Sẵn sàng kịch bản xử lý ùn tắc khi thu phí cao tốc Bãi Vọt - Cam Lộ

Xe qua trạm thu phi không dừng Hàm Nghi - Vũng Áng. Ảnh: Bnews/vnanet.vn phát

Cục Đường bộ Việt Nam đã chính thức đưa vào vận hành hệ thống thu phí sử dụng đường bộ trên 5 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đoạn từ Bãi Vọt đến Cam Lộ từ 20 giờ ngày 15/7. Bên cạnh việc tổ chức vận hành làm sao được triển khai đồng bộ, các giao dịch ETC diễn ra nhanh chóng, các cơ quan chuyên môn và đơn vận hành đã chủ động các phương án ứng phó, không để xảy ra ùn tác trong quá trình thu phí.

Ghi nhận thực tế trong quá trình vận hành thực tế vẫn có thể phát sinh nhiều tình huống như phương tiện chưa dán thẻ ETC, tài khoản giao thông không đủ tiền hoặc thiết bị nhận diện gặp trục trặc. Nếu không được xử lý kịp thời, các sự cố này sẽ ảnh hưởng đến lưu thông và gây ùn tắc cục bộ tại khu vực trạm.

Theo ông Nguyễn Sỹ Kỳ, Quản lý dự án Cung cấp, lắp đặt thiết bị Hệ thống giám sát giao thông thông minh (ITS) thuộc Công ty cổ phần Kỹ thuật số HITD, để hạn chế tối đa những tình huống này, đơn vị vận hành đã xây dựng quy trình xử lý cụ thể đối với từng trường hợp phát sinh.

Theo đó, khi phát hiện phương tiện chưa đủ điều kiện thực hiện giao dịch, nhân viên tại trạm sẽ trực tiếp hướng dẫn lái xe thực hiện các bước cần thiết, đồng thời phối hợp với lực lượng điều tiết giao thông nhằm bảo đảm dòng phương tiện lưu thông liên tục.

Việc chuẩn bị sẵn các kịch bản ứng phó được xem là một trong những yếu tố quan trọng giúp hệ thống thu phí vận hành ổn định ngay từ những ngày đầu khai thác. Thay vì chỉ tập trung vào công nghệ, đơn vị vận hành đặt mục tiêu kết hợp giữa hệ thống tự động và sự hỗ trợ của lực lượng tại hiện trường để xử lý nhanh các tình huống phát sinh, hạn chế tối đa việc phương tiện phải dừng chờ kéo dài.

Bên cạnh các phương án xử lý trực tiếp tại trạm, toàn bộ hoạt động thu phí còn được theo dõi liên tục từ trung tâm điều hành. Tại đây, các màn hình giám sát hiển thị đồng thời hình ảnh từ nhiều làn thu phí, cho phép theo dõi lưu lượng phương tiện, trạng thái hoạt động của thiết bị và tiến trình xử lý từng giao dịch. Dữ liệu được kết nối theo thời gian thực, giúp đơn vị quản lý nhanh chóng phát hiện những bất thường để kịp thời đưa ra phương án xử lý. Việc giám sát tập trung không chỉ hỗ trợ hoạt động thu phí mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thời gian xử lý sự cố và hạn chế nguy cơ ùn tắc tại các điểm thu phí.

Theo ông Nguyễn Sỹ Kỳ, hệ thống ITS được triển khai trên hai tuyến cao tốc qua địa bàn Hà Tĩnh áp dụng mô hình thu phí hiện đại với đầu vào đa làn tự do (không barie) và đầu ra đơn làn (có barie), góp phần tự động hóa quy trình thu phí, giảm đáng kể nhân lực vận hành tại các trạm.

Điểm nổi bật của hệ thống là việc tích hợp các công nghệ số, Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI) và hạ tầng truyền dẫn tốc độ cao. Nhờ đó, hệ thống không chỉ thực hiện chức năng giám sát thông thường mà còn có khả năng phân tích dữ liệu và cảnh báo liên tục 24/7.

