Sân khấu chuyển mình trên không gian số

Giao diện trang chủ Cổng thông tin điện tử của Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam (ảnh chụp màn hình).

Đưa sân khấu đến gần khán giả trẻ

Trong nhiều năm qua, trăn trở lớn nhất của sân khấu là làm sao đưa nghệ thuật đến gần công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ - những người đang dành phần lớn thời gian trên môi trường số. Trước sự thay đổi trong việc tiếp nhận văn hóa của khán giả, nhiều nhà hát đã chủ động chuyển mình, xem không gian số là một “sân khấu thứ hai” để quảng bá, kết nối và mở rộng công chúng.

Một trong những dấu ấn mới nhất là việc Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam ra mắt cổng thông tin điện tử và hệ thống bán vé trực tuyến tại địa chỉ https://sktt.vn. Đây là nền tảng số chuyên biệt đầu tiên tập hợp toàn bộ tư liệu về tuồng, chèo, cải lương trên một hệ thống thống nhất.

Theo NSND Lê Tuấn Cường, Phó Giám đốc phụ trách Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam, việc xây dựng cổng thông tin điện tử và hệ thống mua vé trực tuyến là một trong những hoạt động cụ thể nhằm triển khai Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam.

“Việc xây dựng nền tảng số chuyên biệt không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý, lưu trữ và quảng bá tư liệu mà còn mở rộng cơ hội để tuồng, chèo, cải lương đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ và khán giả quốc tế”, NSND Lê Tuấn Cường chia sẻ.

Không chỉ số hóa tư liệu, hệ thống bán vé trực tuyến tại không gian này giúp khán giả theo dõi lịch diễn, lựa chọn chỗ ngồi và thanh toán chỉ bằng vài thao tác trên điện thoại.

Tương tự, Nhà hát Kịch Việt Nam đang đẩy mạnh hoạt động trên các nền tảng số. Fanpage của nhà hát được vận hành như một trung tâm thông tin, liên tục cập nhật lịch diễn, hình ảnh nghệ sĩ, trailer, hậu trường và các hoạt động chuyên môn. Những vở diễn như “Bác Hồ - Một tình yêu bao la”, “Điều còn lại”, “Mặt nạ người” được quảng bá rộng rãi trên mạng xã hội, tạo hiệu ứng tích cực trong công chúng. Số lượng đặt vé qua các nền tảng số chiếm phần lớn.

Mới đây, Nhà hát Kịch Việt Nam cũng hợp tác với Công ty cổ phần Công nghệ và Truyền thông không gian số NetSpace nhằm thúc đẩy chuyển đổi số, xây dựng hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng, phát triển thương hiệu nghệ sĩ và mở rộng khả năng tiếp cận khán giả trẻ.

Trong khi đó, Nhà hát Kịch Hà Nội đang cho thấy hiệu quả rõ nét từ việc khai thác mạng xã hội. Các video giới thiệu vở “Huyền tích Hồ Gươm”, “Ai là cha tôi”, “Lời bà kể”... do chính các nghệ sĩ, diễn viên nổi bật của nhà hát thực hiện, tạo sức hút với công chúng. Nhà hát Tuổi trẻ cũng cùng hướng phát triển, với các vở diễn “Quân khu Nam Đồng”, “Đời cười - Bến Ô sin”, “Lọ Lem - Chiếc giày thủy tinh”, “Bầy chim thiên nga”... thường xuyên xuất hiện trên các nền tảng số với nhiều nội dung đa dạng như trailer, hậu trường, nghệ sĩ chia sẻ. Hệ thống bán vé trực tuyến được tích hợp đồng bộ giúp khán giả dễ dàng tiếp cận các chương trình biểu diễn.

Là một khán giả trẻ thường xuyên theo dõi các hoạt động sân khấu trên mạng xã hội, Lê Đức Anh (sinh viên Trường Đại học Thương mại) cho biết: “Các nhà hát có cách quảng bá vở diễn, lịch diễn bằng trailer, bài viết hay và hấp dẫn, lại có thể đặt vé trực tuyến rất thuận tiện. Nhờ vậy, tôi quan tâm và háo hức muốn xem các vở diễn”.

Tham gia sâu vào hệ sinh thái công nghiệp văn hóa

Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định chuyển đổi số là một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhằm hiện đại hóa hoạt động văn hóa và phát huy giá trị các ngành công nghiệp văn hóa. Đối với lĩnh vực sân khấu, công nghệ đang trở thành công cụ quan trọng giúp mở rộng không gian sáng tạo, quảng bá và khai thác giá trị kinh tế từ các sản phẩm nghệ thuật.

Theo NSND Lê Tuấn Cường, việc xây dựng hệ sinh thái số cho sân khấu truyền thống là giải pháp để bảo tồn di sản trong môi trường mới, đồng thời tạo điều kiện để các giá trị văn hóa dân tộc tiếp cận công chúng rộng rãi hơn. Toàn bộ tư liệu, lịch sử các vở diễn, hình ảnh nghệ sĩ được số hóa và lưu trữ khoa học... sẽ tạo ra nguồn học liệu quý phục vụ nghiên cứu, giáo dục và quảng bá văn hóa Việt Nam.

NSƯT Nguyễn Sĩ Tiến, Giám đốc Nhà hát Tuổi trẻ nhận định, chuyển đổi số là xu hướng tất yếu của nghệ thuật biểu diễn. Nhà hát đang từng bước nâng cấp hệ thống âm thanh, ánh sáng, thiết kế sân khấu và thử nghiệm ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong dàn dựng nhằm tạo ra những trải nghiệm mới cho khán giả. Việc tận dụng công nghệ và các nền tảng truyền thông số là giải pháp quan trọng để sân khấu tiếp cận thế hệ công chúng mới.

Theo Tiến sĩ Mai Mỹ Duyên (Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam), các đơn vị sân khấu cần đẩy mạnh marketing đa kênh, sử dụng nền tảng số để quảng bá trích đoạn, câu chuyện hậu trường, hình ảnh nghệ sĩ; đồng thời kết hợp nghệ thuật biểu diễn với du lịch văn hóa để hình thành những sản phẩm văn hóa có giá trị gia tăng cao.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt của thị trường giải trí, chuyển đổi số đang mở ra cơ hội để sân khấu tái định vị trong đời sống đương đại. Khi công nghệ trở thành cầu nối giữa nghệ thuật và công chúng, sân khấu có thêm điều kiện để lan tỏa giá trị văn hóa dân tộc, thu hút khán giả trẻ và từng bước tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái công nghiệp văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên số.