Robot trợ lực cơ bắp Trung Quốc tiến vào thị trường tiêu dùng

Từ bệnh viện, nhà máy đến điểm du lịch

Robot khung xương ngoài do Viện Công nghệ Tiên tiến Thâm Quyến (SIAT) thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc sản xuất, được sử dụng để huấn luyện phục hồi chức năng tại bệnh viện và tự chăm sóc cá nhân tại nhà. Robot bao gồm hệ thống truyền động và điều khiển hoàn chỉnh, một cặp nạng thông minh, hệ thống đa cảm biến và cấu trúc khớp hoạt động có thể điều chỉnh. Người bị liệt hoặc người cao tuổi sẽ nhận được hỗ trợ về sức và đi lại khi đeo robot này. Ảnh: Tân Hoa Xã

Robot khung xương ngoài, hay còn gọi là bộ đồ trợ lực, đang dần xuất hiện trong đời sống thường ngày tại Trung Quốc, vượt ra khỏi những ứng dụng truyền thống trong y tế và công nghiệp.

Thiết bị này được đeo quanh eo hoặc lưng, giúp giảm áp lực lên tay và chân, hỗ trợ người sử dụng di chuyển và thực hiện các hoạt động thể chất. Trước đây, công nghệ chủ yếu được sử dụng để phục hồi chức năng hoặc hỗ trợ công nhân phải nâng, mang vật nặng tại nhà máy và kho hàng.

Hiện nay, robot trợ lực bắt đầu tiếp cận nhóm khách hàng phổ thông, trong đó có người cao tuổi gặp vấn đề về sức mạnh và khả năng vận động. Người trẻ cũng đang quan tâm đến thiết bị này, đặc biệt khi các dịch vụ cho thuê xuất hiện tại điểm du lịch và triển lãm, giúp giảm mệt mỏi khi phải di chuyển trong thời gian dài.

Xu hướng này được thể hiện rõ tại ChinaJoy, triển lãm và hội nghị giải trí kỹ thuật số Trung Quốc diễn ra ở Thượng Hải từ ngày 31/7 đến 3/8. Hơn 900 doanh nghiệp tham gia sự kiện trên diện tích hơn 140.000 m2, nhưng một trong những gian hàng thu hút sự chú ý là nơi cho khách thuê robot trợ lực để trải nghiệm.

Khách phải trả 9,9 nhân dân tệ (khoảng 1,5 USD) cho 10 phút sử dụng hoặc 49,9 nhân dân tệ cho một giờ. Với những triển lãm có diện tích khổng lồ như ChinaJoy, nơi khách tham quan thậm chí thường sử dụng vali điện để di chuyển, các doanh nghiệp nhận thấy đây là cơ hội để đưa thiết bị trợ lực đến gần người tiêu dùng hơn.

Giá giảm mở đường cho thị trường đại chúng

Theo Nikkei Asia, thị trường robot khung xương ngoài của Trung Quốc đạt hơn 1,6 tỷ nhân dân tệ trong năm 2025. Xét theo giá trị, các thiết bị phục vụ y tế và phục hồi chức năng vẫn chiếm gần 90% thị trường, trong khi sản phẩm dành cho người tiêu dùng chỉ chiếm khoảng 7%.

Tuy nhiên, nếu tính theo số lượng bán ra, bức tranh hoàn toàn khác. Trong khoảng 26.000 robot trợ lực được xuất xưởng tại Trung Quốc năm ngoái, hơn 70%, tương đương khoảng 19.000 thiết bị, là sản phẩm dành cho người tiêu dùng. Thiết bị công nghiệp chiếm khoảng 3.800 chiếc, còn các sản phẩm phục vụ chăm sóc và phục hồi chức năng khoảng 3.200 chiếc.

Một trong những yếu tố thúc đẩy quá trình này là giá thành ngày càng giảm. Chuỗi cung ứng động cơ và các linh kiện liên quan phát triển, giúp doanh nghiệp sản xuất những mẫu robot trợ lực có giá dưới 10.000 nhân dân tệ (khoảng 1.500 USD).

ULS Robotics, startup có trụ sở tại Thượng Hải, đang bán các mẫu robot trợ lực trên các sàn thương mại điện tử với giá từ khoảng 6.000 nhân dân tệ. Công ty đặc biệt hướng đến người trẻ tham gia các hoạt động ngoài trời như leo núi và đi bộ đường dài.

Theo tài liệu sản phẩm của ULS Robotics, mẫu robot trợ lực thể thao dành cho người tiêu dùng có thể giúp giảm 30-40% mức tiêu hao thể lực. Thiết bị nặng khoảng 3 kg, chưa tính pin, và có phạm vi hoạt động khoảng 25 km.

Dịch vụ cho thuê robot trợ lực bắt đầu xuất hiện tại các điểm du lịch Trung Quốc từ khoảng năm 2025, tạo điều kiện để người tiêu dùng trải nghiệm công nghệ mà không phải bỏ ra khoản tiền lớn để mua thiết bị.

Trên mạng xã hội Trung Quốc, những sản phẩm này thậm chí được gọi là "shenqi", nghĩa đen là "thần khí", nhưng trong cách dùng hiện đại có thể hiểu gần với "món đồ thần kỳ" hay thiết bị không thể thiếu.

Người cao tuổi trở thành nhóm khách hàng tiềm năng

Chính quyền Bắc Kinh và Thượng Hải cũng đang hỗ trợ người dân mua robot trợ lực thông qua các chương trình trợ cấp, qua đó tiếp tục kéo giảm chi phí sở hữu thiết bị.

Các tập đoàn thiết bị gia dụng lớn như Haier đã bắt đầu phát triển sản phẩm riêng, tham gia cuộc đua đưa robot khung xương ngoài từ lĩnh vực chuyên dụng trở thành một mặt hàng tiêu dùng phổ biến.

Các cửa hàng chuyên bán thiết bị này cũng xuất hiện ngày càng nhiều, đặc biệt tại những thành phố lớn, giúp người mua có thêm cơ hội trực tiếp trải nghiệm trước khi quyết định.

Nhu cầu từ nhóm người cao tuổi có thể còn tăng khi nhiều khu chung cư cũ tại Trung Quốc vẫn chưa có thang máy. Dù chính quyền đang triển khai chương trình lắp đặt, những người sống ở các tòa nhà này vẫn phải đối mặt với việc leo cầu thang mỗi ngày. Cửa hàng cho biết thường xuyên nhận được câu hỏi từ người lớn tuổi về khả năng robot trợ lực giúp họ di chuyển lên xuống cầu thang dễ dàng hơn.

Không chỉ rẻ hơn, các thiết bị cũng đang trở nên dễ sử dụng hơn. Một số mẫu mới được tích hợp trí tuệ nhân tạo để nhận diện thay đổi trong dáng đi của người sử dụng, từ đó tự động điều chỉnh mức độ hỗ trợ.

Sự kết hợp giữa giá thành giảm, công nghệ dễ tiếp cận và nhu cầu ngày càng đa dạng đang mở ra một thị trường mới cho robot khung xương ngoài tại Trung Quốc, nơi những thiết bị từng chỉ xuất hiện trong bệnh viện và nhà máy nay bắt đầu bước vào đời sống hàng ngày.