"Hệ thống có thể theo dõi tình trạng giao thông, điều kiện thời tiết, phát hiện nhanh các sự cố như ùn tắc, tai nạn hoặc các hành vi vi phạm giao thông để hỗ trợ lực lượng quản lý xử lý kịp thời, góp phần tối ưu hành trình và nâng cao mức độ an toàn cho người tham gia giao thông", ông Nguyễn Sỹ Kỳ chia sẻ.

Dữ liệu hành trình được truyền về Trung tâm Điều hành tuyến cao tốc Hàm Nghi - Vũng Áng. Ảnh: Bnews/vnanet.vn phát

Hiện nay, đơn vị đang triển khai đồng bộ các hạng mục ITS trên hai dự án thành phần Bãi Vọt - Hàm Nghi và Hàm Nghi - Vũng Áng, bao gồm hệ thống camera giám sát, biển báo điện tử VMS, thiết bị đo đếm giao thông cùng các thiết bị điều hành khác. Dữ liệu từ các thiết bị được truyền về trung tâm điều hành, lưu trữ tập trung để phục vụ công tác giám sát, thống kê và điều hành giao thông.

Cùng lúc tại Trung tâm Dữ liệu thu phí đường bộ (Back-End) số 5 Tôn Thất Thuyết (Hà Nội) do Cục Đường bộ Việt Nam quản lý, dữ liệu giao dịch từ các trạm thu phí trên tuyến Bãi Vọt - Hàm Nghi, Hàm Nghi - Vũng Áng, Vũng Áng - Bùng, Bùng - Vạn Ninh và Vạn Ninh - Cam Lộ được truyền về liên tục theo thời gian thực.

Trên hệ thống màn hình giám sát, các thông số về lưu lượng phương tiện, trạng thái thiết bị, hình ảnh từ camera, tình hình giao dịch và cảnh báo kỹ thuật được cập nhật đồng bộ, giúp lực lượng vận hành theo dõi sát diễn biến trên toàn tuyến.

Vào thời điểm hệ thống chính thức chuyển sang chế độ thu phí, dữ liệu trung tâm ghi nhận những phương tiện đầu tiên đi qua làn ETC được nhận diện tự động, barie mở gần như ngay lập tức sau khi giao dịch hoàn tất.

Dòng xe giữ nguyên tốc độ theo quy định, không xuất hiện tình trạng phải dừng chờ xử lý kéo dài. Nhiều lái xe bày tỏ sự hài lòng khi việc lưu thông qua các trạm thu phí diễn ra thuận lợi, các giao dịch được xử lý nhanh chóng, không ảnh hưởng đến hành trình.

Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam Bùi Quang Thái yêu cầu các đơn vị vận hành, đơn vị cung cấp dịch vụ thu phí và lực lượng kỹ thuật duy trì chế độ trực 24/24 giờ trong những ngày đầu triển khai, thường xuyên theo dõi hoạt động của hệ thống, kịp thời xử lý các tình huống phát sinh, bảo đảm việc thu phí diễn ra chính xác, thông suốt và tuyệt đối an toàn, không để ảnh hưởng đến quá trình lưu thông của người dân và doanh nghiệp.

Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam cũng đề nghị các đơn vị tiếp tục phối hợp chặt chẽ, theo dõi, đánh giá hoạt động của hệ thống để kịp thời tối ưu, nâng cao chất lượng phục vụ và hiệu quả khai thác các tuyến cao tốc đầu tư công.

Với việc chuẩn bị đồng bộ từ hạ tầng công nghệ, trung tâm điều hành đến các kịch bản xử lý sự cố tại hiện trường, hệ thống thu phí không dừng trên 5 dự án thành phần cao tốc Bắc - Nam phía Đông, đoạn từ Bãi Vọt đến Cam Lộ được kỳ vọng vận hành thông suốt ngay từ những ngày đầu, góp phần nâng cao hiệu quả khai thác tuyến đường, đồng thời mang lại trải nghiệm thuận tiện và an toàn hơn cho người tham gia giao thông.