lượng, Bộ trưởng Bộ Tài chính cũng yêu cầu Cục Thống kê, Vụ Ngân sách nhà nước và các đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, đề xuất điều chỉnh định mức chi phí cho điều tra viên ngay trước Tết Nguyên đán, bảo đảm tháo gỡ khó khăn cho người làm công tác thống kê.

Đoan Trang