Sắp xếp cơ sở giáo dục: Phú Thọ hướng đến tinh gọn, hoạt động hiệu quả

Việc sắp xếp các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh đang nhận được sự quan tâm lớn từ phía người dân.

Theo phương án dự kiến của Sở Giáo dục và Đào tạo, toàn tỉnh sẽ giảm 631/1.852 cơ sở giáo dục, tương đương 34,1%. Trong đó, các đơn vị trực thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo giảm 48/159 đơn vị; các cơ sở giáo dục thuộc thẩm quyền quản lý của UBND cấp xã dự kiến giảm khoảng 583/1.693 đơn vị.

Việc sắp xếp dựa trên nguyên tắc, không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông; không sáp nhập trường phổ thông với trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên; không sắp xếp các trường chuyên biệt với trường phổ thông đại trà. Việc tổ chức lại chủ yếu ưu tiên các cơ sở giáo dục cùng cấp học, có vị trí địa lý liền kề nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhưng vẫn giữ ổn định mạng lưới trường lớp, hạn chế tối đa việc học sinh phải thay đổi địa điểm học tập, đặc biệt đối với trẻ mầm non, học sinh tiểu học và học sinh ở vùng sâu, vùng xa, miền núi.

Đây là cách tiếp cận thể hiện rõ quan điểm, sắp xếp để phát triển chứ không phải sáp nhập vì mục tiêu giảm số lượng. Nếu chỉ chú trọng tinh giản đầu mối mà bỏ qua điều kiện thực tế của từng địa phương sẽ dễ dẫn đến quá tải trường lớp, gia tăng khoảng cách đến trường, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục và quyền tiếp cận học tập của học sinh.

Một điểm mới đáng chú ý là định hướng tổ chức mô hình trường học theo đặc điểm từng vùng. Đối với khu vực đô thị, đồng bằng và trung du, tỉnh ưu tiên mô hình trường một cấp học nhằm phát huy tính chuyên môn hóa, nâng cao chất lượng quản trị và tăng hiệu quả đầu tư. Trong khi đó, tại miền núi, vùng sâu, vùng xa hoặc địa bàn rộng, dân cư phân tán, mô hình trường liên cấp vẫn được khuyến khích áp dụng để sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và tạo thuận lợi cho học sinh.

Trường THCS Yên Phương, xã Tam Hồng nhiều năm liền đạt kết quả nổi bật trong công tác dạy và học.

Cùng với việc tổ chức lại mạng lưới trường lớp, công tác cán bộ được xác định là yếu tố then chốt quyết định thành công của quá trình sắp xếp. Theo phương án của Sở Giáo dục và Đào tạo, mỗi trường sau sắp xếp bố trí một hiệu trưởng; các phân hiệu tạm thời bố trí một phó hiệu trưởng phụ trách. Việc lựa chọn cán bộ quản lý được thực hiện trên cơ sở phẩm chất chính trị, năng lực quản lý, trình độ chuyên môn, uy tín và yêu cầu phát triển của nhà trường.

Đối với đội ngũ giáo viên, nguyên tắc là tiếp nhận nguyên trạng, cơ bản giữ ổn định và bố trí theo vị trí việc làm. Giáo viên chưa đủ định mức giờ dạy sẽ được phân công giảng dạy tại trường chính hoặc phân hiệu để bảo đảm đúng quy định. Những trường hợp chịu tác động của việc sắp xếp sẽ được giải quyết đầy đủ chế độ, chính sách theo quy định hiện hành. Cách làm này vừa bảo đảm quyền lợi của đội ngũ nhà giáo, vừa tạo sự ổn định tâm lý để các nhà trường tập trung chuẩn bị cho năm học mới.

Anh Lê Văn Quyết, phụ huynh có hai con đang theo học tại trường THPT Sáng Sơn cho rằng việc sắp xếp hệ thống trường học là chủ trương cần thiết trong bối cảnh tỉnh Phú Thọ có quy mô giáo dục rất lớn sau hợp nhất. Nếu tổ chức hợp lý sẽ giúp tập trung nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và nâng cao chất lượng dạy học.

Hiện nay, điều người dân quan tâm nhất không phải trường mang tên gì hay sáp nhập với đơn vị nào, mà là con em vẫn được học tập thuận lợi, không phải đi học quá xa, được học trong môi trường tốt hơn. Họ tin tưởng chủ trương của tỉnh, đồng thời mong các địa phương tính toán kỹ điều kiện thực tế để việc sắp xếp thực sự mang lại lợi ích cho học sinh và phụ huynh.

Việc sắp xếp cơ sở giáo dục không chỉ giúp tinh gọn đầu mối mà còn sử dụng hiệu quả nguồn lực, nâng cao chất lượng dạy và học.

Theo kế hoạch, các địa phương hoàn thành rà soát hiện trạng trước ngày 23/7/2026; xây dựng phương án trước ngày 27/7/2026 và hoàn thành việc tổ chức lại các cơ sở giáo dục trước ngày 26/8/2026 để kịp chuẩn bị các điều kiện cho năm học mới.

Để hoàn thành theo đúng tiến độ đề ra, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Khắc Hiếu yêu cầu ngành Giáo dục và các xã, phường làm tốt công tác tư tưởng đối với cán bộ quản lý, giáo viên để tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động; giao Sở Giáo dục và Đào tạo chủ trì hướng dẫn, đôn đốc, tiếp nhận các khó khăn, vướng mắc từ cơ sở để tham mưu UBND tỉnh giải quyết kịp thời; giao Sở Nội vụ nghiên cứu, đề xuất chính sách đối với đội ngũ cán bộ dôi dư do sắp xếp.

Các địa phương được yêu cầu rà soát kỹ quy mô dân số trong độ tuổi đến trường, dự báo xu hướng tăng, giảm học sinh, đánh giá hiện trạng cơ sở vật chất, điều kiện giao thông và đặc điểm địa hình trước khi quyết định phương án sắp xếp, bảo đảm tính ổn định lâu dài, tránh tình trạng vừa sáp nhập đã phải tiếp tục điều chỉnh.

Bên cạnh đó, đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu việc lựa chọn đội ngũ cán bộ quản lý phải có năng lực, uy tín, đủ khả năng điều hành các trường học quy mô lớn sau sáp nhập, bảo đảm hoạt động của các nhà trường ổn định ngay từ đầu năm học 2026-2027.